معلمي: ارزش هر علم را نسبت به تاثيرگذاري آن در ميل به غايت مطلوب مي‌توان سنجيد

عضو هيئت علمي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي گفت: ارزش هر فعل در اين عالم به ميزان تاثيري است كه در رسيدن به غايت‌هاي مطلوب دارد و افعالي كه بيشترين تاثير را در رسيدن انسان به غايت نهايي داشته باشند قطعا از ارزش بيشتري برخوردار هستند بر همين اساس مي‌توان ارزش هر علم را نسبت به تاثيرگذاري آن در ميل به غايت مطلوب سنجيد.

کد خبر: ۱۶۲۷۱۱

سه‌شنبه - ۲۹ آذر ۱۳۹۰ / December 20, 2011

به گزارش خبرنگار علمي «خبرگزاري دانشجو»، حجت الاسلام حسن معلمي عصر روز گذشته در هشتمين نشست از سلسله نشست هاي الگوي اسلامي ايراني - پيشرفت در دانشكده اقتصاد دانشگاه تهران به بحث در خصوص «چيستي جايگاه ارزش در فلسفه اخلاق در يك مقايسه تطبيقي با مباني اقتصاد متعارف» پرداخت.

وي در ابتداي صحبت خود در خصوص معناي رايج فلسفه گفت: در يونان باستان طبيعيات، رياضيات، منطق و الهيات در حكمت نظري و اخلاق و سياست در حكمت عملي مطرح بودند كه مجموعه اين موارد را فلسفه مي‌گفتند.

معلمي با بيان اينكه يكي ديگر از معاني فلسفه علوم عقلي است، افزود: همچنين ارسطو نيز احكام كلي در تمام علوم جاري را فلسفه مي‌داند.

عضو هيئت علمي دانشگاه باقرالعلوم افزود: فسلفه اخلاق و فلسفه ذهن از جمله فلسفه هاي مضاف هستند كه در اين معنا فلسفه به يك علم اضافه مي‌ شود.

وي با تأكيد بر اينكه فلسفه تحليل يك فلسفه نيست، ادامه داد: ‌فلسفه تحليل در حقيقت جنبشي بوده است كه از درون آن علم‌هايي همچون فلسفه علم، ذهن و زبان به وجود آمده است.

معلمي در خصوص ملاك‌هاي ارزشمندي يك فعل در فلسفه اخلاق افزود: برخي ملاك ارزش را سعادت و برخي ديگر سودمندي را از جمله معيارهاي ارزش مي‌دانند.

اين استاد حوزه تأكيد كرد: بايد توجه داشت كه فلسفه اخلاق مي‌تواند بحث‌هاي عام را مورد توجه قرار داده و ربط و نسبت خود را با علومي همچون اقتصاد و سياست مشخص كند.

وي همچنين در خصوص ارزش‌هاي اخلاقي گفت: ارزش مفهومي بسيط است و جزء تحليلي ندارد و بر همين اساس اين واژه غير قابل تعريف مي باشد.

معلمي افزود: ‌از آنجايي كه معرِف بايد واضح‌تر از معرَف باشد واژه‌اي روشن تر از ارزش براي تعريف آن وجود ندارد اما مي‌توان مقارنات ارزش را مشخص كرد.

عضو هيئت علمي دانشگاه باقرالعلوم تأكيد كرد: در برخي از تعاريف معمولا مسائلي كه داراي مطلوبيت در بين انسان‌ها هستند از جمله ‌سودمندي، كمال، محبوب بودن، لذت‌آفريني، زيبايي سرور و خوشحالي داراي ارزش هستند.

وي با تأكيد براين كه اين مفاهيم مترادف مفهوم ارزش نيستند، گفت: اين موارد مي‌توانند در تعريف ارزش مورد استفاده قرار گيرند.

معلمي در خصوص معيارهاي ارزش براساس جهان بيني هاي گوناگون اظهار داشت:‌ جهان بيني در ارزش خودش را نشان مي‌دهد و در آن تأثير مي‌گذارد و معيارها نيز در تعريف ارزش كاربرد دارند.

عضو هيئت علمي دانشگاه باقرالعلوم ادامه داد: ارزش ها به دو دسته تقسيم مي‌شوند در برخي از ارزش ها جهان بيني و فلسفه هاي خاص اثرگذار است و برخي ارزش ها بر مدار دين و مدار خاصي نيستند همچون خوراك، پوشاك، مسكن و آنچه به انسان امنيت مي‌دهد.

وي ادامه داد:‌ البته اين ارزش مستقل از فرهنگ و دين خاص است اما در مورد چنين ارزش‌هايي نيز فرهنگ و جهان بيني ها تأثير دارند.

معلمي تأكيد كرد: زماني كه جهان بيني خاصي در انسان ايجاد مي‌شود تعيين حدود ارزش هاي به ظاهر خنثي نيز توسط جهان بيني تعريف مي شود.

اين استاد حوزه ادامه داد: در اخلاق علاوه بر بحث خوب بودن و بد بودن بحث الزام نيز وجود دارد و بحث هاي منطقي در باب ارزش نيز به دنبال توضيح اين الزامات است.

وي با تأكيد بر اينكه اخلاق در افعال اختياري انسان معنا مي‌يابد، گفت: بين افعال اختياري و نتايج حاصل از آن رابطه علت و معلولي وجود دارد.

معلمي ادامه داد: بين افعال و نتايج يك ضرورت برقرار است لذا تلاش اين است كه از يك رابطه علت و معلولي به يك ضرورت برسيم.

عضو هيئت علمي دانشگاه باقر العلوم با اشاره به ضرورت رفع نيازهاي واقعي انسان گفت: افعالي براي رفع نيازها لازم است كه علت برآوردن آن نياز باشند.

وي با تاكيد بر اينكه هر بايد و نبايدي نمي تواند جامعه اقتصادي سالم را محقق كند، گفت: بايدهايي مي تواند ما را به جامعه اقتصادي سالم سوق دهند كه عقل انسان به واسطه رابطه علت و معلولي آنها را كشف كرده باشد.

معلمي تاكيد كرد: ارزش هر فعل دراين عالم به ميزان تاثيري است كه در رسيدن به غايت هاي مطلوب دارد و افعالي كه بيشترين تاثير را در رسيدن انسان به غايت نهايي داشته باشند قطعا از ارزش بيشتري برخوردار هستند بر همين اساس مي توان ارزش هر علم را نسبت به تاثيرگذاري آن در ميل به غايت مطلوب سنجيد.