نیم‌نگاهی به مدیریت بحران امام و رهبری در جمهوري اسلامي ايران؛

10 بحرانی که به برکت رهبری انقلاب اسلامی مرتفع شد

دور اندیشی حضرت امام خمینی (ره) در افزودن ولایت فقیه به ساختار جمهوری اسلامی امری بود که اکنون بعد از گذشت 33 سال از انقلاب شکوهمند اسلامی ابعاد جدیدی از برکات آن برای مردم آشکار می شود.

کد خبر: ۱۶۴۰۵۶

چهارشنبه - ۰۷ دی ۱۳۹۰ / December 28, 2011

گروه سياسي «خبرگزاري دانشجو»؛ در برخورد با دشمن، هم باید دشمن را شناخت و هم تاکتیک او را؛ تشخیص چگونگی برخورد در پروسه های مختلف یک حکومت و عبور از بحران ها نیازمند به رهبر مقتدر است که امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری در مراحل مختلف انقلاب این قابلیت بالا را از خود نشان دادند.

در پروسه ای که کشورهای جهان برای اعلام موجودیت یا ادامه حیاتشان به انتخاب یکی از دو بلوک شرق و غرب محدود بودند، امام خمینی (ره) این معادله جهانی را به هم زده و تعریفی جدید از اهداف و شیوه حکومت ارائه  می دهند.

1- اولین بحران استقرار نظام در دو بعد سخت و نرم: گروهک ها که خود را در پیروزی انقلاب سهیم می دانستند، وارد درگیری جدی شدند؛ به اين ترتيب حفظ تمامیت ارضی و بازگردان سریع نظم، مدیری با توان بسیار بالا می خواهد. اکنون کشورهایی نظیر بحرین، لیبی و مصر که بیداری اسلامی در آنجا صورت گرفته و ایران را به عنوان الگوی خود انتخاب كرده اند، به موفقیت های نسبی دست يافته اند، اما نداشتن یک رهبر مقتدر به دلیل نوع تفکر و نوع نگرش به حاکمیت، موجب شده انقلابشان مصادره شود و ثبات کمرنگ باشد.

2- انجمن حجتیه: گروه هایی با ظواهر دینی که ایجاد حکومت دینی در زمان غیبت امام زمان (عج) را نفی می کردند و در ابتدا نفوذشان در بین نیروهای مذهبی فراوان بود؛ در کنار اینها گروه هایی نظیر سلطنت طلبان و گروه های ملی حضور داشتند که مخالف حکومت دینی بودند و مواضع تندی در قبال آن داشتند که امام با موفقیت آن را پشت سر گذاشتند.

3- فتنه گروهک ها، جنگ داخلی بنی صدر و جنگ تحمیلی 10ساله: ماجرای 7 تیر و شهادت 72 تن از دولتمردان، ترور شخصیت های بی نظیری مانند شهید رجایي، شهید بهشتی، شهید مطهری و غيره هر کدام این پتانسیل را داشت که پایه های استوار هر مملکتی را حتی با قدمت چند صد ساله درهم بشکند، اما امام خمینی (ره) با بینش و هوشیاری مثال زدنی تمامی بحران ها را مدیریت كردند.

4- جریان پیچیده مهدی هاشمی: مهدی هاشمی، داماد آقای منتظری است؛ نیروهای مذهبی با توجه به شناختی که از فعالیت های پشت پرده وی پیدا كردند تذکراتی در باب فعالیت گروه وی متذکر شدند، ولی مهدي هاشمي در بخش های مختلف نظام شروع به فعالیت كرد و در نهایت کار تا جایی پیش رفت که آقای منتظری از باب حمایت تا مرز ایستادگی در مقابل نظام و امام راحل پیش رفت؛ امام نیز برای حفظ نظام هیچ ملاحظه ای نسبت به جریان ها و افراد نداشتند و برخورد قاطع ایشان موجب خاتمه این بحران شد.

پس از رحلت جانسوز امام خمینی (ره) با تصمیم گیری مجلس خبرگان رهبری سکان هدایت جامعه در دست امام خامنه ای قرار گرفت. در اين دوره طلحه ها و زبیرهای زمان، اگر چه بر زبان تبعیت رهبری را اذعان می داشتند، اما در فعالیت ها و جلسات گروهی خود سیر زیر سوال بردن رهبری، صلاحیت ایشان، اصل ولایت فقیه و حکومت دینی را در دستورکار خود قرار داده بودند.

شتاب در روند حرکت تکنوکرات ها در دولت هاشمی و عدم توجه ایشان به مسائل فرهنگي، توجه صرف به توسعه اقتصادی، بعضی از مفاهیم اولیه مانند عدالت، مستضعف و شعارهایی که مردم در ابتدای انقلاب سرداده بودند، زیر سوال برد.

این قالب جدید اقتصادی، تغییرات اجتماعی را شامل می شود که متناسب با نظام نیست. نوعی اشرافی گری به وجود می آید که امام خامنه ای توسعه بدون عدالت را مورد چالش قرار می دهند و تذکراتی را برای جلوگیری از بحرانی تر شدن آن شرایط يادآور مي شوند.

این دوره را می توان بستری برای تحقق واقعه شوم دوم خرداد دانست که موجب دست اندازی علنی آنان به مبانی اصولی نظام شد. با شروع توسعه سیاسی، استحاله در رفتارها و گفتارها را شاهد هستیم، آنها دموکراسی را تحت عنوان عبور از روایت سنتی اسلام مطرح و در اصول دینی نیز شبه وارد كردند، اما باز هم نقش بی بدیل امام خامنه ای  در مدیريت این جریان را شاهد هستیم که با طرح مبحث ناتوی فرهنگی و تهاجم فرهنگی، به پشت پرده اتفاقاتی که در حال وقوع است، اشاره كردند.

5- آنها در ماجرای 18 تیر تز فشار از پایین و چانه زنی از بالا را مطرح، و در فتح سنگر به سنگر نهادهای دولتی و اعتمادسوزی در جامعه نسبت به نهادهای انقلابی مانند جایگاه رهبری، شورای نگهبان، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی برای دریافت امتیازات بیشتر و تحقق تفکر خودشان که دنباله رو راه غرب و لیبرال دموکراسی بود، تلاش کردند.

6- شباهت عملکرد امام (ره) و مقام معظم رهبری در نگاه داشتن جایگاه مرجعیت: عکس امام (ره) در سفری که به قم داشتند توسط تعدادی از طرفداران شریعتمداری پاره شد و عده اي اماکن عمومی را تخریب كردند؛ در آن مقطع زمانی پتانسیل بالایی برای درگیری بین طرفداران امام و حامیان شریعتمداری حس می شد و عملاً بخشی از جامعه ناخواسته وارد درگیری بین هواداران دو مرجع شده بود، اما روشنگری امام (ره) در این ماجرا و گذر زمان و اصرار آنها به شیطنت باعث روشن شدن مردم شد.

در خصوص برخورد رهبری با منتظری همین روال اصرار ایشان بر رعایت شان مرجع را شاهد هستیم؛ بعد از مدتی حصر برداشته می شود تا منتظري به فعالیت های علمی خود ادامه دهد، اما متاسفانه این طور نشد؛ چرا که بیت وي کانون ضد انقلاب بود و شاهد موضع گیری های نامناسب از سوي منتظري بودیم.

ماجرای فوت منتظري با پیام رهبری بحران سوز شد؛ در ماجرای فوت وي صادق صبا، مدیر خارجی BBCگفت: تمام مرخصی ها را لغو کرده ایم؛ كه این حرف حکایت از نوعی پیش بینی بحران از سوی اوست. اما تدبیر حکیمانه مقام معظم رهبری با نامه ای که برای فوت منتظری و در جهت تقدیر از مقام علمی وي نوشتند و ابتلائات منتظري كه به واسطه رفتار خودش ایجاد شده بود را کفاره گناهان تلقی كردند، ماجرا به صورت حکیمانه حل شد.

7- نامه هاشمی در انتخابات دهم ریاست جمهوری: نامه هاشمی در انتخابات دهم ریاست جمهوری خود به تنهایی پتانسیل ایجاد یک بحران را داشت؛ چرا که گروه های معاند نظام چه در داخل و چه در خارج  از مدت ها قبل برنامه ریزی های گسترده ای براي انتخابات كرده بودند و کج فهمان داخلی با اعمال نابخردانه خود شعله این بحران را بیشتر می نمودند، بنابراين کوچکترین بهانه موجب بروز یک تشنج گسترده و یک تحول و اغتشاش در سطح کشور می شد.

اما رهبری بسیار بزرگوارانه با این مسئله برخورد كردند و نگذاشتند سناریوی آنان تحقق پیدا کند؛ ايشان با پاسخ ندادن، از بسیاری بحران ها و وقایع جلوگیری كردند، بویژه زمانی که در نماز جمعه از اختلاف دیدگاهشان با هاشمی در زمينه هاي اقتصادی سخن گفتند و با حفظ شان هاشمی در این ماجرا، مسئله را شفاف كردند.

8- جذب حداکثری در مسائل بعد از انتخابات و جلسه های متعدد با اقشار مختلف، روسای ستادها و برخی از کاندیدها برای این بود که حداقل دفع هم اتفاق نیفتد؛ احترام به آرای 40 میلیون ایرانی، صیانت از اصل انتخابات و قانع کردن گروه های مختلف را می توان به عنوان عامل نتیجه بخش بودن روشنگری مقام معظم رهبری در حوادث پس از انتخابات دانست.

9- نحوه برخورد رهبری با مطالبات و اقدامات غیرقانونی مثل تشكيل کمیته صیانت از آرا و مقاومت ایشان بسیار ستودنی است تا حدی که بسیاری از این افراد اذعان داشتند، با وجود مصلحت اندیشی های غلط برخی افراد، رهبری همچنان از نهادهای قانونی کشور صیانت می کنند؛ ایشان می فرمایند که من مطالبات شما را پیگیری می کنم كه نمونه ای از تحقق این وعده را می توان در بازشماری تعداد زیادی از صندوق های رای مشاهده كرد.

10- واکنش رهبری در قبال مسئله ای مانند کهریزک: منش ایشان در طول دوران رهبری خود قانون مدارانه و حرکت در مسیر قانون است، البته سیره امام هم همین بود. مقام معظم رهبری در قضیه 18 تیر، قضیه کهریزک و کوی دانشگاه با هر حرکت خودسرانه مخالفت می کنند و اصل را بر قانون و تشخیص قضا می گذارند.

دور اندیشی حضرت امام خمینی (ره) در افزودن ولایت فقیه به ساختار جمهوری اسلامی امری بود که اکنون بعد از گذشت 33 سال از انقلاب شکوهمند اسلامی هر روز ابعاد جدیدی از برکات آن برای مردم آشکار می شود و این عامل حفظ ارزشها در عین تغییرات ساختارها در انقلاب بوده است.