نقدي بر جشنواره سي‌ام فيلم فجر – بخش دوازدهم؛

«پذيرايي ساده» اثري خوب و منحصر به فرد

فيلم «پذيرايي ساده» در ارائه خوب و جذاب ساختار روايي‌اش بسيار موفق بوده و حتي مي‌توان گفت در اين جهت با اثري منحصر به فرد رو‌به‌روايم كه ...

کد خبر: ۱۷۰۲۲۶

دوشنبه - ۱۷ بهمن ۱۳۹۰ / February 06, 2012

به گزارش خبرنگار فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»، شايد بتوان گفت يكي از مهم‌ترين و بلكه مهم‌ترين فيلم اين چهار روز كه در جشنواره سي‌ام به نمايش در آمده اثري است از ماني حقيقي به نام «پذيرايي ساده».

اين فيلم از چند جهت مهم است مهم‌تر از همه اينكه فرم و ساختاري به شدت حساب‌شده و جاافتاده دارد و خيلي خوب توانسته متناسب با فضاي داستاني‌اش لحنش را انتخاب كند و حكايت‌گر يك موقعيت بكر و خلاقه تصويري باشد علاوه بر اين فيلم ماني حقيقي در درآوردن فضا به توفيق فوق‌العاده نائل آمده و موقعيتي به شدت تاثيرگذار و خيره‌كننده را به ويژه براي مخاطب ايراني تدارك ديده است گر چه مضمون فلسفي و اتمسفر فكري فيلم به شدت روشنفكرانه و حساس است اما آنچه بيش از همه قابل تامل و توجه مي‌نمايد توفيقي است كه فيلم «پذيرايي ساده» در ارائه خوب و جذاب ساختار روايي‌اش بدان نائل آمده و حتي مي‌توان گفت در اين جهت با اثري منحصر به فرد رو‌به‌روايم.

با اين همه اما فراموش نمي‌كنيم كه اين مضمون فكري و فلسفي به لحاظ تحليل مفاهيم و مضاميني كه مورد توجه نويسنده و كارگردان قرار گرفته نيازمند آسيب‌شناسي و تحليل جدي است ولي نبايد فراموش كرد كه همين تلاش انديشگي هر چند با ايرادهاي فراوان و چالش‌هاي حساس و خطير همراه باشد با اين حال نقطه مثبتي است در روند كلي سينماي ايران كه مي‌تواند هنر هفتم ما را از اين حالت زمخت و يك‌نواخت خسته‌كننده و فرساينده نجات دهد موقعيتي كه باعث شده است بخش قابل توجهي از نيروها و پتانسيل سينما در فضايي غفلت‌زده و منفعل هرز برود بي آنكه هيچ اتفاق قابل توجهي در آن رخ دهد.

«پذيرايي ساده» از اين جهت‌ها يك فيلم قابل توجه است و حتما بايد مورد توجه منتقدان و داوران جشنواره قرار بگيرد و به ويژه ارزش‌هاي ساختاري و فرميكش لحاظ شود.

اما يكي از نكات بسيار مهم و مبنايي فيلمي همچون پذيرايي ساده اين است كه در اين اثر فكر و مضمون تبديل به فرم و ساختار شده و در حد شعار و ادا و اطوار باقي نمانده آن گونه كه در بسياري از فيلم‌هاي سينماي ايران كه چنين داعيه‌اي دارند، شاهديم.

اينكه فكر تبديل به فرم شود و اينكه هميشه به تصوير در آيد و بر مبناي يك زيبايي‌شناسي بصري قابليت هويت‌يابي و سينماورزي بيابد و به ويژه زبان و لحن قابل قبولي هم براي خود بسازد از آن اتفاقات نادر و خيره‌كننده‌اي است كه وقتي در يك فيلم رخ مي‌دهد حتما بايد جدي گرفته شود حتي اگر هم از نظر مضمون و محتوا ايراد و اشكالات اساسي به آن وارد باشد كه البته درباره فيلمي همچون پذيرايي ساده هم چنين نكته‌اي وارد و چنين امري صادق است.

ولي در نهايت آنچه مهم است درآمدن ساختار در منظومه يك انديشه و فكر اصولي است حال از اين مرحله كه بگذريم مي‌توان به نقد و تحليل آن منظومه فكري هم پرداخت و به چالش كشيد و تحليلش كرد و حتي جوابش را داد اما نبايد موضع و موقعيت اصلي را از خاطر برد و راه را اشتباه رفت.

فيلم پذيرايي ساده موقعيتي فراهم آورد كه يك بار ديگر بحث ساختار و فرم و زبان و لحن فيلم به صورت جدي مطرح شود و مورد مداقه قرار گيرد.

اما يك نكته ديگر را هم بايد در اين زمينه يادآور شد و آن چيزي نيست جز فيلم‌نامه روان و بازي خوب ماني حقيقي و ترانه‌ علي‌دوستي در اين فضاي اپزود و خاص كه همه ما را به يك پذيرايي ساده دعوت كرد يك پذيرايي ساده اما پيچيده.