ظرايف تربيت دختران - بخش دوم؛

آيا تقسيم جنسيتي مي‌تواند مبناي برتري انسان‌ها بر يكديگر باشد؟

زن و مرد در زمينه آفرينش و حركت به سوي كمال يكسان در نظر گرفته شده‌اند، حتي وقتي مي‌فرمايد: «رفع بعضكم فوق بعض درجات؛ كه برتري عده‌اي را بر عده ديگر بيان مي‌دارد» در اينجا تقسيم جنسيتي مطرح نبوده و بحث تخصص‌ها و ماموريت‌هاست.

کد خبر: ۱۴۸۹۲۲

شنبه - ۰۹ مهر ۱۳۹۰ / October 01, 2011

گروه دين و انديشه «خبرگزاري دانشجو»؛ در نظام تعليم و تربيت با ضعف در زمينه تربيت صحيح دختران مواجه هستيم؛ لذا لازم است به بررسي ويژگي‌هاي دختران و زنان پرداخته شود تا در نتيجه آن راهكارهاي مناسب براي تربيت اين قشر ارائه شود تا فلاح و رستگاري دختران، زنان و بلكه كل جامعه بشري فراهم گردد.

در پرداختن به ويژگي‌هاي زنان و دختران بايد بدانيم كه برخي ويژگي‌ها، ويژگي‌هاي مشترك ميان زن و مرد هستند و برخي ديگر ويژگي‌هاي اختصاصي بانوان بشمار مي‌رود كه ابتدا به ويژگي‌هاي مشترك مي‌پردازيم.

ويژگي‌هاي مشترك

مبحث خلقت و آفرينش انسان، از جمله مباحثي است كه در بيان ويژگي‌هاي مشترك زن و مرد بسيار مطرح مي شود و مجموعه آياتي كه در قرآن كريم در باب آفرينش انسان مطرح شده است، كلي و فارغ از تقسيم‌بندي جنسيتي مي‌باشد؛ بعنوان نمونه به آيات ابتدايي سوره مباركه حج مي‌توان اشاره كرد كه در آن آيات چگونگي مراحل خلقت توضيح داده شده است. در آغاز، خطاب عمومي «يا اليها الناس» به كار برده شده است كه ناس اعم از زن و مرد مي‌باشد.

آيه ديگر كه به آيه فطرت معروف است نيز از لفظ عمومي «ناس» استفاده كرده و مي‌فرمايد: «فاقم وجهك للدين حنيفا فطرة الله التي فطر الناس عليها؛ پس حق گرايانه، به سوي اين دين روي آور، با همان فطرتي كه خدا مردم را بر آن سرشته است» در اين آيه خمير مايه وجود انسان به ذات اقدس الهي نسبت داده شده است و در اين نسبت دادن تفاوتي بين زن و مرد قائل نشده است. (آيه 30، سوره روم)

آيه ديگر، آيه امانت است كه چنين مطرح مي‌شود: «ما امانت را بر آسمان‌ها، زمين و كوه‌ها عرضه كرديم و آنها از تحمل آن سرباز زدند و از آن هراسيدند، ولي انسان آن را بر دوش گرفت» كه در اين آيه نيز عبارت عمومي انسان به كار رفته است. (آيه 72، سوره احزاب)

نمونه ديگر، سوره مباركه تين است كه در آنجا نيز به مسير خلقت اشاره شده است و آنجا كه از خلق در احسن تقويم سخن مي‌گويد باز بحث انسان مطرح است؛ «لقد خلقنا الانسان في احسن تقويم»

خداوند تبارك و تعالي واحدي به نام انسان كه گاه تعبير به ناس، بشر هم مي‌شود، خلق مي‌نمايد و مراتب آفرينش و خلقت او را تبيين مي‌كند و از توانايي و ظرفيت او در پذيرش امانت سخن مي‌گويد و در تمام اين مراحل تقسيمي در كار نيست و خطاب‌ها عمومي (زن و مرد) هستند.

آيا زوجيت نوعي تقسيم كردن است؟

آفرينش به صورت روح است و لفظ زوجي نيز كه در آفرينش مطرح شده است، حكايت از وجود نقارن و تناسب دارد؛ در اينجا خداوند به گونه اي تقسيم نموده است كه در ضمن حفظ اصل فطرت، تجلي آن به صورت دو نفر ديده مي‌شود، با دقت در صحنه آفرينش خواهيم ديد كه يك نفس واحده وجود دارد كه دو تجلي نيز دارد؛ آدم و حوا.

پس از آفرينش آدم و حوا، بحث مونث و مذكر آغاز مي‌شود و هم زن و هم مرد مورد خطاب قرار مي‌گيرند؛ مسئوليت مشترك، تهديد مشترك، فرصت مشترك مطرح مي‌شود، البته يك استثنا وجود دارد كه خطاب فقط به حضرت آدم شده است كه علت آن هم مطرح شدن ماموريت و مسئوليت ويژه است.

پس از طي مراحل آفرينش و موارد مربوط به آن، تفاوتي بين زن و مرد نمي‌بينيم؛ چرا كه مبدا يكي بوده و مقصد هم يكي است. خداوند مي‌فرمايند: «من عمل صالحا من ذكر او انثي فلنحيينه حياة طبية»، هر كس از شما كه عمل صالح انجام دهد، چه زن باشد و چه مرد به او حيات طبيه عطا خواهيم كرد.

در بحث اشتراكات ميان زن و مرد، آيات بسيار ديگري نيز وجود دارد كه در ادامه براي نمونه به چند مورد آن اشاره مي‌كنيم.

آنجا كه خداوند بحث كرامت را مطرح مي‌كند: «و لقد كرينا بني آدم» صحبت از بني‌آدم به طور عام شده است و يا در جاي ديگر كه دليل تقرب و گرامي بودن نزد پروردگار را تقوي مي‌داند و مي‌فرمايد: «ان اكرمكم عندالله اتقاكم» باز هم صحبتي از تفكيك نكرده است.

يا وقتي مي‌فرمايد: «رفع بعضكم فوق بعض درجات» كه برتري عده‌اي را بر عده ديگر بيان مي‌دارد، كلي صحبت مي‌كند و باز هم تقسيم جنسيتي نمي‌نمايد. اينجا بحث تخصص‌ها و ماموريت‌هاست كه متناسب با ظرفيت‌ها و ودايع الهي تعريف مي‌گردد.

از ديگر نمونه‌هاي قابل ذكر آنجاست كه در مورد والدين سفارش مي كند: «و بالوالدين احسانا»، يا در جاي ديگر مي فرمايد: «اما يباخن احدهما و كلاهما»؛ هم پدر و هم مادر (يعني هم مرد و هم زن) را مورد سفارش قرار مي دهد و تكريم مي نمايد.

در نهايت مي‌توان چنين گفت كه در ميزان بهره مندي از مراتب رشد و سير به سوي كمال تفاوتي وجود ندارد بلكه تفاوت در تجلي است.

ادامه دارد...