فوتبال فراتر از ورزش-1

تخليه هيجانات در فوتبال همراه با مضرات و فوايد

فوتبال به عنوان يك پديده اجتماعي نقش مهمي در جامعه دارد و تخليه هيجانات هواداران، يكي از اثرات آن است كه در كنار سودهايي كه دارد يك پديده مخرب محسوب مي‌شود.

کد خبر: ۱۶۰۹۵۰

دوشنبه - ۲۱ آذر ۱۳۹۰ / December 12, 2011

گروه ورزشي «خبرگزاري دانشجو»؛ امروزه ورزش یکی از اموری است که به عناوین مختلف در جهان مطرح شده و گروه زیادی به اشکال گوناگون با آن سرو کار دارند، برخی از مردم، ورزشکار حرفه ای اند و گروهی ورزشکار آماتور.

همچنين گروهی طرفدار و علاقه مند به ورزش و دیدن برنامه ها، مسابقات و نمایش های ورزشی بوده و عده ای نیز از راه ورزش امور زندگی خویش را می گذرانند.

وزارتخانه ها و ادارات ورزشی فراوانی تاسیس شده و مخارج زیادی صرف ورزش، ساختن استادیوم ها، مجتمع ها و باشگاه های ورزشی و نیز تهیه وسائل و لباس های ورزشی و یا تماشای مسابقات ورزشی می شود.

بخش های قابل توجهی از برنامه های تلویزیون، رادیو، مجلات و سایر رسانه های گروهی، به ورزش و اخبار ورزشی اختصاص دارد و خلاصه ورزش یکی از اموری است که در جهان به صورت جدّی مطرح بوده و از جهات مختلف دارای اهمیت می باشد.

حالا اين سوال مطرح است كه چرا ورزش تا اين حد براي ما اهميت دارد و آيا ورزش اثرات مثبتي بر جامعه بشري دارد؟

در پاسخ به اين سوال بايد گفت كه ورزش به عوان يك پديده تربيتي نقش مهمي در اعتلاي فرهنگ هر جامعه دارد و اين مسئله تا آنجا مورد اهميت است كه در جوامع امروزي ورزش به عنوان ابزاري براي انتقال اخلاقيات و فرهنگ كشورها به كشوري ديگر مورد كاربرد است.

حتي امروز جوامع مختلف در تلاشند تا با صادر كردن ورزش هاي بومي خود به كشورهاي ديگر تمدن و فرهنگ خود را صادر كنند و همين امر سبب افزايش رقابت جوامع بشري شده است.

برخي از رشته هاي ورزشي به شدت در ميان جوامع رشد كرده اند و مي توان گفت كه به ورزشي جهاني تبديل شده اند كه مهمترين آن فوتبال است كه در واقع شاهكار انگليسي هاست.

این ورزش راز آلود روزانه ميليون ها بيننده را پاي تلويزيون ها مي نشاند و عده زيادي را به استاديوم ها مي كشاند تا بيش از پيش مشخص شود كه فوتبال ورزشي جهاني است.

اين ورزش امروزه تا آنجا پيش رفته است كه تمام امور زندگي مردم را در بر گرفته است و در اقتصاد، فرهنگ، سلامتي و گردشگري حرفي براي گفتن دارد.

شايد تا چند سال پيش مي توانستيم كشورهايي را پيدا كنيم كه ورزش اولشان يك ورزش بومي بود اما امروزه در دور ترين نقطه جهان و حتي در كشورهايي كه تيم ملي فوتبال هم ندارند همه مي دانند رونالدو كيست، مسي در كدام تيم بازي مي كند و قهرمان اين دوره جام جهاني چه تيمي بود و فوتبال تقريبا ورزش اول دنياست.

در این میان سهم جوانان و نوجوانان در گرایش بسوی این ورزش چه از نظر داخل شدن در متن آن و چه لذت بردن از اين ورزش بيش از سايرين است و همين امر باعث شده است تا جامعه شناسان به تحليل در خصوص پديده اي به نام فوتبال بپردازند تا بدانند كه اين ورزش براي جامعه مفيد است يا مضر.

مشكلاتي كه فوتبال از نظر فرهنگي در جامعه ها داشته است كاملا مشخص است و بارها به آن پرداخته شده است و يا لااقل عوارض آن در جامعه ما به خوبي نمايان است اما اين بار در تلاشيم تا از مزاياي اين ورزش گروهي صحبت كنيم.

تحریک احساسات از طریق رسانه های عمومی و ميل افراد براي حضور مستقيم در استاديوم و زير نظر داشتن تمام اتفاقات بازي باعث ایجاد تجمّعات تماشاگران فوتبال در استاديوم ها می شود که فضای مناسبی برای تخلیه هیجانات درونی افراد یک جامعه می باشد.

اين تجمع كه بيشتر از جوانان تشكيل شده است باعث تخليه انرژي و هيجانات اين گروه از جامعه مي شود كه به لحاظ روانشناسي بسيار مفيد و سودمند است؛ چرا كه با توجه به نوع زندگي بشر امروز، امكان تخليه هيجانات براي جوانان جز در چنين اماكني امكان پذير نيست.

در زندگي ماشيني امروز كه كمتر امكان انجام كارهاي گروهي براي نوجوانان و جوانان وجود دارد، حضور در استاديوم ها و حمايت يكدست از تيم مورد نظر به نوعي تعامل و همكاري را ميان اين گروه از جامعه ايجاد مي كند.

در واقع مي توان گفت فوتبال زندگی کوچکی را نشان می دهد که یک کل است، و هر فردی چه بازیکنان، چه مربی و حتی تماشاگران جزئی از آن به حساب می آیند و در جهانی که هرچه بیشتر فرد گرا شده است، فوتبال عرصه کوچکی است که نشان می دهد، می توان در یک جمع برای جمع کوشید و سهم فردی خود را یافت نمود.

البته اين روي خوش فوتبال است اما بايد بدانيم كه اين ورزش معمولاً در بیشتر اوقات با شكست و باخت یك تیم و پیروزی تیم مقابل همراه است كه اين امر سبب بروز نتيجه عكس است و جمعیت انبوه طرفداران تیم بازنده و ناكامان از مسابقه به دليل اينكه تحت تأثیر فضای هیجانی قرار دارند، كمتر می توانند شكست را بپذیرند.

هواداران تيم بازنده با دلیل تراشی برای توجیه شكست تیم خود به انتقام از سایر تماشاگران، توهين به بازيكنان، سرمربي و داور و یا تخریب امكانات و وسایل عمومی چون اتوبوس و وسایل خدماتی و رفاهی دست می زنند.

این عوامل فرایند عمومی و جهانی خشونت در فوتبال را شكل می دهند، اما جدای از این عوامل جهانی خشونت در فوتبال تحت تأثیر عوامل بومی و ملی نیز هست كه در كشورهای مختلف متفاوت است.

در انگلستان طبقه اجتماعی، در اسكاتلند و ایرلند فرقه گرایی و تقابل های فرهنگی، در اسپانیا ملی گرایی و تكثر قومی، در ایتالیا اختلاف و تبعیض های اقتصادی و اجتماعی و در آفریقا خصومت های دیرینه قومی و قبیله ای  در بروز اين خشونت ها نقش دارد.

در ایران مشكل تراكم فوق العاده جمعیت جوان در ورزشگاه و محدودیت گنجایش ورزشگاه ها كه موجب می شود بخش قابل توجهی از مشتاقان پشت درهای ورزشگاه ها بمانند و از دیدن مسابقه محروم شوند از جمله عوامل شیوع و گسترش خشونت در میان تماشاگران است.

در كنار این مسائل و فضای هیجانی ناشی از شكست برای عده ای از تماشاگران، باید به ناكامی های فردی و نیز برخی شرایط اجتماعی و فرهنگی برای نسل نوجوان و جوان جامعه، اشاره كرد كه می تواند انگیزه ای برای اعمال خشونت و تخریب امكانات عمومی توسط عده ای باشد.

البته فوتبال را مي توان به لحاظ سياسي، تقویت وفاق ملی، گردشگري، اقتصادي و صنعتي بررسي كرد كه آن را در آينده پيگيري مي كنيم.