سلسله جلسات تاريخ اسلام - 1؛

رجبی دوانی: نعم الهي در حق ملت ايران بسيار بزرگ بوده / امتحانات ادامه دارد

عضو هيئت علمي دانشگاه امام حسين(ع) با اشاره سنت الهي امتحان گفت: نعمت انقلاب اسلامي لطف خداوند در حق ما بوده است و با توجه به اينكه نعم الهي در حق ملت ايران بسيار بزرگ بوده، بنابراين هنوز هم امتحانات ادامه دارد.

کد خبر: ۱۵۲۰۲۴

سه‌شنبه - ۲۶ مهر ۱۳۹۰ / October 18, 2011

به گزارش خبرنگار دين و انديشه «خبرگزاري دانشجو»، دكتر محمدحسين رجبي دواني در اولين جلسه كارگاه آموزشي- تحليلي تاريخ اسلام كه به همت موسسه «صهبای بصیرت» و مخصوص فعالان فرهنگي - اجتماعي دانشجو، طلبه و فارغ‌التحصيل در فرهنگسراي انديشه برگزار شد، به بررسي سنت‌ الهي، امتحان و نمونه‌هاي آن در طول تاريخ، بصيرت خواص و توده‌هاي مردم در دوره‌هاي مختلف پرداخت.

وي با بيان اينكه خداوند با خلق بشر به عبادت وي نيازي نداشت، گفت: نه تنها عبادت بندگان بلكه عبادت اوليا و پيامبران هم براي خدا سودي ندارد؛ زيرا عبادات لطفي از جانب خداوند است تا انسان بتواند خدا را بشناسد و با اطاعت، سعادت دنيا و آخرتش تأمين شود.

استاد تاريخ اسلام با بيان اينكه زمان عمل در اين دنياست و آن دنيا فرصت از انسان گرفته مي‌شود، گفت: كسي كه در اين دنيا درست عمل کند، پاداش و ثمراتش را در دنياي ديگر خواهد ديد و انسان بصير نيز كسي است که از لحظه لحظه اين دنيا براي رقم زدن جايگاه والا در آخرت بهره گيرد.

رجبي دواني تاكيد كرد: از اسامي روز قيامت «يوم الحسره» است؛ يعني نه تنها بدکاران به حال بهشتيان حسرت مي‌خورند، بلكه بهشتيان هم حسرت مي‌برند چون بهشت داراي درجات است و بهشتيان در مراتب پايين‌تر به مراتب بالا نگاه کرده و دچار حسرت مي‌شوند که اي کاش آنها هم بهتر عمل مي‌کردند، اما ديگر سودي ندارد.

عضو هيئت علمي دانشگاه امام حسين(ع) افزود: انسان بصير و زيرک بايد به گونه‌اي عمل کند که بتواند آن درجات را بالا برود.

وي با اشاره به آيات ابتدايي سوره مبارکه عنکبوت گفت: خداوند در اين آيات مي‌فرمايند: «آيا مردم پنداشتند به صرف اينکه گفتند ايمان آورديم به حال خودشان رها مي‌کنيم و مورد امتحان قرار نمي‌دهيم؟ همه امت‌هاي پيش از شما را هم مورد امتحان قرار داديم تا صادق از کاذب معلوم شود. تا پاي امتحان در ميان نباشد صدق و کذب معلوم نمي‌شود.»

شبث ابن ربعي؛ فردي به ظاهر مؤمن

رجبي دواني در ادامه به بيان نمونه‌هاي تاريخي پرداخت و گفت: شبث ابن ربعي فردي با سابقه، موجه و به ظاهر مؤمن بود كه مجد شبث نيز در کوفه معروف است. وي منافق بود و به گونه‌اي رفتار کرد که از خشم اميرالمؤمنين در امان ماند، اما در قضيه کربلا آخرين نامه به امام حسين (ع) را او امضا کرد و اولين کسي بود که بيعت با مسلم را شکست.

عضو هيئت علمي دانشگاه امام حسين(ع) با بيان اينكه شبث ابن ربعي فرمانده پياده نظام کربلا بود، ‌افزود: نفاق وي در حدي بود كه نمي‌خواست به کربلا برود، اما عبيدالله او را مجبور به رفتن كرد و از طرفي وقتي قدرت بني‌اميه را ديد به اين كار راضي شد كه امام در كربلا او را به نام صدا زدند و نامه نوشتن او را يادآوري كردند.

وي با تاكيد بر اينكه امتحانات الهي يک سنت لايتغير الهي است و هيچ استثنايي هم ندارد، گفت: همه بندگان خداوند بخصص مومنان مورد امتحان قرار مي‌گيرند؛ ‌زيرا در آيه شريفه از لفظ «الناس» استفاده شده است.

رجبي دواني افزود: اين امتحانات براي انبيا و اوليا نيز وجود دارد؛ براي مثال آدم ابوالبشر به شجره ملعونه امتحان شد، ولي در يک صحنه بازي فريب شيطان را خورد؛‌ چرا كه شيطان قسم خورد که با خوردن اين درخت جاودانه خواهد شد و حضرت آدم هم گمان نمي‌کرد کسي قسم جلاله به دروغ بخورد.

سربلندي در امتحانات الهي موجب روز افزون شدن نعمت مي‌شود

عضو هيئت علمي دانشگاه امام حسين(ع) با اشاره به يکي ديگر از سنت‌هاي الهي گفت: اگر کسي در امتحانات الهي سربلند شود خداوند نعمت‌هايش را براي وي روز افزون خواهد کرد؛ زيرا خداوند دوست دارد که به بنده‌اش ببخشايد و اگر بنده اطاعت کند، نعمت بي‌پاياني به وي عطا خواهد كرد، ولي اگر در امتحان الهي شکست بخورد بايد به ميزان انتظاري که خداوند از او دارد تاوان بدهد.

وي با بيان اينكه حضرت آدم (ع) هم تاوان پس داد،‌ گفت: تاوان او اين بود كه به زمين آمد، اگرچه آدم بايد به زمين مي‌آمد، اما تاوانش اين بود که اين خليفه‌الله با دست خالي هبوط کرد و به زمين آمد.

عضو هيئت علمي دانشگاه امام حسين(ع) در ادامه به داستان حضرت ابراهيم (ع) اشاره كرد و گفت: خداوند مي‌فرمايد «و اذ ابتلي ابراهيم ربه بکلماته؛ يعني ‌خداوند ابراهيم را بارها امتحان نمود.»

رجبي دواني افزود: حضرت ابراهيم (ع) در سنين بالاي صد سالگي فرزند دار مي‌شود و در اوج جواني فرزندش، فرمان قرباني کردن او صادر مي‌شود. وقتي ابراهيم (ع) از اين امتحان سربلند بيرون آمد به مقام امامت نائل آمد.

وي با اشاره به امتحانات ‌پيامبر اکرم (ص) گفت: خداوند در سوره مبارکه هود خطاب به ايشان دستور استقامت مي‌دهد و مي‌فرمايد: «و استقم کما امرت»، ‌دستور الهي بر استقامت کردن در برابر سختي‌ها و آزار و اذيت‌ها است.

عضو هيئت علمي دانشگاه امام حسين(ع) در ادامه گفت: پيامبر اکرم چنان در عمل به اين آيه تلاش كرد که مي‌فرمايد «اين آيه مرا پير کرد» و آن‌قدر پيامبر در مأموريت با اعتقاد و صبر عمل نمود که خداوند فرمودند : «آن‌ها را رها کن»

«ليله‌المبيت» آزموني براي اميرالمؤمنين

رجبي دواني با بيان اينكه اگر قرار است حضرت علي(ع) بعد از پيامبر رهبري امت اسلام را بر عهده داشته باشد، بايد از امتحانات متعدد الهي سربلند بيرون بيايد، گفت: در همان آغاز جواني حضرت در «ليله‌المبيت» مورد امتحان قرار گرفت.

وي ادامه داد: در اين قضيه 40 تن از مشرکان مکه (از هر قبيله و تيره يک‌نفر) جمع شدند و قصد داشتند پيامبر(ص) را به قتل برسانند، ولي پيامبر(ص) از طريق وحي از اين توطئه آگاه شدند و با حضرت علي(ع) مطرح كردند که «آيا حاضري به جاي من قرار بگيري که آن‌ها به جاي من تو را بکشند؟» در جواب علي (ع) فقط يک سؤال مي‌کنند كه «آيا در اين صورت جان شما در امان مي‌ماند؟»

عضو هيئت علمي دانشگاه امام حسين(ع) با بيان اينكه پيامبر اکرم (ص) در ليله‌المبيت به اعجاز الهي طوري از خانه بيرون آمدند كه مشرکان ايشان را نديدند، گفت: خدايي که پيامبر(ص) را طوري از جلوي مشرکان عبور مي‌دهد که متوجه ايشان نمي‌شوند آيا نمي‌توانست پيامر(ص) را در خانه حفظ کند؟

رجبي دواني در ادامه گفت: به نظر مي‌رسد اين واقعه امتحاني براي اميرالمؤمنين(ع) بوده است كه تأييد اين نظريه در فرازي از يکي از زيارات مخصوص ايشان آمده است.

وي با بيان اينكه علي (ع) از جانبازان بزرگ اسلام است؛ به طوري که فقط در جنگ احد بيش از 90 زخم برداشته بود، گفت: يکي از ياران ايشان نقل مي‌کند که در روزهاي آخر خلافت حضرت نزد ايشان رفتم، حضرت مشغول استحمام بودند، بدن حضرت را براي اولين و آخرين بار ديدم. يک جاي سالم در بدن ايشان نبود، مانند يک توده گوشت به هم پيچيده بود.

عضو هيئت علمي دانشگاه امام حسين(ع) افزود: اين امتحانات نصيب ما هم مي‌شود و نبايد فکر کنيم که انقلاب شده و مسير ما هم حق است، بلكه بايد از خدا بخواهيم که يک لحظه هم ما را به خودمان واگذار نکند.

حضرت يوسف(ع) نتوانست در امتحانات آنچه مورد انتظار خداست را نشان دهد

وي با بيان اينكه حضرت يوسف(ع) دوبار امتحان شد و هر دو بار هم نتوانست آنچه مورد انتظار خداست را نشان دهد، گفت: يک بار در زندان براي رهايي به دوست زنداني متوسل شد و يک بار هم زماني که پدر بعد از سال‌ها دوري و رنج و غصه به مصر رسيد، حضرت يوسف در رفتن به سوي پدر تأمل كرد و با درنگ به سوي او رفت.

رجبي دواني افزود: بنا بود پيامبران بني‌اسرائيل در نسل يوسف باشند، اما به خاطر اين تأمل،‌ پيامبري از نسل او برداشته شد و در نسل برادر ديگر نهاده شد.

عضو هيئت علمي دانشگاه امام حسين(ع) با بيان اينكه بني‌اسرائيل در عهد حضرت موسي به استضعاف کشيده شده بودند، بخصوص پس از خواب فرعون شرايط بر آنها دشوار شد كه در امتحان اول سربلند بيرون آمدند و خداوند نعمت حضرت موسي را به آنها داد و آنها نيز نابودي فرعون را به چشم ديدند.

وي افزود: امتحان بعدي آن‌ها ورود به صحراي سينا و روبرو شدن با قومي بت‌پرست بود؛ بعضي از آنها به موسي گفتند براي ما هم خدايي مانند خداي اين‌ها درست کن!، البته تعداد اين افراد کم بود و مجموعاً از اين امتحان نيز سربلند بيرون آمدند.

امتحاني كه بني‌اسرائيل شكست خورد ...

استاد تاريخ اسلام به بيان عنايات خداوند بر قوم بني‌اسرائيل پرداخت و گفت: در صحراي گرم و سوزان سينا، خداوند ابرهايي را فرستاد تا بر آنها سايه بيفکند؛ آب نداشتند فرمان آمد که حضرت موسي عصايش را بر سنگ بزند، ‌12 چشمه جوشيد (براي هر تيره يک چشمه)؛ گرسنه بودند، خدا برايشان منّ و سلوي فرستاد.

رجبي دواني با بيان اينكه امتحان نهايي بني‌اسرائيل باقي مانده بود و با اينکه امتحان ساده‌اي بود، همگي شکست خوردند، تصريح كرد: خداوند با حضرت موسي 30 شب وعده کرده بود و با تمديد 10 شب ديگر آنها را امتحان كرد، ولي قوم موسي به هم ريختند، هارون جانشين موسي را رها کردند و حتي قصد قتل او را نمودند.

وي افزود: هارون هر چه تلاش کرد نتوانست اينها را نگه دارد و سامري در روز نهم گوساله را ساخت و عموم بني‌اسرائيل به سوي او رفتند و بعد از برگشت موسي به اشتباهشان پي بردند كه فرمان آمد «توبوا الي الله و اقتلوا انفسکم.»

عضو هيئت علمي دانشگاه امام حسين(ع) ادامه داد: علي (ع) در ذيل اين آيه فرمودند بر حضرت موسي فرمان آمد که سلاح‌هايتان را برکشيد و به فرمان من شمشير بزنيد، بيش از 70 هزار نفر کشته شدند تا اين که فرمان آمد بخشيده شديد، ولي بعد از اين اتفاق 40 سال در بيابان سرگردان شدند.

قوم يونس؛ نمونه قوم پيروز در امتحان الهي

رجبي دواني با بيان اينكه قوم يونس نمونه‌ يك قومي است كه در امتحان الهي پيروز شدند،‌ گفت: حضرت يونس مأمور هدايت مردم نينوا بود؛ نينوا به دو منطقه اطلاق مي‌شود يکي سرزمين کربلا و يکي در شمال عراق و نزديکي موصل که مرکز حکومت عاشوريان بوده است.

وي افزود: در ابتداي پيامبري حضرت يونس هيچ‌کس به وي ايمان نياورد و هر چه آنها را بيم داد فايده‌اي نداشت؛ لذا حضرت يونس نااميد شد و از نزد قومش بيرون رفت و به آنها گفت منتظر عذاب الهي باشيد؛ غافل از اينکه خودش هم مورد امتحان واقع شده بود.

رجبي دواني در ادامه گفت: نفرين پيامبر برآورده مي‌شد، اما او نيز بايد تاوان پس مي‌داد؛ زيرا بدون اذن الهي مأموريتش را ترک کرده بود، طوري كه در سوره صافات آمده اگر يونس متوجه اشتباهش نمي‌شد و توبه نمي‌کرد تا ابد در شکم ماهي باقي مي‌ماند.

عضو هيئت علمي دانشگاه امام حسين(ع) با بيان اينكه خواص جامعه به خود آمدند و خواستند به سراغ يونس بروند،‌ گفت: عوام هم تحت تأثير خواص به راه افتادند، يونس را پيدا کرده، عذر خواهي نموده و ايمان آوردند و چون از اين امتحان سربلند بيرون آمدند عذاب الهي هم از آن‌ها برداشته شد و پي در پي برکات الهي برايشان نازل مي‌شد.

وي بيان كرد: يونس تنها پيامبري است که بعد از اين ماجرا بدون هيچ مشکل به پيامبري‌اش ادامه داد.

امتحانات عصر انقلاب اسلامي

رجبي دواني با اشاره به اينكه امروز مردم ما هم در معرض امتحان الهي هستند، گفت: نسل امروز وضعيت دوره طاغوت را نديده است و اين خيلي بي‌انصافي است که افراد بي‌اعتقاد اين نظام مقدس را با رژيم طاغوت مقايسه مي‌کنند.

عضو هيئت علمي دانشگاه امام حسين(ع) با بيان اينكه خداوند يک رهبر الهي به نام امام خميني(ره) براي ما برانگيخت، گفت: امام(ره) سال 41-42 حرکت را شروع کردند، اما چون همه اين معرفت را نداشتند تاوان پس داديم و فشارهاي بسياري پس از 15 خرداد پيش آمد، ولي پس از اينكه مردم بصيرت پيدا کردند و خدا هم به آنها لطف كرد و ياري‌شان نمود كه پاداششان نيز پيروزي انقلاب اسلامي بود.

وي افزود: حکومت از آن خداست که آن را به پيامبر و ائمه معصومين واگذار نموده و در زمان غيبت نيز بر عهده ولي فقيه عادل مي‌باشد،‌ غير از اين هر حکومتي ولو اينکه به اسلام و شيعه خدمت هم بکند حکومت جور خواهد بود؛ زيرا اين جايگاه به او تعلق ندارد.

رجبي دواني با بيان اينكه از نظر شيعه بعد از صلح امام حسن(ع) تا انقلاب اسلامي هيچ حکومت مشروعي بر روي کار نيامده است، گفت: اين امر نشان‌دهنده بزرگي نعمت انقلاب اسلامي است؛ طوري كه امام خميني (ره) نيز ‌فرمودند:‌ «حفظ نظام اسلامي از اوجب واجبات است.»

عضو هيئت علمي دانشگاه امام حسين(ع) با اشاره به اينكه نعمت انقلاب اسلامي لطف خداوند در حق ما بوده است، گفت: بعد از انقلاب ما با جنگ تحميلي امتحان شديم که باز هم مردم ما سرافراز از آن بيرون آمدند و پاداش اين امتحان تثبيت نظام اسلامي‌مان بود.

وي گفت: از آن جا که نعم الهي بسيار بزرگ بوده هنوز هم امتحانات ادامه دارد و امروز ما با جنگ نرم امتحان مي‌شويم.

در تاريخ هميشه نخبگان خط دهنده بودند و اكنون مردم بصير شده اند

رجبي دواني ادامه داد: در جنگ سخت همه از جمله کارگر، دانشجو،‌ كارمند‌، استاد،‌ پزشک،‌ کشاورز و ... مي‌توانستند شرکت کنند، اما جنگ نرم دشوار است؛ چرا كه جنگ نرم جنگ نخبگان است و نخبگان نيز با وجود اينكه برخي داراي سوابق درخشاني هم بودند، خوب عمل نکردند.

عضو هيئت علمي دانشگاه امام حسين با بيان اينكه به لطف خدا در جنگ نرم، توده‌هاي بصير مردم خيلي خوب عمل کردند، گفت: در تاريخ هميشه نخبگان و خواص به عنوان قشر خط‌دهنده به توده‌ها بوده و جريان‌ها را رقم مي‌زدند، اما مردم ما نشان دادند که راه هدايت را يافته‌اند و نخبگان را تا جايي مي‌پذيرند که با اصول هماهنگ باشند و اين در تاريخ بي‌نظير است.

محمدحسين رجبي دواني تأكيد كرد: علم مي‌تواند انسان را از بصيرت دور کند و حجاب بزرگ ايجاد کند؛ طوري كه اكثر تحصيل کرده‌هاي ما در اين جنگ نرم کم آوردند، لذا بايد مواظب بود که علممان سبب انحراف و دوري از حق نشود.