سلسله جلسات تاريخ اسلام - 4؛ بخش دوم و پایانی

رجبی دوانی: يكي از مشکلات امروز ما امتيازاتي است كه در دوران سازندگي به بعضي‌ها داده شد

عضو هيئت علمي دانشگاه امام حسين (ع) گفت: يکي از مشکلات امروز ما اين است که در دوران سازندگي امتيازاتي به افرادي داده شد و حالا اگر بخواهند اين امتيازات را از آنان بگيرند در مقابل نظام و انقلاب خواهند ايستاد.

کد خبر: ۱۵۵۶۹۵

پنجشنبه - ۱۹ آبان ۱۳۹۰ / November 10, 2011

به گزارش خبرنگار دين و انديشه «خبرگزاري دانشجو»، دكتر محمدحسين رجبي دواني در ادامه چهارمين جلسه كارگاه آموزشي- تحليلي تاريخ اسلام كه پنبجشنبه گذشته در فرهنگ سراي انديشه برگزار شد به پرسش هاي دانشجويان پاسخ دادند.

سؤال: اصول وضع شده توسط مردم مكه چه نفعي براي شخص جوار دهنده يا ولاء‌ دهنده داشت و چرا آنها به اين کار مي‌پرداختند؟

رجبي دواني: عرب جاهلي روحيه جوانمردي داشت و اين را دور از مردانگي مي‌دانست که کسي قادر به حفظ امنيت خود نباشد و از آنها تقاضاي کمک کند و به او کمک نکنند؛ همچنين به اين طريق قدرت خود را به رخ مي‌کشيدند، در مواردي هم از اين کار سودجويي مي‌کردند و از کسي که تقاضاي جوار و ... نموده پول يا کار کردن او را طلب مي‌کردند، البته اين امر كمتر رخ مي‌داد.

متأسفانه بعد از اسلام اين روحيه را از دست دادند؛ زيرا از رهبري الهي پيروي نکردند و به جاي آن به تبعيت از غاصبين حکومت پرداختند.

سؤال: پشتوانه قسم‌هاي عرب جاهلي چه بود که باعث مي‌شد اين قدر به آن پاي بند باشند؟

رجبي دواني: پشتوانه قسم‌هاي آنان اعتقادي بود که به بت‌ها داشتند و براي آن قرباني و هزينه مي‌نمودند؛ آنها بت‌ها را واسطه فيض مي‌دانستند و عمل کردن برخلاف سوگند را خيانت به آنها مي‌دانستند؛ علت اينكه در اسلام به راحتي سوگند خود را زير پا مي‌‌گذاشتند اين بود که اعتقادشان به خدا حقيقي نبوده است.

سؤال: چرا در ابتداي اسلام عرب پيامبر را منجي خود مي‌دانستند و رهبري ايشان را پذيرفتند (جريان اوس و خزرج) اما بعد افرادي که جزء اصحاب پيامبر بودند برخلاف دستورات ايشان عمل کردند؟

رجبي دواني: کساني که داراي سوابق خوبي از جمله سبقت در ايمان، ‌شمشير زدن در راه اسلام، ‌هم‌جواري با پيامبر (ص) بودند احساس کردند که بر ديگران برتري دارند و اين همان چيزي است که در انقلاب ما هم ديده شد.

اميرالمؤمنين (ع) که به حکومت رسيدند با اين امتيازطلبي مخالفت نموده و فرمودند: «سوابق خوب ارزشمند است اما پاداش آن را بايد در قيامت بگيريد» و علت اصلي مخالفت‌ها با ايشان هم به همين دليل بود.

فتنه از آن جايي شروع شده بود که عمر ابن خطاب اين سنت غلط را پايه‌گذاري نمود و باعث شد آنها اين را حق خود تلقي کنند، حتي مي‌خواستند با سوابق خود يک معامله مادي کنند.

اينها خواصي بودند که به جاي آن که خواص بودنشان راهنماي عوام باشد براي ايشان موقعيتي ساخت تا بهره خود را ببرند! در جريان فتنه سال 88 هم همين اتفاق داشت مي‌افتاد با اين فرق که حرف مردم ما اين بود که ما از خواصي پيروي مي‌‌کنيم که در خط ولايت باشند، لذا من توهين مي‌دانم که به توده‌هاي فهيم ملتمان عوام بگوييم؛ عوام بار منفي دارد.

يکي از مشکلات امروز ما همين است که در دوران سازندگي امتيازاتي به افرادي داده شد و آنها را مادي کردند و حالا اگر بخواهند آن را از آنان بگيرند در مقابل نظام و انقلاب خواهند ايستاد.

سؤال: آيا در زمان پيامبر (ص) هم تفاوتي در تقسيم غنائم وجود داشت؟

رجبي دواني: زمان پيامبر (ص) و ابوبکر تفاوتي در تقسيم بيت‌المال وجود نداشت و اين سنت غلط در زمان عمر پايه‌گذاري شد؛ اختلاف در تقسيم غنائم بين سواره و پياده بود و پياده نصف سواره سهم مي‌برد؛ زيرا سواره هم با مال و هم با جان به جهاد آمده بود و همگي از اين امر راضي بودند.

فقط يک مورد وجود دارد که آن هم از باب تأليف قلوب بوده و نه تبعيض. در جنگ حنين که تازه مسلمان‌ها از جمله ابوسفيان، ‌معاويه و ... هم حضور داشتند پيامبر (ص) براي جلب نظر آنها و افزايش ايمانشان سهم بيشتري از غنائم به آنها دادند، البته اين امر مورد اعتراض مسلمانان قرار گرفت، پيامبر (ص) نيز به ايشان گفتند من به آنها گاو گوسفند دادم در حاليکه خودم را براي شما قرار داده‌ام! من از شمايم و در شهر شما از دنيا خواهم رفت.

جنگ حنين در سال هشتم هجري بود و دو سال به رحلت پيامبر (ص) اما مردم هنوز به معرفت درک پيامبر (ص) نرسيده بودند!

رجبي دواني در انتها به معرفي منابع مفيد مرتبط با بحث پرداخت كه عبارتند از:

1. تاريخ پيامبر اسلام (ص)  دکتر ابراهيم آيتي،‌ به تصحيح دکتر گرجي
2. سيره صحيح پيامبر (ص) علامه جعفر مرتضي عاملي،‌ ترجمه حسين تاج آبادي
3. تاريخ اسلام از آغاز تا هجرت استاد علي دواني
4. تاريخ اسلام از آغاز تا هجرت دکتر زرياب خويي
5. تاريخ عصر نبوت  زرگري نژاد، انتشارات سمت
6. تاريخ تحليلي اسلام  رسول جعفريان

پایان