يادداشت//

ما برای چادر چه کرده‌ایم؟

چادر به عنوان پوشش ملي و برتر زنان ايراني در كشور ما جايگاه و اعتبار بالايي دارد تا جايي كه در متون ديني و قرآني ما به آن اشاره شده است؛ اما در اينجا اين سوال مطرح است كه مسئولان امور فرهنگي و تبليغات، تا چه حد از اين باور و عرق ملي حراست كرده‌اند؟

کد خبر: ۱۵۱۲۸۱

شنبه - ۲۳ مهر ۱۳۹۰ / October 15, 2011

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»، فردين آجوداني؛‌ حجاب چیست؟ فلسفه پیدایش حجاب چه می باشد؟ آیا چادر حجابی مناسب برای زنان مسلمان است؟ آیا حجابی که در قرآن ذکر شده با چادر متفاوت است؟ کاربرد چادر چیست و مناسب ترین رنگ آن چیست؟ چه مشکلاتی پیش روی مسئله  حجاب و ترویج آن وجود دارد؟ چه راهکارهایی برای مبارزه با بدحجابی داریم؟ این ها همه سوالاتی است که وقتی نام حجاب یا چادر به زبان مان می آید از ذهنمان می گذرد.

نگارنده در نظر دارد با استناد به دلایلی محکم و با بهره بردن از منابعی معتبر همچون کتاب ماندگار شهید مطهری «مسئله حجاب» به این سوالات پاسخ بگوید و در پایان با اشاره به راهکارهایی، فضاهایی جدید در مقابل دیدگان خوانندگان باز نماید.

کلمه حجاب که در قرآن هم آمده به معنای پوشیدن و همچنین پرده می باشد، حجاب نیز به معنای چیزی که شی دیگر را می پوشاند است و در مورد چادر نیز باید گفت که از واژه پهلوی «چاذر» گرفته شده و این شاید به اصالت ایرانی این لباس اشاره داشته باشد.

در مورد فلسفه پیدایش حجاب، شاید آنچه که در کتاب شهید مطهری ذکر شده بهترین پاسخ برای سوال های فلسفی در مورد حجاب باشد.

گروهی می گویند منشا حجاب غارتگری و ناامنی بوده که امروزه وجود ندارد و یا رهبانیت و ترک دنیا بوده که امری باطل است و یا خودخواهی و حسادت مرد بوده که امری ناپسند و نیازمند مبارزه می باشد و یا اعتقاد به پلیدی و ناپاکی زن در ایام حیض است که در خرافه بودنش شک نداریم.

باید گفت که ریشه پوشش یک تدبیر زیرکانه غریزی خود زن می باشد، به این شکل که زن برای گران بها کردن خود و پس از دریافت اینکه از لحاظ فیزیکی از مرد ضعیف است و باید او را به نحوی اسیر خود کند و با توجه به قانون طبیعت که او را مظهر زیبایی و معشوقیت و مرد را مظهر عشق و طلب نیاز قرار داده بود، اقدام به پوشش خود کرد و به قول ویل دورانت، زنان به دختران خود آموختند که دست و دل بازی مایه طعن و تحقیر است و بدین سان ستر و پوشش شکل گرفت.

با توجه به اینکه ما مسلمانیم و آموزه ای دینی خود را راه نجات و بهترین دستورالعمل زندگی می دانیم این سوال را از خود می پرسیم که نظر دین در مورد پوشش چیست؟ خداوند کریم در کتاب خویش به پیامبر خاتم (ص) می فرماید: تا به زنان و دختران خود و همه مومنان بگوید که حجاب های خود را بر خویش فرو افکنند تا با این کار شناخته نشوند ومورد آزار و اذیت قرار نگیرند.

از این آیه نتیجه می گیریم که خداوند حجاب را برای پوشش زنان مسلمان تعیین نموده است؛ البته تعریفات بسیاری در مورد حجاب شده، ولی آنچه که بیشتر منطقی به نظر می رسد تعریفی است که می گوید: پوششی است فراگیر مانند چادر که از بالای سر تا پا را می پوشاند و این عبارت که حضرت «فاطمه به هنگام خروج از خانه و رفتن به مسجد مقنعه اش را محکم به سر می بست و حجاب که تمام تنش را می پوشاند بر تن می کرد» موید این مدعی است.

مسئله مهمی چند روزي در كشور مورد بحث قرار گرفت، رنگ چادر بود. گفته می شود چون رنگ مشکی در اسلام مکروه است، استفاده از چادر مشکی خیلی جالب به نظر نمی رسد و همچنین چادر قبلا به این رنگ نبوده و از زمان ناصرالدین شاه به این رنگ در آمده، بدین نحو که ناصرالدین شاه عیاش در سفرهای خود به اروپا ، وقتی در محافل عیاشی اشراف حاضر می شد می دید که مردان کلاه مشکی سیلندری برسر دارند و زنان نیز لباس مشکی می پوشند به این فکر افتاد که حرم و زنان دربار را بدین رنگ درآورد و از آنجا این رنگ گسترش یافت.

با توجه به شواهد تاریخی موجود این مطلب کاملا اشتباه است؛ چراكه اولا امه سلمه همسر گرامی حضرت پیامبر (ص) می فرمایند: پس از نزول آیه حجاب، زنان انصار در حالي از خانه های خود خارج شدند که پوشش های مشکی داشتند.

این مورد در تفاسیری چون «المیزان»، «الدر المنثور» و «روح المعانی» ذکر گشته و سکوت پیامبر در بازی این رنگ نشان از رضایت و تاکید ایشان دارد.

همچنین با توجه به خاطرات نزدیکان ناصرالدین شاه آنچه که وی از فرنگستان آورده بود، چیزی شبیه دامن کوتاه و چسبان به رنگ سفید بود و برای مدتی میان زنان حرم باب شد و سپس دورانش به اتمام رسید و علت آوردن این لباس نامناسب آن بود که وی این لباس را در تن بالرین (رقاص) اروپایی دید و خواست زنان حرمش از این پوشش استفاده کنند؛ اما چه مسائلی استفاده از این لباس و ترویج آن را تهدید می کند؟ دشمن در کارزار جنگ نرم با چه تدابیری سعی در انحطاط چادر و بی ارزش کردن آن دارد و چه چیزهایی را تبلیغ می کند؟

می توان گفت اولین چیزی كه مورد تاکید قرار می گیرد این است که چادر و در کل حجاب محدودیت ايجاد مي كند و دست و پا گیر است و مانع پیشرفت می باشد و در اثبات کذب بودن این ادعا می توان به حضور حدود 70 درصدی دانشجویان دختر در دانشگاه ها و موفقیت های زنان ایرانی در عرصه های مختلف اشاره کرد که اگر حجاب محدودیت بود، هیچ کدام از این افتخارات نصیب زنان و دختران ایران اسلامی نمی شد.

مطلب بعدی این است که در صورت استفاده از پوشش و حجاب، دختر و زن جذابیت خود را از دست می دهند و زن مورد توجه مرد خود قرار نمی گیرد و دختر نیز در ازدواج به مشکل برخواهد خورد؛ در حالی که این مطلب در مورد حجاب کاملا برعکس می باشد! شهید مطهری در کتاب خود می آورد: زن مثل آتش و مرد مثل آب است، که اگر حایلی بین آنها نباشد، آب آتش را خاموش می کند، ولی اگر حایلی (به طور مثال ظرف) بین این دو قرار گیرد، آب به جوش آمده و آتش می تواند اثر خود را اعمال کند.

با توجه به همه مطالب ذکر شده و همه مشکلات موجود در این زمینه چاره کار کجاست و چه باید کرد؟ نگارنده براین اعتقاد است که بهترین زمان آموزش حجاب دوران کودکی و ابتدایی می باشد. اگر نظام آموزشی بتواند الگوهایی اسلامی برای دختران دبستانی معرفی کند و هر چه بیشتر آنها را با زیبایی های معنوی و مادی چادر آشنا کند، گام محکمی در جهت نهادینه حجاب اسلامی برداشته است.

در حالی که شاهدیم الگوهای یک دختر دبستانی (به طور مثال بازیگران سینما) از حجاب مناسبی برخوردار نیستند و از چادر استفاده نمی کنند.

مورد دیگری که شاید بدان توجه کافی مبذول نداشته ایم، این است که نباید فقط تاکید بر تربیت دخترانی کنیم که حجاب را دوست بدارند، بلکه باید پسرانی نیز تربیت کرد که حجاب و چادر را قبول کرده، و آن را به عنوان بهترین پوشش برای زنان و دختران جامعه پذیرفته و این لباس زیبا را دوست داشته باشند.

تولید چادر هایی با طرح های مختلف که آزادی عمل بیشتری به خانم ها بدهد نیز موثر است. و در آخر باید پرسید که ما برای این لباس زیبا که نشان دهنده فرهنگ و تمدن غنی اسلامی و ایرانی ماست چه کرده ایم؟ آیا نمی بینیم هندوستان را که به لباس زنانه خود«ساری» چقدر اهمیت می دهد، آیا متوجه نیستیم که ژاپن برای «کیمونوم خود چه تبلیغاتی می کند و چه هزینه ها صرف شناساندن آن به جهانیان می کند.

وقتی یک خانم غواص ژاپنی با کیمونو داخل آکواریوم شنا می کند و فیلم و عکس های آن مکررا از شبکه های مختلف تلوزیونی پخش می شود. آیا ثمره ای شیرین تر از تبلیغ فرهنگ ژاپن برای این کشور دارد؟ و بار دیگر باید سوال کرد که ما برای چادر چه کرده ایم...