مرگ رهبر كره شمالي و آينده سياسي اين كشور

اهميت آينده سياسي كره‌شمالي بعد از مرگ كيم جونگ ايل علاوه بر تاثيرپذيري از شرايط منطقه‌اي، داخلي و بين‌المللي تا حد بسياري به ويژگي‌هاي روحي و رواني رهبران جديد بستگي دارد.

کد خبر: ۱۶۲۲۹۲

دوشنبه - ۲۸ آذر ۱۳۹۰ / December 19, 2011

گروه بين الملل «خبرگزاري دانشجو»؛ اعلام خبر مرگ كيم جونگ ايل، رهبر كره شمالي، فراتر از ايجاد فضاي ابهام در سطح داخلي اين كشور و نيز عرصه منطقه‌اي مطمئنا با اين سوال هم همراه خواهد بود كه آينده سياسي اين كشور در چه مسيري قرار خواهد گرفت.

فوت رهبر كره شمالي كه در دوران زمامداري وي، پيونگ يانگ چالش‌ها و دشواري‌هاي بسياري را در سطوح داخلي، منطقه‌اي و بين‌المللي تجربه نمود بي‌ترديد با تفاسير و آينده‌نگري‌هاي گوناگوني مواجه خواهد شد.

تداوم و ايجاد فضاي بسته و دور از حوزه‌هاي جهاني، معطوف كردن نگرش مردم كره شمالي به سعي و تلاش جهت ارتقاي وضعيت كشور صرف‌نظر از تحولات خارجي، گسترش آيين شخصيت‌پرستي براي حفظ و تداوم مشروعيت، ايجاد تهديدات مداوم در قبال همسايگان، محدود شدن روابط سياسي متقابل با كشورهاي محدود از جمله چين و روسيه، اقدام براي دستيابي به سلاح‌هاي هسته‌اي و كشتار جمعي، آزمايش موشك‌هاي دور برد و بسياري از اقدامات ناهمساز ديگر ماحصل تلاش‌هاي رياست 17 ساله كيم جونگ ايل است.

صرف‌نظر از عقلانيت و يا عدم عقلانيت موجود در اين اقدامات چيزي كه بيش از پيش هويدا به نظر مي‌رسد وضعيت ناگوار اقتصادي و فكري در كره شمالي است به همين روي اين تصور چندان دور از ذهن نيست كه در خلاء نبود رهبر به ظاهر كاريزما و اتفاقات دوره گذار جانشيني، تحركات و تحولات در صورت فراهم بودن ساير شرايط به وجود آيد.

امكان واكنش محتاطانه يا ضرب‌الاجلي كره‌ جنوبي، احتمال تغيير در موضع دوگانه همكاري و رويگرداني چين در قبال پيونگ و سناريوهاي فراروي ايالات متحده براي فشار به حل برنامه هسته‌اي و موشكي اين كشور در مقطع فعلي از ديگر دگرديسي‌هاي محتمل ديگر در قبال كره شمالي در وضعيت كنوني است.

با اين اوصاف دو سناريو براي‌ آينده سياسي كره شمالي محتمل است؛ سناريوي اول با تكيه بر تجربه تاريخي و اشاره به فقدان ظرفيت‌هاي لازم براي تحول، در برگيرنده اين فرض است كه به مانند دوران جانشيني كيم جونگ ايل به جاي كيم ايل سونگ جانشيني ديگري روي كار آمده و سير ايدئولوژيك و رفتارهاي مخاطره آميز اين كشور ادامه خواهد يافت.

هر چند در بياني، مقاومت اين كشور در برابر ايالات متحده و غرب گوياي جسارت حاكم در سياست خارجي و امنيتي اين كشور است، اما در شرايط ضعف داخلي و رنج عمومي اين جسارت در معنايي، چيزي جز تفكر جزمي و خيانت نخواهد بود. تداوم تنش‌ها با كره جنوبي و ژاپن و مجموعه غرب و ادامه مسير پرخطر توليد و گسترش سلاح‌هاي هسته‌اي عناصر ديگر سناريوي نخست است.

سناريوي دوم با اتكاء به تحولات دوران گذار و اميد به تغيير در برخي شاخصه‌هاي رواني و فردگرايانه حكمراني بر اين محور فرضي تاكيد دارد كه در پرتو تحولات وسيع جهاني شدن، رشد فزاينده و پرشتاب كشورهاي منطقه در حوزه اقتصاد و مشاهده شرايط ناگوار داخلي، رهبران اين كشور مواضع تند خود را تعديل كرده و با گام گذاردن در مسير همكاري و در عين حال حفظ مواضع استقلال جويانه شرايط اين كشور را بهبود بخشند.

تحقق هر يك از اين سناريوها براي آينده سياسي كره شمالي بي ترديد علاوه بر تاثيرپذيري از جريان‌هاي داخلي، منطقه‌اي و بين المللي به شدت از ويژگي‌هاي فكري و شاخصه‌هاي سازماني رهبران جديد پيونگ يانگ متاثر خواهد بود.