بررسي كرسي‌هاي آزادانديشي در گفت‌ وگوي ويژه خبري

مسئله مهم: هنوز معناي درست کرسی‌های آزاداندیشی را نفهميده ايم

همه شواهد بيانگر آن است كه ما معناي كرسي هاي آزاد انديشي در نگاه رهبري را نفهميده ايم؛ از اين رو به نظر مي رسد مهمترين گام در تحقق اين امر تأمل در باب چيستي كرسي هاي آزاد انديشي است...

کد خبر: ۱۵۱۶۲۲

دوشنبه - ۲۵ مهر ۱۳۹۰ / October 17, 2011

به گزارش خبرنگار علمی «خبرگزاری دانشجو»، شب گذشته در حالی در گفت‌وگوی ویژه خبری شبکه 2 سیما به بحث در خصوص کرسی های آزاد اندیشی پرداخته شد که به دكتر کچویان، عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي، مهمان این برنامه اجازه صحبت چندانی داده نشد، امری که نارضایتی وي در انتهای برنامه را نیز به دنبال داشت.

وي در پاسخ به سوال آغازین مجری برنامه درخصوص اینکه چرا در تشکیل کرسی های آزاد اندیشی آن اتفاقی که باید رخ دهد به وقوع نپیوست؟ گفت: عدم تحقق این امر علل مختلفی دارد که یکی از دلایل آن به این امر باز می گردد که ابعاد این مسئله و اینکه مقام معظم رهبری به چه اشاره داشته اند، بدوا مشخصا نبوده است.

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي در پاسخ به این بحث که آیا بعد از گذشت 10 سال از طرح این بحث و با توجه به تکرار مکرر این مسئله از سوی مقام معظم رهبری نباید انتظار داشت در طول این سال ها حداقل به یک ساختاری رسیده باشیم؟ به بیان تاریخچه شکل گیری و طرح موضوع آزاد اندیشی از سوی مقام معظم رهبری پرداخت.

کچویان با بیان اینکه نقطه آغاز بحث کرسی های آزاد اندیشی از زمان ارسال نامه جمعی از اساتید حوزوی و دانشگاهی در باب اوضاع فکری و معرفتی و طرح بحث کرسی های نقد و نظریه پردازی و در تأیید پیشنهادات مطروحه این اساتید از سوی مقام معظم رهبری بوده است، گفت: بحث کرسی های آزاد اندیشی به وسیله مقام معظم رهبری در ذیل بحث کرسی های نقد مطرح گردید که در آنجا ایشان چارچوب کلی برای کار را ارائه و بحث را در 3 زمینه کرسی های نظریه پردازی، کرسی های پاسخ به سوالات و شبهات و کرسی های نقد و مناظره مطرح کردند؛ اما به تدریج و در ادامه این بحث شکل جدیدی یافت و درنهایت مفاد حرف ایشان این شد که کرسی های آزاد اندیشی یک قالب جدیدی است که باید به آن پرداخته شود.

وي در ادامه افزود: اما قالب جدید آنی نیست که به بحث کرسی های آزاد اندیشی در ذیل بحث نقد و نظریه پردازی بپردازد و مراد از آن تولید دانش باشد؛ بلکه هدف از آن ایجاد فضای تضارب آراء در مقولات عمومی و ارتقاي دانش عمومی اساتید و دانشجویان و درگیر کردن آنها در فضای موجود است.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه در شورای عالی انقلاب فرهنگی به صورت ساختاری از سال 1380 تلاش هایی برای برگزاری کرسی های نقد و نظریه پردازی با هیئتی از اهل نظر و با هدف درگیر کردن جامعه علمی در فرایند نظریه پردازی و تولید علم صورت گرفته و تاکنون بیش از 50 جلسه در این راستا تشکیل شده است، گفت: اما کرسی های آزاد اندیشی به عنوان شیوه جریان سازی فضایی خاص مطرح است و لزوما یک بحث تخصصی نبوده و در یک معنا در رابطه با معنای سیاسی قرار می گیرد؛ گرچه نه به معنای ورود به بحث های معمول سیاسی بلکه هدف درگیر شدن در بحث های جاری جهت دستیابی به دید عمیق و پرداخت در شکل علمی به مسائلی چون اختلاس، مباحث توسعه، بیداری اسلامی و... است.

کچویان در پاسخ به این سوال که رفع ابهام در باب کرسی های آزاد اندیشی وظیفه چه نهاد مربوطه ای بوده و اینکه چه اقداماتی تاکنون صورت پذیرفته است، گفت: در این زمینه 2 دسته کار انجام شده است که اولین مورد آن مربوط به مصوبه وزارت آموزش عالی و تصویب آیین نامه تشکیل کرسی های آزاد اندیشی در دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی در یک سال گذشته است و اقدام دوم تشکیل خانه گفت و گوی آزاد در سال 85 توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی می باشد.

وي با بیان اینکه درست است که فقدان ساختاری و سازمانی یک مسئله است، گفت: قصد ندارم مسئولیت این مجموعه های آموزش عالی را نفی کنم؛ اما باید در نظر داشت این تأخیر از سوی نهادهای مربوطه با توجه به فضای ناآرام كشور در چند سال اخير امري طبيعي بوده؛ بعلاوه آنكه در اين بحث برخلاف ديگر مباحث مقام معظم رهبري در حوزه علم كه خطاب اصليشان به ساختارهاي دولتي بوده است در اين بحث ايشان نخبگان را خطاب اصلي خود قرار داده و مهم ترين مجراي تاثير گذاري براي اين گروه را گفتمان سازي و ورود به حوزه تفكر دانسته اند؛ لذا درحال حاضر به طور يقين مي توان گفت منظور از كرسي هاي آزاد انديشي، كرسي هاي نقد و نظريه پردازي نيست، و اين بحث مربوط به فضاي عمومي و مخاطب اصلي آن دانشجويان است.

در ادامه طی تماسی تلفنی علی جمشیدی، دبیر اتحادیه انجمن های اسلامی دانشجویان مستقل به بیان دیدگاه خود در خصوص دلایل عدم برگزاری شایسته کرسی های آزاد اندیشی در دانشگاه ها پرداخت.

وی بوروکراسی اداری، محافظه کاری مسئولان دانشگاهی، فضای امنیتی دانشگاه ها و اشتباه در هدف گیری را از جمله این موارد بر شمرد و اتخاذ رویکرد ایجابی و نگاه کیفی در پرداخت به این مسئله را در این بین دارای اهمیت دانست.

بعد از صحبت های دبیر اتحادیه انجمن های دانشجویان مستقل، غلامرضا خواجه سروی، معاون فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در ادامه تماس های تلفنی به بحث در خصوص اقدامات وزارت علوم در خصوص کرسی های آزاد اندیشی پرداخت.

وی تاریخ اعلام شده از سوی مجری برنامه در خصوص آغاز بحث کرسی های آزاد اندیشی را درست ندانست و گفت: شروع درست آن از چند سال بعد تر بوده است.

خواجه سروی با بیان اینکه از 16 آذر سال 88 در مصاحبه با خبرگزاری فارس به همه اعلام شد که می توانند بحث کرسی ها را انجام دهند، گفت: ما در تمام مجموعه هایی که در دانشگاه ها داشته ایم کرسی ها را برگزار کرده ایم؛ گرچه نه به شکل ایده آل اما در حد توان و فضا به آن احترام گذاشته ایم.

معاون فرهنگي وزارت علوم مانع اصلی در پرداخت به این مسئله را فضای دانشگاه و فضای فرهنگی جامعه دانست و گفت: مانع اصلی خودسانسوری دانشجو و استاد است نه مانع قانونی!

وي علی رغم خواست مجری برنامه برای روشن کردن بحث خود در باب این امر توضیح بیشتری نداد.

خواجه سروی با بیان اینکه وزارت علوم و شورای عالی انقلاب فرهنگی پشتیبانی های لازم را در خصوص این بحث از دانشگاه ها کرده است، گفت: ما دانشگاه های دولتی را مجبور به تعیین بودجه برای بحث کرسی ها کرده ایم که آغاز کارها از دانشگاه امیر کبیر بوده است که حاصل آن نشریه انعکاس است؛ همچنین ما در دانشگاه تهران و نهاد نمایندگی رهبری این دانشگاه، بحث ولایت فقیه را داشته ایم.

معاون فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تعداد کرسی های برگزار شده در موسسات آموزش عالی را بیش از 1000 کرسی دانست! و در پاسخ به چگونگی برآورد این میزان، گفت: ما در وزارت علوم هیئتی داریم که به ابهامات موجود در این زمینه پاسخ می گوید.

وي در ادامه گفت: وزارت علوم در حال انجام دو کار بررسی موانع پیش رو کرسی های آزاد اندیشی و آموزش دست اندرکاران این کرسی هاست.

در فاصله برقراری سومین تماس تلفنی، کچویان در پاسخ به سوال مجری برنامه در خصوص آمار خواجه سروی گفت: این مسئله ناشی از همان ابهام پیش گفته شده و تصورهای متفاوتی است که در خصوص بحث کرسی های آزاد اندیشی وجود دارد.

در بخش پایانی برنامه طی تماس تلفنی داوود گودرزی، معاون تحلیل و بررسی بسیج دانشجویی انجام نشدن کرسی ها را به دلایلی چون علاقه مندی به پیگیری امور به گونه ای سطحی و روزمره، عدم پویایی علوم انسانی موجود، نداشتن فرهنگ گفت و گو، مخالفت روسای دانشگاه ها به علت محافظه کاری و عدم برخورداری از تعریف واحد از کرسی ها  دانست و در این بین عدم فرهنگ سازی و نداشتن مطالبه جدی از مسئولان برای انجام این کار در دانشگاه ها را 2 قصور عمده تشکل های دانشجویی بر شمرد.

معاون تحلیل و بررسی بسیج دانشجویی با بیان اینکه عزم خود را برای رفع موانع جزم کرده اند، گفت: موضوعات نقد مبانی غرب، بیداری اسلامی، انتخابات و... از جمله مباحثی است که بسیج دانشجویی در بحث کرسی ها دنبال خواهد کرد.

در دامه مجری برنامه به شکل غیر منتظره و بی آنکه صحبت پایانی با میهمان حاضر در استودیو را در دستور کار خود قرار دهد، با بیان این نتیجه بسیار کلی که در 3 حوزه دانشجو، وزارت علوم و شورای عالی انقلاب فرهنگی کرسی های آزاد اندیشی شکل درستی نداشته است، پایان برنامه را اعلام کرد که موجبات نارضایتی کچویان را فراهم آورد و وی با بیان اینکه "به این شکل این بحث چیزی درش حاصل نشده" اعتراض خود را بیان داشت!

شما می توانید دراین قسمت گفتگوی پنجره با کچویان در خصوص بحث کرسی های آزاد اندیشی را تحت عنوان "آزاد اندیشی در بند کج فهمی" بخوانید.