متكي در جلسه پرسش و پاسخ با دانشجويان:

ارتباط دادن بیداری اسلامی به آمریکا توهین به شعور مردم است

وزير سابق امورخارجه گفت: عده ای در تحليل قيام ها مانده‌ اند و می گویند آمريكاست كه اين قيام‌ها را بوجود آورده‌؛ اين حرف، ناپخته و يك انحراف در تحليل است؛ اين ادعا بي احترامي به شعور مردم است؛ چرا كه خود آمريكايي‌ها در تحليل اين انقلاب ها مانده اند.

کد خبر: ۱۴۸۱۷۸

سه‌شنبه - ۰۵ مهر ۱۳۹۰ / September 27, 2011

به گزارش خبرنگار سياسي «خبرگزاري دانشجو»، منوچهر متكي در جلسه پرسش و پاسخ با اعضای شورای مرکزی بسیج دانشجویی دانشگاه های سراسر کشور در مشهد مقدس، در پاسخ به سوالي در خصوص مسائل سوريه و موضع گيري هاي اخير كشور تركيه كه دغدغه اكثر دانشجويان است، گفت: در محافل و مجامعي كه پيرامون قيام هاي منطقه بحث مي شود در خصوص سوريه يك توقف و علامت سوالي مطرح مي شود؛ آيا آن چه در سوريه مي‌گذرد به آنچه كه در كشورهاي ديگر مي گذرد، شباهت دارد يا تفاوت هايي در اين زمينه مطرح است؟ اگر آري اين تفاوت ها و شباهت ها چيست؟

وزير سابق امور خارجه ايران با بيان اينكه اگر مقداري جوانب را باز كنيم، مي توانيم به مسئله تركيه هم بپردازيم، افزود: شباهت آنچه در سوريه مي گذرد با ديگر كشورها در اين است كه مردم اين كشور از مسئولان خود مطالباتي دارند.

وي در ادامه با اشاره به اينكه مردم سوريه خواسته‌هايي دارند و آن را بيان كرده اند، تصريح كرد: سوريه در ساز و كار حكومتي و در مسائل داخلي و ملي در سطح اعلاي خود قرار دارد؛ اين در حالي است كه مردم مصر، ليبي و يمن مطالباتي در سطح ملي دارند، اما مطالبات ديگري را در اين قيام ها مطرح مي كنند كه بخشي از آن اعتراض به مناسبات منطقه‌اي است؛ به طوري كه بعد از فرار حسني مبارك در مصر، مردم بلافاصله سراغ سفارت اسرائيل مي روند و خواستار اخراج سفير اسرائيل مي شوند.

متكي تصريح كرد: علاوه بر اعتراضي كه به مناسبات مردم با حكومت در سطح ملي وجود دارد، مردم كشورهاي عربي نيز به مناسبات حكومت در سطح منطقه اي با مسئله فلسطين و رژيم صهيونيستي معترضند؛ همچنين در سطح بين المللي و جهاني اعتراضاتي در رابطه با غرب و آمريكا مطرح است.

وزير سابق امور خارجه ايران در خصوص اوضاع يمن خاطرنشان كرد: شعارهاي مردم معترض يمن عليه مداخله عربستان و آمريكا در مسائل داخلي اين كشور است، پس علاوه بر مناسبات در سطح ملي، مناسبات منطقه‌اي و بين المللي هم وجود دارد؛ نوع اعتراض هايي كه در آنجا شورش ناميده مي شود، انقلاب و بيداري اسلامي است و مردم در هر سه حوزه ملي، منطقه اي و بين المللي عليه مسئولان كشورشان معترض هستند.

وي با اشاره به حضور دهها ساله گروه‌ها و شخصيت‌هاي فلسطيني در سوريه ارتباط بخشي از آنها با سرزمين‌هاي اشغالي تصريح كرد: سوريه در حوزه منطقه‌اي نسبت به رژيم‌هاي حاكم در خاورميانه و بخصوص فلسطين مواضع مترقي داشته است؛ به طوري كه اگر مسئولي از جمهوري اسلامي به سوريه برود بخشي از برنامه هايش ملاقات با گروه‌هاي فلسطيني است، بنابراين سوريه در زمينه مطالبات منطقه اي، نسبت به فلسطين مواضع مترقي دارد.

متكي ادامه داد: نكته دوم نحوه برخورد حكومت ها با اين مطالبات مردم است؛ در مصر نوع برخورد با انقلابيون را ديديم، در ليبي شاهد جنايات قذافي هستيم و در بحرين مي بينيم رژيم وابسته آل خليفه چگونه با انقلابيون برخورد مي كند.

وزير سابق امور خارجه ايران با اشاره به اينكه بايد نوع برخورد حكومت با مردم سوريه بررسي شود، گفت: در روزهاي نخست اعتراضات مردم سوريه، مسئولان اين كشور اشتباهاتي داشتند، همان اشتباهاتي كه ديگران هم داشتند و آن، برخورد خشونت آميز با مردم بود، اما بلافاصله در مواضع حكومت سوريه كه عمدتا در شخص بشار اسد متبلور است، همراهي مسالمت آميز با مطالبات مردم، با اعلام آمادگي براي تغيير قانون اساسي و ساز و كارهاي حكومتي مطرح مي شود تا جايي كه حتي تلاش مي شود اين مطالبات به مسئولان سوريه هم منتقل شود كه تعامل مسالمت آميز حكومت سوريه با مطالبات مردم به اين شكل درست است.

وي با اشاره به بيانات مقام معظم رهبري يادآور شد: وقتي عربستان تصميم گرفت نيروهاي خود را به بحرين بفرستد مقام معظم رهبري فرمودند، اين كار را نكنيد، اين كار درستي نيست و شما منفور ملت ها مي شويد، اما عربستان به راهكارهاي ايشان توجه نكرد و به بحرين لشكركشي كرد كه هيچ جايگاه قانوني ندارد و بعد هم در اوضاع يمن دخالت نمود؛ اين اقدام عربستان اعتراضات هر دو ملت را برانگيخت.

متكي اظهار داشت: اولين تفاوت در قيام‌هايي كه در حال شكل گيري است، دخالت خارجي است؛ در تظاهرات ليبي، يمن، بحرين و مصر كمك خارجي اي كه نشان دهنده دخالت كشورهاي همسو با انقلاب هاي منطقه باشد، پيدا نمي‌كنيد؛ حتي در تحولات بحرين و يمن كه ذره بين انداخته بودند تا دخالت ايران در آن را بجويند، هيچ نشاني پيدا نكردند؛ براي اينكه دخالتي وجود نداشت.

وزير سابق امور خارجه ايران افزود: يكي از ويژگي هاي اين قيام ها اين است كه ارتباط خارجي ندارد؛ در آن بخشي كه آمريكايي ها، فرانسوي ها، قطري‌ها، عربستاني ها، تركيه اي ها در بحث ليبي وارد شدند، اتفاقا هيچ كمكي به مردم نشد؛ حتي در ليبي هرگز اعلام نشد كه در حملات ناتو كسي از خانواده قذافي يا مقامات عالي رتبه نظامي قذافي كشته شده باشد؛ اين در حالي است كه وزير خارجه انگليس مي گفت كه ما قذافي و اطرافيان او را هدف قرار نمي‌دهيم.

وي در خصوص مواضع تركيه اظهار داشت: اما چيزي كه در قبال تركيه مي‌توانم بگويم اين است كه متاسفانه تركيه يك سياست غلطي به نيابت از غرب و شخصا آمريكا در قبال سوريه دنبال مي كند؛ آيا معناي حرف هاي من اين است دولت سوريه نبايد به مطالبات مردمش توجه بكند؟ خير. آيا اين ظرفيت وجود دارد كه بتواند با مردمش كنار بيايد و مطالبات آنها را مورد توجه قرار دهد؟ به اعتقاد من آري. اگر اين گره خوردگي به وجود آيد هيچ دخالت خارجي نمي تواند در سوريه موثر باشد.

متكي با بيان اينكه تركيه و عربستان هر كاري بكنند، موفق نخواهند شد، تصريح كرد: يك نوع حرص و ولع براي زدن سوريه وجود دارد و اين ولع به خاطر مواضع سوريه نسبت به اسرائيل است؛ چرا كه گمان مي كنند سياست‌هاي منطقه‌اي ايران كه سياست‌هاي عدالتخواهانه‌، ضد سلطه‌اي و ضد اشغالگري رژيم صهيونيستي بوده است، امروز به يك فرهنگ در منطقه تبديل شده و سوريه را يكي از متحدان ايران در اين زمينه كرده است؛ تصور مي كنم اگر دولت سوريه تعامل سازنده خود با مردمش را هر چه سريعتر انجام دهد، اين گونه فشارهاي خارجي موجب انسجام بيشتر ملي خواهد شد.

وزير سابق امور خارجه ايران گفت: تركيه در بحث سوريه، سياست نيابتي در پيش گرفته و طي يك سال اخير احساس كرده اين فضا يك ديپلماسي فعال برايش به وجود آورده و توانسته تا حدودي در منطقه نقش آفرين باشد.

وي با بيان اينكه تركيه به تاسي از جمهوري اسلامي، از دو سال پيش سياست نگاه به آفريقا را در برنامه‌ خود گنجانده است، تصريح كرد: تركيه قريب به 20 سفارتخانه كشورهاي آفريقايي در منطقه باز كرده است و با حركت‌هاي سياسي در قبال رژيم صهيونيستي، هم در داخل جامعه خود و هم در منطقه وجهه بسيار خوبي بدست آورده، در حال حاضر تركيه با سياست‌هاي تعادلي مواجه است.

متكي افزود: جنس اين قيام‌ها اين گونه نيست كه چند نفر تصميم بگيرند تا يك كشوري به هم بريزد، حتي در اين قيام ها اين طور نيست كه چند حزب اسلامي و چند شخصيت انقلابي تصميم گرفته باشند اين قيام‌ها را به وجود بياورند، چه اگر اين طور بود كه مستقيم سراغ غربي ها مي رفتند؛ ماهيت اين قيام‌ها يك جنس خاص دارد كه غربي‌ها در شناختنش هم عاجز مانده‌اند تا چه برسد به مقابله با آن؛ به اين ترتيب هيچ حزب و گروه اسلامي، انقلابي و غيرانقلابي نمي تواند مدعي شود ما اين قيام‌ها را به وجود آورده‌ايم.

وزير سابق امور خارجه ايران ادامه داد: يك عده‌ هم در تحليل قيام هاي منطقه مانده‌ و سعي كرده‌اند حرف آمريكايي‌ها را بزنند كه اين كار، كار آمريكاست كه اين قيام‌ها را به وجود آورده‌؛ اين حرف كاملا غير كارشناسانه و منحرف كننده مي باشد، اين حرف، ناپخته و يك انحراف در تحليل و در واقع يك برداشت غلط است؛ اين ادعا بي احترامي به شعور مردم اين كشورهاست؛ چرا كه آمريكايي‌ها خودشان در تحليل اين انقلاب ها مانده اند.

وي در خصوص دغدغه‌هاي جامعه دانشجويي در زمينه عدم برخورد جدي دستگاه ديپلماسي ايران در اين شرايط حساس تاريخي و همچنين در بحث اتفاقات منطقه و وقايع انگليس با توجه به مواضعي كه عليه غرب وجود دارد و اينكه آيا اين موجب ضعف دستگاه ديپلماسي ما نيست؟ گفت: بنده در اولين مصاحبه‌ها بعد از منفك شدن از وزارت خارجه گفتم كه بايد به دستگاه ديپلماسي فرصت بدهيم و قضاوت در مورد عملكرد دستگاه ديپلماسي قدري زود است، بنابراين اگر بخواهيم يك ارزيابي از عملكرد وزارت خارجه داشته باشيم، يك سال بايد تامل كنيم؛ چرا كه كارهاي ديپلماتيك ويژگي‌هاي خاص خودش را دارد.

متكي ادامه داد: قيام‌ها شرايط ويژه‌اي را در منطقه به وجود آورد؛ به طوري كه از يك سو تحولات سريع بود و از سوي ديگر توقعات در كشورها بالا؛ در شرايطي كه آل خليفه در بحرين مي خواست بي عرضگي خودش در حكمراني را با سركوب مردم جبران كند، ما در داخل كشور با يكسري انتظارات خاص مواجه بوديم، پاسخگويي به اين انتظارات در حد منطقي، نيازمند اين بود كه ما تحليل درستي از شرايط داشته باشيم، در حالي كه هم اين تحولات سريع بود و هم دستگاه ديپلماسي‌ ما با بي تحليلي مواجه شده بود.

وزير سابق امور خارجه ايران افزود: غربي‌ها و حتي خود اين حكومت‌ها هم در خصوص اين قيام ها تحليل نداشتند و به همين دليل به هيچ وجه قيام ها را جدي نگرفته بودند؛ بعدها كه از اين دوره بي تحليلي عبور كرديم، يك نوع تحليل نادرست به ما تحميل شد و آن اين بود كه اين قيام ها را آمريكايي‌ها طراحي كرده اند؛ گفتن اين حرف و داشتن اين ارزيابي از اين قيام‌ها يعني اينكه بهترين كاري كه مي توانيم انجام دهيم اين است كه هيچ كاري نكنيم.

وي با اشاره به بيانات و تحليل هاي مقام معظم رهبري در خصوص قيام هاي منطقه اظهار داشت: هيچ كس به اندازه امام خامنه اي اين قيام‌ها را جدي نگرفت؛ اين قيام‌ها بازخورد انفاس قدسيه امام راحل و مقاومت 32 ساله ملت ايران است كه در منطقه الگو شده و آن چيزي كه در حركت به مردم جرات داد، برخاسته از ملت ايران بود؛ تصور مي كنم در رابطه با قيام‌ها و بيداري اسلامي، حركت‌هايي در كشور شروع شده، بنابراين برگزاري همايش‌ها گام‌هايي است كه اميدواريم دستگاه ديپلماسي نيز وارد آن بشود.

متكي در پاسخ به سوالي در خصوص انگليس گفت: در رابطه با انگليس و غرب دو نوع تحليل مطرح است؛ يكي انگليس به معناي نقش آفريني در قضاياي فتنه 88 و ديگري انگليس به معناي تحولاتي كه خودش با آن روبرو شده است و مسائلي كه در غرب وجود دارد.

وزير سابق امور خارجه ايران افزود: انگليس با شناختي كه از اين منطقه دارد، يكي از عناصر اصلي در همه جناياتي است كه در خاورميانه اتفاق افتاده است، در 63 سال گذشته رژيم صهيونيستي به صورت غيرمشروع و غاصبانه در خاورميانه به وجود آمد؛ دولت‌هاي انگليس در تمام جناياتي كه در اين 63 سال توسط اين رژيم به عمل آمده نقش داشته؛ چون اعلاميه الفور را پارلمان انگليس تصويب كرد و به اين ترتيب رژيم صهيونيستي را به وجود آورد و به آن رسميت بخشيد و بعد هم در سازمان ملل آن را تصويب كردند.

وي ادمه داد: انگليس و روسيه در همه فتنه گري‌هاي منطقه، رفراندوم بحرين و همچنين جدايي بحرين از ايران نقش دارند.

متكي در پايان با استناد به بيانات مقام معظم رهبري مبني بر اينكه غرب هم دچار اين تحولات و قيام‌ها خواهد شد، تاكيد كرد: به دلايل عديده‌اي معتقدم كه غرب در يك سراشيبي قرار گرفته است؛ مولفه‌هاي دروني براي ايجاد تحول در اروپا و سپس آمريكا در حال قرار گرفتن در كنار هم هستند، آنچه در انگليس اتفاق افتاد و در كشورهاي ديگري مثل يونان، ايتاليا و اسپانيا در حال رخ دادن است، نويدبخش يك تحول جديد در اروپاست.