سلسله جلسات طرح‌ريزي استراتژيك – جلسه296

فرآیند نظام سازی اسلامی با مدل «بعثت و نهضت» تنظیم می‌شود

رئيس مركز بررسی‌های دكترينال امنيت بدون مرز با بيان حوزه ايجابي در امر نظام‌سازي گفت: در نگاه قرآني انسان خود را نمی‌بیند و الوهیت مطرح است، لذا فرآیند نظام‌سازی اسلامی با مدل «بعثت و نهضت» و با استفاده از مؤلفه‌های قرآنی صورت می‌گیرد.

کد خبر: ۱۵۱۰۲۳

چهارشنبه - ۲۰ مهر ۱۳۹۰ / October 12, 2011

به گزارش خبرنگار دين و انديشه «خبرگزاري دانشجو»، حسن عباسي در جلسه دويست و نود و ششم از سلسله جلسات «طرح ريزي استراتژيك كلبه كرامت» به بيان حوزه ايجابي در امر نظام‌سازي پرداخت.

وي با بيان اينكه گام اول طرح‌ریزی يك مسئله، نوشتن کرسی آن مسئله است، گفت: این کرسی دارای سه زیر مجموعه «محصول»، «فرایند» و «کارکرد» می‌باشد.

رئيس مركز بررسی‌های دكترينال امنيت بدون مرز با اشاره به اينكه بخش «کارکرد» همان حوزه نظام‌سازی است، گفت: در مدل غربی يعني حوزه «لا الله»، عنصر زمان دارای اولویت است، كه ما به ازاي زمان در مدل اسلامی - شیعی قائل به مقوله‌ای به نام عهد می‌باشیم.

عباسي با بيان اينكه در زمینه عهد دو روایت وجود دارد، گفت: در يك روايت عهد به معنای پیمان بر سر یک قول مشخص است؛ در روایت دیگر در حوزه ترمینولوژی معنای تخصصی عهد جايي است كه از یک مقطع مشخص اعصار بحث مي‌شود، مثلا در مسیحیت، کتب عهد عتیق و عهد جدید، همان کارکرد سوره در قرآن را دارد و منظور از عهد در این معنا یک دوره زمانی است.

تلقی شیعه از تاریخ عهد

وي با اشاره به اينكه عهد در دو معنای میثاق و پروسه زمانی بکار گرفته می‌شود، گفت: تلقی شیعه از تاریخ عهد است و جریان شیعی اصل نبوت و امامت را به عنوان اساس تاریخ خویش برگزیده است.

رئيس مركز بررسی‌های دكترينال امنيت بدون مرز با بيان اينكه حکمت تاریخ شیعه و فلسفه تاریخ شیعه از طریق اين دو اصل تعیین می شود، گفت: ابتدای تاریخ با آدم و عهد اولیه آغاز شد که با شروع این روند، شیطان جریانی به نام «اغوا کردن» را ایجاد نمود، پس از پیامبر آدم و خاتم پروسه اول به اتمام رسید و از علی(ع) و از غدیر تا انتهای شرایط ظهور و آخرالزمان، مقطع دوم این روند آغاز گرديد.

روند خطی تاریخ شیعه

عباسي در ادامه گفت: دو مقطع مذکور دارای یک روند خطی است که به آن تاریخ شیعی و اندیشه حکمی شیعی می‌گوییم که در حقیقت یک اندیشه انحصاری است.

وي با اشاره به نگاه بشر غربی گفت: بشر غربي از دوره آنتاکوراس و پتاکوراس که اصالت را به انسان می‌دادند تا دوره مدرن، سیر پدیده‌ها را در نظر دارد که در این سیر، پدیده‌های گذشته کلاسیک و کهنه می‌شوند و آنچه که جدید و نو است مدرن به حساب می‌آيد.

رئيس مركز بررسی‌های دكترينال امنيت بدون مرز گفت: در سير نظام‌سازي در غرب ابتدا مقوله‌ای به نام زمان به‌عنوان یکی از اعتبارات بشری وجود دارد که از دل این امر قراردادی، تاریخ رقم خواهد خورد.

عباسي ادامه داد: تاریخ دارای بخش‌هایی به نام دوره می‌باشد و در نهایت از دل این دوره‌ها پدیده‌ای به نام عصر رقم خواهد خورد که در جریان این زمان عصرها به صورت گردشی جایگزین یکدیگر خواهند شد به این معنا که عصری کهنه و عصر جدیدی ایجاد مي‌شود.

وي با اشاره به روند مدرنیته گفت: مدرنيته دارای یک روند سینوسی شامل پیشا نواندیشی، پسا نواندیشی، پیشا نوگرایی، نوگرایی، پسا نوگرایی، پیشا نوسازی، نوسازی، پسا نوسازی، پیشا سنت، سنت ، پسا سنت است.

فرآيند نظام‌سازي اسلامي با مؤلفه های قرآنی

رئيس مركز بررسی‌های دكترينال امنيت بدون مرز با بيان اينكه در نگاه قرآنی واژه حکمت، مقابل لفظ یونانی فلسفه قرار دارد و اگر در سیر نگاه غرب خروجی فلسفه به تاریخ می‌انجامد، در سیر نگاه قرآنی خروجی حکمت به عهد می‌انجامد و به تبع عصر در نگاه قرآني، ساعت وجود دارد.

وي در ادامه گفت: در نگاه قرآني عنصر اصلی یعنی انسان خود را نمی‌بیند و در حقیقت الوهیت در مقابل انانیت مطرح است كه بر مبناي آن و با مدل «بعثت و نهضت» مي‌توان نظام‌سازی كرد.

رئيس مركز بررسی‌های دكترينال امنيت بدون مرز با اشاره به اينكه لایه بعد طبیعت است که در تلقي ديني به «سوَّیت» محدود مي‌شود، گفت: علت فروکاست طبیعت به سوّیت این است که تمام مراحل تکامل جسماني را شامل مي‌شود كه در اين مرحله اندازه اندام کودک رشد ‌کرده و بزرگ می‌شود اما در حالت و تعداد اندام او تغییری حاصل نمی‌شود.

حجت همان امام و به مثابه کعبه می‌باشد

عباسي بيان داشت: در ادامه روند به فطرت می‌رسیم و پس از آن در نظام‌سازی قرآنی به مفهوم جماعت منتهي می‌شویم، بر خلاف غرب که به رویکرد اجتماعی (Society) رسید ؛ چراکه در جماعت عنصر مهمی به نام «امام» وجود دارد لذا وقتی چنین موضوعی را رقم بزنیم، حجت خود را بروز می‌دهد.

وي افزود: حجت همان امام و به مثابه کعبه می‌باشد به این معنا که فرد باید به سمت او حرکت کند و در نگاه دقیق آنچه که رقم می‌خورد «هجرت» است، لذا جامعه‌ای که برای ما به تصویر می‌کشد جامعه هجری می‌باشد.

رئيس مركز بررسی‌های دكترينال امنيت بدون مرز در پاسخ به اين سوال كه کالبد و بعد فیزیکی جامعه هجري چیست، گفت: کالبد جامعه هجری «معماری» است و در فضای این معماری است که «عمران» رقم می‌خورد.

عباسي افزود: برای آنکه عمرانی که صورت می‌گیرد بر اساس تلقی اسلام - شیعی باشد باید دو سوال مهم  «غایت خلقت انسان چیست؟» و ديگري اينكه «ظرفیت شکل گیری حیات انسان چگونه است؟» مطرح شود.

وي در ادامه گفت: بر اساس آیات قرآن غایت خلقت انسان عبودیت است و هرچه فرد بتواند عبودیت را کامل تر رقم بزند، ربوبیت رقم خواهد خورد و برای تشكيل اين سير باید پرسید «دارالحیاه باید چگونه باشد؟»

وظیفه معماری باید تسهیل عبودیت برای انسان باشد

رئيس مركز بررسی‌های دكترينال امنيت بدون مرز با بيان اينكه معماری وظیفه دارد این غایت خلقت یعنی عبودیت را برای افراد تسهیل نماید، گفت: دو سوال بالا در معماری ما لحاظ نمي‌شود.

عباسي گفت: اولین انگاره در معماری «خانه» است كه در واقع اولین نیاز انسان مي‌باشد و باید در آن سکینت و آرامش جاری باشد، براي این منظور لازم است که خانه به «دارالمودّت» تبدیل شود.

وي با بيان اينكه آنچه در درون دارالمودت، جاری است و دارای حیات است «دارالکرامه» می‌باشد و مکانی است که افراد معنای کرامت انسانی را درک مي‌نمایند و این زمانی به وقوع خواهد پیوست که نسبت به فرد کرامت صورت پذیرفته باشد تا او نیز در این آموزش عملی بتواند کرامت را به دیگران هدیه نماید.

دارالتادیب؛ مکانی برای رقم خوردن «ادب حضور» خداوند

رئيس مركز بررسی‌های دكترينال امنيت بدون مرز با اشاره به اينكه در نگاه غربي كودك پس از هفت سالگي وارد مدرسه می‌شود، گفت: در تلقی قرآنی، فرد در این مرحله از زندگی باید وارد «دارالتادیب» گردد كه شامل دو بخش تدریب (يعني کشش، چیزی که فرد به آن جذب شود) و تذریب (یعنی انذار؛ چیزی که فرد از آن نهی شود) مي‌باشد و آنچه باید در آنجا رقم بخورد «ادب حضور» است.

عباسي افزود: سوال اساسي این است که معماری دارالتادیب باید به چه صورتی باشد تا «حس ادب حضور» را در كودك القا نماید؟

وي در ادامه گفت: در نظام سازی غربی در سطح بالاتر فرد وارد دانشگاه می‌شود، اما آنچه در نگاه قرآنی موضوعیت دارد این است که فرد وارد «دارالحکمه» می‌شود و آنچه در اوج یافتن این سیر خود را نشان می‌دهد «خوف از خدا» است.

رئيس مركز بررسی‌های دكترينال امنيت بدون مرز با اشاره به نیاز دیگری که در مقوله نظام‌سازی بايد در نظر گرفته شود،‌ گفت: گاهی در فرآيند حيات، انسان این جامعه هجری بیمار خواهد شد و آنچه که در دیدگاه نظام‌سازی قرآنی بايد لحاظ شود «دارالشفاء» است که گاهی به «دارالعافیت» منتهی می‌شود.

عباسي در ادامه افزود: در نظام‌سازی قرآنی ضروري است افراد براي تلاش های روزانه خود به «سودهایی» دست یابند، بنابراین «منفعت» مطرح مي‌شود و به علت تعاونی و مشاركتي که به‌وجود مي‌آيد «معاونت» ایجاد می‌شود.

وي گفت: به تبع تعاوني، «دارالاجرت»، يعني مكاني براي تأمين مزد و پاداش و «دارالمکاسب»، يعني تأمين شغل ايجاد مي‌شود که منجر به «سوق» يعني بازار می‌شود، در كنار محاسبه مالي به مكاني براي محاسبه اعمال و رفتار خود نياز داريم كه به آن «دارالمحاسبه» مي‌گويند، البته اصل دارالمحاسبه در آخرت است، يعني محاسبه واقعي اعمال در آخرت صورت مي‌گيرد.

رئيس مركز بررسی‌های دكترينال امنيت بدون مرز در خاتمه گفت: «دارالتقوی» مقوله‌اي است كه بايد به عنوان افقي در تمامي مراحل نظام‌سازي لحاظ گردد.