بررسی سیاست خارجی دولتها پس از انقلاب - 3

از رویکرد تساهلی خاتمی تا بازگشت به شعارهای انقلاب در دولت احمدی نژاد

با توجه به اينكه عمده سیاست خارجی در دولت هاي گذشته بیشتر معطوف جلب نظر اروپایی‌ها بود، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بعد از دولت نهم از حالت انفعال بیرون آمد و با لحني طلبكارانه وارد عرصه بين المللي شد.

کد خبر: ۱۴۳۷۹۹

سه‌شنبه - ۰۸ شهريور ۱۳۹۰ / August 30, 2011

گروه سياسي «خبرگزاري دانشجو»؛ همانطور كه گفته شد در انتهاي دولت آقاي هاشمي فضاي سياست خارجي با آنكه تا حد زيادي از بر اصول انقلاب پافشاري نمي شد، اما دولت هاي زياده خواه غربي به تقابل با ايران پرداختند.

دولت هاي غربي كه براي فشار به دولت ايذان به دنبال بهانه بودند با دست آويز قرار دادن دادگاه ساختگي ميكونوس به تحريم و تحت تعقيب قرار دادن مسولين و در راس آن رئيس دولت وقت اقدام كردند و بدين ترتيب تمامي سفراي خود را از ايران فراخواندند.

با اين فضا مقام معظم رهبري وارد صحنه شدند و با تدبير خود به اين غائله پايان دادند.

سياست دولت تعديل دولت آقاي هاشمي فضاي داخلي را هم تحت تاثير قرار داده بود و به دنبال آن دولت بعدي- آقاي خاتمي-  هم ادامه دهنده همان سياست اما در فضاي به شدت سياسي  شده بود.

با آنكه تجربه دولت هاشمي مي بايست سياست دولتمردان جديد را تغيير مي داد اما اينگونه نشد و تندروهاي آن دولت در فضايي سياسي شده به شدت همان سياست را اعمال مي كردند.

توجه عمده سیاست خارجی در اين دوران بیشتر معطوف به جذب و جلب اروپایی‌ها و نگاه به غرب بود که مشکلاتی را در این زمینه ایجاد کرد و غربی‌ها برای ایجاد روابط با جمهوری اسلامی سوء استفاده‌هايي کردند.
به طور خلاصه  سياست خارجي دولت خاتمي به شرح زير است:

1.      سياست تنش زدايي دردوران رياست جمهوري خاتمي با وجود نفس مثبت آن درنظام بين الملل به علت مخالفت ايالات متحده نتوانست دستاورد مثبتي رادربرداشته باشدوايالات متحده ايران رامحور شرارت قرار داد.

2.      باتوجه به پيچيدگي هاي نظام بين الملل وبحران هاي مستمرجهاني، نگرش خوش بينانه اي به ايده گفت وگوي تمدن ها ي خاتمي وتنظيم آن براساس منافع ملي تاحدود زيادي بابرخي واقعيت هاي جهان معاصرمغايرت داشت به طوري كه كشورهاي استعماري به سادگي حاضربه دست كشيدن ازسياست هاي تمايت گراي خود نيستند.

3.      طرح گفتگوي تمدن ها اگرچه در سازمان ملل مورد پذيرش قرار گرفت وحتي ايالات متحده و اسرائيل هم ان را پذيرفتند وبه عنوان يك شيوه روابط عمومي براي نظام اسلامي مطرح شد ولي درعمل به گفتگوهاي بي حاصل تبديل شدكه باعث سرخوردگي ملت هاي آزاد دنيا كه چشم انيد به جمهوري اسلامي داشتند گرديد.

4.      درخصوص 11سپتامبر ،حمله ايالات متحده به عراق وافغانستان اكرچه دستگاه سياست خارجي همكاري نسبتا بالايي با طرف امريكايي داشت اما دستاورد هاي ان براي ايران اندك بود.

5.      درخصوص بحران هسته اي دستگاه سياست خارجي سعي كرد بادادن امتياز ومذاكره به پيشبرد امور مبادرت ورزد اماطرف اروپايي نتنها هيچ امتيازي نداد بلكه به مدت دو سال فعاليت هسته اي ايران را به انفعال كشيد.

دولت احمدي نژاد

در انتهاي دولت خاتمي فضاي جامعه به شدت سياسي  بود و دولت جديد توانست با شعارهاي انقلابي و پايبندي به اصول امام(رض) كه در 16 سال گذشته به فراموشي سپرده شده بود راي اعتماد را از مردم دريافت كند.

با توجه  به اينكه عمده سیاست خارجی در دولت هاي گذشته فضاي سياست خارجي بیشتر معطوف جلب نظر اروپایی‌ها بود، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بعد از دولت نهم از حالت انفعال بیرون آمد و با لحني طلبكارانه وارد عرصه بين المللي شد.

سیاست دولت احمدي نژاد در عرصه سیاست خارجی  رویکرد به جهان غیر غرب بود که در گذشته مورد غفلت واقع شده بود و  ارتباط با کشورهای آمریکای لاتین خود فرصت جدیدی را برای جمهوری اسلامی ایران ایجاد کرد.

در اين دولت با پرداختن به موضوعات حساس و به نوعي تابو مانند دولت هاي غربي باعث شد كه همانند گذشته  ايران  فقط مورد سوال قرار نگيرد و اين غرب  است كه بايد به سوالات درون ذهن ما هم جواب دهد.
به طور خلاصه  سياست خارجي دولت احمدي نژاد  به شرح زير است:

1 . اتكاء به ملت وبرقراري ارتباط با مردم از طريق سفرهاي استاني كه پيوند دولت وملت را به نمايش مي گذارد وحمايت توده هاي مردمي مهم ترين عامل درقدرت ملي واعمال سياست خارجي مي باشد

. 2    زنده كردن شعائر وآرمان هاي انقلاب اسلامي كه بعد از27سال دوباره احيا گرديد واين آرمان ها همان عقايدي است كه رمز ماندگاري نظام واستمرار ان به شمار مي رود

3.      ازبين رفتن نظام سلطه وزور درروابط بين الملل به طوري كه كشور ها به دودسته سلطه گر وتحت سلطه تقسيم نگردند

4.      ازبين بردن چالش هاي جهان امروز شامل مسائل محيط زيست ،تبعيض نژادي ،فقر، مواد مخدر ،وتروريسم با همكاري تمام كشورهاي جهان

5.      تغيير درروابط كشور ها به طوري كه براساس عدالت باشد

6.      رعايت اصل حل وفصل مسالمت آميز اختلافات درون منطقه اي و سرزميني

7.     توجه ويژه به ملت هاي جهان

8.     ديپلماسي فعال وعبور ازسياست منفعلانه

9.        تشكيل جبهه متحد ضدامپرياليستي