در گفت وگو با «شبكه خبر دانشجو» تشريح شد

طرح‌هاي در دست اقدام دفتر مركزي مشاوره دانشجويي وزارت بهداشت

مسئول دفتر ‏مركزي مشاوره معاونت دانشجويي وزارت بهداشت طرح‌هاي در دست اقدام اين مركز را تشريح كرد.

کد خبر: ۱۶۶۲۳

سه‌شنبه - ۰۳ دی ۱۳۸۷ / December 23, 2008

دانشجويان به لحاظ حساسيت دوران رشد و شرايط بحراني اين برهه از زندگي، بويژه در سال‌هاي اول ‏ورود به دانشگاه، فشارها و ناراحتي‌هاي بيشتري را تجربه مي كنند و به نوعي بيشتر در معرض آسيب‌هاي ‏اجتماعي هستند كه از آن جمله مي توان به گسستن از زندگي قبلي در خانواده، ورود به زندگي ‏دانشجويي و نياز به سازگاري با محيط دانشگاه و خوابگاه دانشجويي، مديريت مسائل معيشتي، تحصيلي ‏و عاطفي اشاره كرد.

ساير كاركنان دانشگاه كه با قشر دانشجويي در ارتباط مستقيم قرار دارند نيز به ‏نوبه خود در افزايش و تشديد يا كاهش و ترميم مشكلات ويژه دانشجويان سهيم هستند، بنابراين ‏دانشجويان نيازمند توجه خاص مي باشند و ارتقاي سطح بهداشت روان فردي و اجتماعي آنها و تعامل و ‏ارتباط متقابلشان با دانشگاهيان مي تواند زمينه پيشگيري از آسيب‌هاي احتمالي را فراهم كند. ‏

بنا به ضرورت حفظ و ارتقاي بهداشت رواني دانشجويان و راهكارهاي مراكز مشاوره دانشگاه ها براي ‏جلوگيري از بروز آسيب‌هاي اجتماعي در دانشجويان، گفت و گويي با افسانه صادقي، مسئول دفتر ‏مركزي مشاوره معاونت دانشجويي وزارت بهداشت در خصوص خدمات ارائه شده از سوي اين مركيز به دانشجويان انجام گرفته است كه مشروح آن را مي خوانيد.‏

شبكه خبر دانشجو- دفتر مركزي مشاوره دانشجويي وزارت بهداشت چه طرح‌هايي در دست اقدام دارد؟ جزئيات هر طرح را ‏در صورت امكان توضيح دهيد؟

صادقي: طرح اول طرح پايش و سنجش ‏سلامت (روان) دانشجويان است؛ با توجه به اين موضوع كه افراد تحصيلكرده هر كشور جزو ‏سرمايه هاي ملي آن كشور محسوب شده و نيز چنانچه سلامت را ايفاي نقش كامل ‏انسان در ابعاد جسمي- رواني- اجتماعي و معنوي بدانيم حفظ و ارتقاي سلامت ‏دانشجويان به مثابه منافع و سرمايه ملي امري ضروري است، بنابراين ادارات مشاوره ‏دانشجويي به منظور ارائه خدمات مطلوب روانشناختي به قشر دانشجويي هر ساله ‏كليه دانشجويان ورودي جديد را با استفاده از پرسشنامه ‏GHQ28‎‏ (سلامت عمومي) ‏غربالگري كرده تا به منظور ارتقاي سلامت دانشجويان برنامه‌هاي آموزشي مناسب و ‏پيگيري‌هاي لازم انجام پذيرد.

طرح دوم شيوه نامه مداخله در رفتارهاي خود آسيب رسان است؛ با توجه به اينكه شرايط غيرمترقبه و موقعيت‌هاي بحراني در هر محيطي مي تواند ‏اتفاق بيفتد و نيز به منظور پيشگيري از بروز مشكلاتي كه دانشگاه‌ها ممكن است با ‏نحوه اقدام و مداخله در هنگام بروز رفتارهاي خود آسيب رسان مواجه شوند دفتر ‏مركزي مشاوره معاونت دانشجويي، فرهنگي وزارت بهداشت، درمان و آموزش ‏پزشكي به منظور يكسان سازي و هماهنگ سازي مجموعه اقدامات دانشگاه‌ها ‏جهت مقابله و مداخله موثر هنگام بروز رفتارهاي خود آسيب رسان دستور العمل خود ‏را با استفاده از تجارب قبلي و اسناد موجود تدوين و به شكل شيوه نامه گام به ‏گام به دانشگاه‌هاي علوم پزشكي سراسر كشور جهت اجرا ابلاغ كرده است.‏

طرح سوم طرح جامع پيشگيري از افت تحصيلي است؛‏ با توجه به اينكه افت تحصيلي در محيط‌هاي آموزشي مي تواند باعث ايجاد ‏آسيب‌هاي رواني- اجتماعي و از سوي ديگر موجب رشد هويت شكست و نيز سطح ‏خودپنداري دانشجو را متزلزل و نهايتاً موجب هدر رفتن سرمايه هاي ملي، مادي و ‏معنوي شود، دفتر مركزي مشاوره جهت درمان افت تحصيلي به نحوي كه دانشجو به ‏طور خودكار و خودانگيزي بالا، فعاليت تحصيلي كند، اقدام به طراحي و تدوين اين ‏طرح كرده كه هدف از اجراي اين طرح تدوين يك الگوي مداخله‌اي چند بعدي و آزمون اثربخشي آن و بررسي تاثير اقدامات مشاوره اي و روانشناختي كاملاً تخصصي در ‏توانمندي دانشجويان داراي افت تحصيلي است. ‏

طرح چهارم طرح نظام ارتباط دانشگاه و خانواده است؛ هدف از تدوين اين طرح استفاده از پتانسيل حمايتي- نظارتي خانواده در سازگاري ‏رواني، اجتماعي و آموزشي دانشجويان دانشگاه با در نظر گرفتن ‏دانشجويان به عنوان بزرگسالان جوان جامعه و احترام كامل به استقلال و خودمختاري ‏آنها و اجتناب از ايجاد استرس در خانواده و يا محول كردن وظايف دانشگاه به خانواده است. ‏

طرح پنجم اعتباريابي و تعيين نقطه برش سه تست غربالگري (‏GHQ28-GHQ12-K10‎‏) است؛ يكي از ‏اهداف ادارات مشاوره دانشجويي شناسايي دانشجويان آسيب پذير است، اما آنچه ‏كه مطرح است اين است كه آيا پرسشنامه‌هاي مذكور از اعتبار كافي براي ‏شناسايي دانشجويان ورودي جديد برخوردار است يا خير؟

شبكه خبر دانشجو- سلامت رواني دانشجويان و شادابي محيط دانشگاه چگونه تامين مي شود؟ ‏

صادقي: ديدگاه‌هايي وجود دارد كه منابع انساني (كه منظور همان سرمايه هاي ملي يك ‏كشور يا افراد تحصيلكرده است) دانشجويان را محور اصلي توسعه كشور ‏پنداشته و براي سلامت جسماني و رواني افراد بهاي زيادي قائل هستند.

‏احساس بهزيستي روانشناختي و به تبع آن احساس نشاط، خلاقيت و كارايي همه ‏در گرو سلامت جسماني و رواني منابع انساني جوامع است، از اين رو تامين ‏بهداشت روان دانشجويان و ايجاد نشاط و شادكامي در اين قشر كه از گردانندگان آتي ‏كشور ما هستند از اولويت‌هاي سياستگذاران و برنامه ريزان دفتر مركزي مشاوره ‏دانشجويي وزارت بهداشت بوده و در اين راستا اجراي برنامه هاي غربالگري يكي از ‏اساسي ترين راهبردهاي پيشگيرانه است كه هدف آن شناسايي افراد به لحاظ ‏آسيب پذيري در برابر مخاطرات اجتماعي است تا براساس آن مداخلات پيشگيرانه ‏متناسب با زيرگروه‌هاي شناسايي شده انجام پذيرد.

اين برنامه ها كه نيمرخي از ‏وضعيت سلامت روان دانشجويان فراهم مي آورد مي تواند براي مسئولان مبناي ‏برنامه ريزي و مداخلات باشد و در كنار اين برنامه ها اجراي برنامه هاي مفرح، ايجاد ‏يك فضاي شاد و با نشاط در دانشگاه ها امري ضروريست. ‏

شبكه خبر دانشجو- مهمترين آسيب‌هايي كه دانشجويان با آن مواجهند شامل چه مباحثي مي شود؟ ‏

صادقي: مباحث هويتي، مشكلات ارتباطي، مشكلات هيجاني نظير اضطراب و افسردگي، مهارت‌هاي تحصيلي و ... از جمله مشكلاتي است كه دانشجويان در معرض آنها ‏هستند. ‏

شبكه خبر دانشجو- نوع خدمات ادارات مشاوره وزارت بهداشت در چه سطوحي به دانشجويان ارائه مي ‏شود؟

صادقي: خدمات ارائه شده در ادارات مشاوره دانشجويي كلاً در سه سطح اول و دوم و ‏سوم پيشگيري و يا در سه سطح فراگير، انتخابي و نشاندار انجام مي شود. ‏

خدمات سطح اول: در برگيرنده فعاليت‌هاي است كه تاكيد اصلي خود را بر ارائه ‏اطلاعات براي تاثير اوليه در حيطه هاي شناختي- رفتاري مخاطب خود قرار مي دهد.

‏اين خدمات اغلب شكل گروهي داشته و اطلاعات ارائه شده در اين سطح غالباً به ‏توصيف وضعيت سالم و يا شرايط مختلف پرداخته و راه حل هاي بازداري و اجتناب را ‏از بروز يا تشديد مشكل ارائه كرده و يا در مورد نحوه تغيير، تعديل و يا اصلاح اين شرايط ‏آگاهي مي دهد.

كارگاه‌ها، كلاس و سخنراني هاي آموزشي، بروشور، پمفلت، تراكت، ‏جزوه ها و بسياري از آثار تصويري و نمايشي و نيز برخي از تماس‌هاي انفرادي جزو ‏خدمات اين سطح است. ‏

خدمات سطح دوم: با هدف شناسايي، تشخيص، تعديل و رفع زودرس نارسايي‌ها و ‏مشكلات ارائه خدمات مي دهند و نوع خدمات ارائه شده در اين سطح عبارتند از ‏خدمات روانشناختي روان درماني، مشاوره مددكاري - روان سنجي و ...‏

خدمات سطح سوم: شامل خدمات بازتواني براي افرادي است كه به علل مختلف در ‏كاركردهاي شناختي، عاطفي و يا رفتاري در حيطه شخصيتي، تحصيلي، اجتماعي، ‏شغلي، خانوادگي و ... دچار اختلال شديد و ناتواني مي شوند./انتهاي پيام/