درس‌های عاشورایی - 2

هنگام حرف زدن، همه از دفاع از اسلام مى‏گفتند اما ...

هنگام حرف زدن، همه از دفاع از اسلام مى‏گفتند، اما وقتى نوبت عمل رسيد و ديدند كه دستگاه يزيد، دستگاه خشنى است؛ هركدام از گوشه‏اى فرار كردند و امام حسين(ع) را در صحنه تنها گذاشتند ...

کد خبر: ۱۶۷۵۸۰

چهارشنبه - ۲۸ دی ۱۳۹۰ / January 18, 2012

گروه دین و اندیشه «خبرگزاری دانشجو»، محمد صادق شهبازی؛ در این نوشتار به بررسی دیدگاه ها و نظرات مقام معظم رهبری پیرامون واقعه عاشورا و درسهایی که با رهنمودهای ایشان از این واقعه می‌توان گرفت می‌پردازیم.

مجاهدت خالص برای خدا، مردم عامل تحقق یا عدم تحقق عاشورا

حسین بن علی علیه‌السّلام ...یعنی مظهر مجاهدت خالص و پاک برای خدا. این مجاهدت اگر از سوی مردم جواب داده شد، مثل مجاهدت نبیّ اکرم می‌شود که حکومت اسلامی را به وجود آورد و تاریخ را عوض کرد، اما اگر با کمک و همراهی دلهای مؤمن مواجه نشود، مانند واقعه عاشورا می‌شود که امام حسین به شهادت می‌رسد.

جوشش معنویِ او (حسین بن علی) تاریخ را هدایت می‌کند. بالفعل نمی‌تواند موفّقیت ظاهری پیدا کند، اما در طول تاریخ، موفّقیت حتمی متعلّق به اوست؛ همان‌طور که همه نبوت‌ها و همه راهنمایان بشر و راهنمایان الهی در طول تاریخ، این را داشته‌اند، لذا شما می‌بینید با گذشت سیزده، چهارده قرن، نام حسین بن علی پرچم عدالت و فضیلتهای معنوی است و همین نام توانسته است این انقلاب را به وجود آورد. (1)

کسانی که می‌توانستند با آمدن‌شان جبهه حق را پیروز کنند!!

عاشورا يك واقعه استثنايى بود. لُبّ و جوهر حادثه عاشورا اين است كه در دنيايى كه همه جاى آن را ظلمت و فساد و ستم گرفته بود، حسين بن على عليه‏السّلام براى نجات اسلام قيام كرد و در اين دنياى بزرگ، هيچ‏كس به او كمك نكرد! حتّى دوستان آن بزرگوار؛ يعنى كسانى كه هر يك مى‏توانستند جمعيتى را به اين ميدان و به مبارزه با يزيد بكشانند، هركدام با عذرى از ميدان خارج شدند و گريختند! ابن عبّاس يك طور؛ عبد الله بن جعفر يك طور؛ عبد الله بن زبير يك طور؛ بزرگان باقى‏مانده از صحابه و تابعين يك طور...

شخصيت‌هاى معروف و نام و نشان‏دار و كسانى كه مى‏توانستند تأثيرى بگذارند و ميدان مبارزه را گرم كنند، هركدام يك طور از ميدان خارج شدند. اين، در حالى بود كه هنگام حرف زدن، همه از دفاع از اسلام مى‏گفتند، اما وقتى نوبت عمل رسيد و ديدند كه دستگاه يزيد، دستگاه خشنى است؛ رحم نمى‏كند و تصميم بر شدّت عمل دارد، هركدام از گوشه‏اى فرار كردند و امام حسين عليه‏السّلام را در صحنه تنها گذاشتند، حتى براى اينكه كار خودشان را توجيه كنند، خدمت حسين بن على عليه‏السّلام آمدند و به آن بزرگوار اصرار كردند كه «آقا، شما هم قيام نكنيد! به جنگ با يزيد نرويد!» (2)

قابلیت عاشورا به عنوان نماد آزادی‌خواهی، عدالت‌طلبی، مبارزه‌ی با جهل و زبونی انسان

متفکّران و روشن‌فکران و آن‌هایی که بی‌غرضند، وقتی به تاریخ اسلام برمی‌خورند و ماجرای امام حسین (ع) را می‌بینند، احساس خضوع می‌کنند. آن‌هایی که از اسلام سر در نمی‌آورند، اما مفاهیم آزادی، عدالت، عزّت، اعتلاء و ارزش‌های والای انسانی را می‌فهمند، با این دید نگاه می‌کنند و امام حسین، امام آن‌ها در آزادی‌خواهی، در عدالت‌طلبی، در مبارزه با بدی‌ها و زشتی‌ها و در مبارزه با جهل و زبونی انسان در جذب متفکّران و روشن‌فکران است. (3)

نتیجه محوری تکلیف: امکان ابلاغ پیام به مردم

خداى متعال، به چيزى كه فايده‏ ندارد تكليف‏ نكرده است. اگر موقعيت مناسب نباشد، هر كارى بكنند، فايده‏اى ندارد و اثر نمى‏بخشد؛ بايد موقعيت مناسب باشد، البته موقعيت مناسب بودن هم معناى ديگرى دارد؛ نه اينكه بگوييم چون خطر دارد، پس موقعيت مناسب نيست؛ مراد اين نيست.

بايد موقعيت مناسب باشد؛ يعنى انسان بداند اين كار را كه كرد، نتيجه‏اى بر آن مترتّب مى‏شود؛ يعنى ابلاغ پيام به مردم خواهد شد، مردم خواهند فهميد و در اشتباه نخواهند ماند. اين، آن تكليفى است كه بايد يك نفر انجام مى‏داد. (4)

شکست نرسیدن به هدف است نه کشته شدن

خطاست‏ اگر كسى خيال كند كه امام حسين عليه‏السّلام، شكست خورد. كشته‏ شدن، شكست خوردن نيست. در جبهه جنگ آن‏كس كه كشته مى‏شود شكست نخورده است. آن‏كس كه به هدف خود نمى‏رسد، شكست خورده است‏. (5)

شرط هدایت بشریت: گذشت از شهوات و منيت و خودپرستى ...

چه كسى مى‏تواند اين دست نجات‏ را به سوى بشريت‏ دراز كند؟ آن كسانى كه چسبيده به مطامع و هوس‌ها و شهوات باشند، نمى‏توانند؛ چون خودشان گمراهند. آن كسانى كه اسير خودخواهى‏ها و منيت‌ها باشند، نمى‏توانند بشر را نجات بدهند؛ بايد كسى پيدا بشود و خودشان را نجات بدهد؛ يا لطف خدا به سراغ آن‏ها بيايد، تا اراده آن‏ها قوى بشود و بتوانند خودشان را رها كنند.

آن كسى مى‏تواند بشر را نجات بدهد، كه داراى گذشت باشد؛ بتواند ايثار كند و از شهوات بگذرد؛ از منيت و خودپرستى و خودخواهى و حرص و هوى و حسد و بخل و بقيه‏ گرفتاري‌هايى كه معمولًا انسان دارد، بيرون بيايد، تا بتواند شمعى فرا راه بشر روشن كند. (6)

سنّت الهی بر این است که راه پاکان و صالحان و مخلصان بماند

آن کسی که قدم در میدان فداکاری می‌گذارد و خالصانه و مخلصانه هستی خود را در راه خدا می‌دهد: «حقّ علی الله»؛ خودِ خدای متعال بر عهده گرفته است که زنده‌اش نگه بدارد «و لا تقولوا لمن یقتل فی سبیل الله اموات»، «و لا تحسبنّ الّذین قتلوا فی سبیل الله امواتا»؛ کشته‌شدگان راه خدا زنده می‌مانند.

یک بُعد زنده ماندن آن‌ها همین است که نشانه آن‌ها، جای پای آن‌ها و پرچم آن‌ها هرگز نمی‌خوابد. ممکن است چند صباحی با زور و عنف و با دخالت قدرت‌های زورگو، نشانه‌های آن‌ها کم‌رنگ شود؛ اما خدای متعال طبیعت را این‌طور قرار داده است. سنّت الهی بر این است که راه پاکان و صالحان و مخلصان بماند. اخلاص چیزِ عجیبی است؛ لذاست که به برکت حسین بن علی علیه الصّلاة و السّلام و خون به ناحق ریخته آن بزرگوار و اصحابش، دین در عالم باقی ماند؛ بعد از آن هم این رشته ادامه پیدا کرد. (7)

اخلاص شرط ماندگاری کارها

اگر يك سرسوزن ناخالصى در كار ما باشد، به همان اندازه آن كار كم ارزش مى‏شود و خدا، از ماندگارى آن مى‏كاهد. خداى متعال، ناقد بصيرى است. كار امام حسين عليه الصّلاة و السّلام، از كارهايى است كه يك سرسوزن ناخالصى در آن نيست، لذا شما مى‏بينيد اين جنس ناب، تا كنون مانده است و تا ابد هم خواهد ماند. (8)

جهاد واقعی و شهادت در راه خدا تنها با حرکت به سمت «انقطاع الی الله»

وجود مقدس سید الشهداء (ع) اگر چه بیش‌تر با بعد جهاد و شهادت معروف شده، لیکن آن بزرگوار در حقیقت مظهر انسان کامل و عبد خالص و مخلِص و مخلَص برای خداست. اساسا جهاد واقعی و شهادت در راه خدا، جز با مقدمه‌ای از همین اخلاص‌ها و توجه‌ها و جز با حرکت به سمت «انقطاع الی الله» حاصل نمی‌شود... .

شهادت که قله فداکاری یک انسان است، بدون حرکت به سمت انقطاع و بدون تلاش و مجاهدت برای ایجاد «انقطاع الی الله»، برای انسان به وجود نمی‌آید. هرگاه انسان تلاشی انجام داد و قدم اول را با همت و عزت و اراده برداشت، آن وقت خدای متعال راه را باز می‌کند و قدم‌ها یکی پس از دیگری، به سمت نورانی شدن دل و پر نور شدن وجود انسان برداشته می‌شود... . تدبر و توجه به این مضامین (مناجات شعبانیه) و الفاظ و انس با آن‌ها برای یک یک کسانی که می‌خواهند به وظایف بزرگ خود عمل بکنند، واجب و لازم و ضروری است. (9)

الگوی همیشگی، عدم تردید مقابل عظمت دشمن

كربلا الگوى هميشگى ماست؛ كربلا مثالى‏ است براى اينكه در مقابل عظمت‏ دشمن، انسان نبايد دچار ترديد شود. اين، يك الگوى امتحان شده است‏. (10)

پی نوشت:

1- بیانات مقام معظم رهبرى در دیدار گروه کثیری از پاسداران به مناسبت سالروز میلاد امام حسین (ع) و روز پاسدار 17/ 07/ 1381
2- بيانات مقام معظم رهبرى در ديدار قشرهاى مختلف مردم به مناسبت فرارسيدن ماه محرم‏ 10/ 04/ 1371
3- بیانات مقام معظم رهبرى در خطبه‌های نماز جمعه‌ی تهران 26/ 01/ 1379
4- بيانات مقام معظم رهبرى در خطبه‏ هاى نماز جمعه (عاشوراى 1416) 19/ 03/ 1374
5- بيانات مقام معظم رهبرى در ديدار قشرهاى مختلف مردم به مناسبت فرارسيدن ماه محرم‏ 10/ 04/ 1371
6- بیانات مقام معظم رهبرى در ديدار با فرزندان ممتاز شاهد، جانبازان شهرهاى مشهد و تهران و استان كردستان، جمعى از دانش‏آموزان مدارس تهران و مدرّسان مراكز تربيت‏معلم، و گروهى از ورزشكاران و مسئولان سازمان تربيت بدنى كشور 21/ 06/ 1369
7- بیانات مقام معظم رهبرى در دیدار علما و روحانیون و مبلّغان در آستانه‌ی ماه محرّم‌الحرام 23/ 01/ 1378
8- بيانات مقام معظم رهبرى به مناسب «روز پاسدار»، در جمع هزاران تن از اعضاى سپاه پاسداران و «يگان ويژه ‏ى نيروى انتظامى» 26/ 10/ 1372
9- بیانات مقام معظم رهبرى در دیدار جمع کثیری از پاسداران در سالروز میلاد امام حسین (ع) 10/12/1368
10- بيانات مقام معظم رهبرى در ديدار قشرهاى مختلف مردم به مناسبت فرارسيدن ماه محرم‏ 10/ 04/ 1371