خواص کنجد و جای خالی آن در سبد غذایی خانوارها؛

خاصیت‌های بزرگ برای دانه‌ای کوچک

شاید در ظاهر دانه‌ای بسیار کوچک باشد، اما در همین دانه کوچک بیش از 15 خاصیت برای سلامتی انسان نهفته است و با وجود تمام این خاصیت ها، امروز به پاشیده شدن مقدار کمی از آن روی نان‌ها بسنده شده است و جای خالی آن در سبد غذایی خانوارها احساس می‌شود.

کد خبر: ۱۷۱۳۰۶

يکشنبه - ۲۳ بهمن ۱۳۹۰ / February 12, 2012

گروه علمی «خبرگزاری دانشجو»، شاید در ظاهر دانه‌ای بسیار کوچک باشد، اما در همین دانه کوچک بیش از 15 خاصیت برای سلامتی انسان نهفته است و همین ویژگی در کنار طعم خوش آن باعث شده تا طرفداران بسیاری را برای خود داشته باشد.

دانه ای بسیار ریز، بیضی شكل و مسطح با طعمی خوش و ترد كه به رنگ های مختلف از جمله؛ سفید، زرد، سیاه و قرمز موجود است؛ اینها ویژگی های دانه ای گیاهی به نام کنجد است که البته امروز سهم زیادی در سبد غذایی خانوارها ندارد.

خواص معجزه آسای این دانه کوچک تا اندازه ای است که برخی از مردم برای افزایش قدرت و حتی طول عمر خود از آن استفاده می کنند و چه بسا این دانه بسیار مغذی در کشورهای فقیر به عنوان جانشین گوشت نيز به کار می رود.

کنجد به دلیلی داشتن ماده ای به نام «لسیتین» جایگزین بسیار مناسبی براي افرادی است كه از گوشت استفاده نمي كنند. «لسيتين» در حقیقت چربي فسفرداري است كه وجود آن براي نسوج و اعصاب ضروری بوده و مغز و غدد بدن انسان احتياج زيادي به آن دارد و براي تقويت قوه حافظه بشر احتياج زيادي به وجود اين ماده است.

تامین 14 درصد کلسیم مورد نیاز بدن زنان با خوردن تنها یک قاشق غذاخوری کنجد

وجود فسفر بسیار زیاد در این دانه گیاهی باعث می شود تا مصرف کنندگان آن قدرت يادگيري و ضريب هوشي بالایی داشته باشند و همچنین عنصر کلسیم نیز در این دانه به اندازه ای است که به گفته محققان زنان می توانند با خوردن یک قاشق غذاخوری از آن ۱۴ درصد از نیاز کلسیم بدن خود را تامین کنند.

کنجد همچنین دارای چربی بسیاری زيادي است؛ البته چربی از نوع گیاهی و چند باندی که دارای اسیدهای چرب ضروری بوده و در ساختمان پوست به عنوان یک جز اصلی محسوب می شوند و وجود همین چربیهاست که به ترمیم موهای آسیب دیده كمك مي كند.

بسیاری از محققان این دانه گیاهی را منبع منگنز و مس و سرشار از کلسیم، منیزیم، آهن، فسفر، ویتامینB1، روی و فیبرهای غذایی می دانند و تحقیقات آنها نشان می دهد که کنجد به جز این مواد مغذی مهم حاوی دو ترکیب منحصر به فرد با عنوان sesamin و sesamolin است که خاصیت پایین آورندگی کلسترول در بدن انسان را دارد و از فشار خون بالا جلوگیری می‌کنند.

گفتنی است، این دانه بسیار کوچک برای چاق شدن، رفع قولنج، از بین بردن گرفتگی صدا، نرم کننده معده و روده، بهبود روند رشد کودک، افزایش رشد و سیاهی موی سر، کاهش فشار خون بالا، بهبود رماتیسم، رفع ناراحتی کیسه صفرا، برطرف شدن اسهال خونی، رفع تنگی نفس، سرفه خشک  و زخم ریه، رفع سوزش ادرار و بهبود روند هضم غذا در معده مفید است.

ازنظر طب قدیم ایران، کنجد طبیعی گرم داشته و برگ آن در تقویت و رشد مو تاثیر بسزایی دارد که  برای استفاده به این منظور باید آب آن را با کوبیدن یا فشار، گرفت و به سر مالید.

مصرف «كنجد» موجب كاهش كلسترول بد خون مي‌شود

دکتر رضا اعتصامی، متخصص تغذیه با بیان اینکه كنجد دارای پروتئین، ویتامین های 1B، D، E و F1 است، می گوید: ویتامین F یك اسید چرب ضروری است كه باعث تشكیل لایه هایی در پوست می شود و از سلول های پوستی محافظت و از خشكی و خرابی پوست جلوگیری می كند.

وی می افزاید: روغن كنجد با داشتن 70 درصد اسیدهای چرب اشباع نشده یكی از روغن های مفید برای بدن است؛ نه تنها كلسترول خون را افزایش نمی دهد، بلكه آن را كاهش می دهد.

این متخصص تغذیه با اشاره به اینكه می توان از روغن كنجد به جای روغن زیتون درسالاد استفاده كرد، تصریح می کند: كنجد با تمام فوایدی كه دارد، برای معده ضعیف مناسب نیست؛ زيرا هضم آن سنگین است.

کنجد بهترین جایگزین چیپس و پفک برای میان وعده های کودکان

سيد ضياءالدين مظهري، یکی دیگر از متخصصان تغذیه نیز در خصوص خواص غذایی این ماده گیاهی می گوید: دانه كنجد داراي 20 تا 25 درصد پروتئين، 50 درصد چربي و به نسبت مساوي اسيدلينولئيك و اسيد اولئيك بوده و يكي از منابع بسيار مفيد براي جذب آهن، روي و مخصوصاً كلسيم محسوب می شود.

وی می افزاید: كنجد و افرادي كه به مصرف شير رغبت ندارند، مي‌توانند از كنجد براي تأمين كلسيم، روي و آهن استفاده كنند.

این متخصص تغذیه با تاکید بر اینکه مخلوط كردن كنجد با ساير غذاها موجب غني‌تر شدن آنها مي‌شود، تصریح می کند: مادراني كه از بدغذايي كودك خود شكايت دارند و كودك‌ آنها علاقه‌اي به مصرف گوشت و شير ندارد، مي‌توانند با تلفيق برنج و حبوباتي مانند عدس، سويا، ماش و كنجد بخش زيادي از پروتئين و مواد معدني كودكان در حال رشد خود را تأمين كنند.

مظهري ادامه می دهد: در شروع تغذيه تكميلي كودكان، اضافه كردن كنجد آسياب شده و تهيه حريره كنجد در كنار حريره بادام، نيازهاي غذایی كودك را برطرف می کند.

وی اضافه می کند: در كودكان بزرگتر، جايگزين كردن كنجد و بيسكويت‌هاي كنجدي به جاي ميان وعده‌هاي بي ارزشي مانند پفك بسيار مفيد تر و سالم‌تر و داراي ارزش غذايي بيشتري است.

این متخصص تغذیه تاکید می کند: توصيه مي‌شود كه افراد در روز 30 گرم از دانه كنجد استفاده كنند؛ زيرا مصرف يك قاشق غذاخوري كنجد معادل يك واحد چربي است و 45 كيلوكالري انرژي دارد.

نکته قابل توجه اینکه، این دانه گیاهی کوچک با این همه خاصیت غذایی به جز پاشیده شدن اندکی از آن روی نان ها، آن هم در برخی از نانوایی ها، چه جایگاهی در سبد غذایی خانوارها دارد؟!