هنر عاشورا در خطر تحريف

پيوند روحانيت و هنرمندان، راهگشاي اعتلاي هنر عاشورا

تعميق پيوند و ارتباط بين جامعه روحانيت با هنرمندان، زمينه ساز ارتقاي آگاهي ‏معرفتي هنرمندان در اعتلاي هنر عاشورا است.‏

کد خبر: ۱۷۲۰۳

چهارشنبه - ۱۱ دی ۱۳۸۷ / December 31, 2008

اشاره: در فرهنگ جامعه ما همواره ارتباطي عميق بين دين و هنر برقرار بوده است، به اين ‏نحو كه دين باعث شكل دهي به هنر بوده و هنر نيز در ترسيم ايدئولوژي و خدمات ‏متقابل به دين نقش موثري در شكوفايي فرهنگ و تمدن اسلامي داشته است.

هنر ‏اسلامي از دوره آل بويه و قرون سوم به بعد به ويژه در حماسه عاشورا رونق زيادي ‏داشته است، چرا كه تا سه قرن پس از واقعه كربلا سوگ و عزاداري امام حسين ‏‏(ع)در خفقان و سكوت به سر مي‌برد و اين اوضاع در عرصه‌هاي هنري و ادبي نيز حاكم ‏بود، اما پس از سپري شدن اين دوره، هنر عاشورا متجلي مي‌شود و نمونه‌هاي آن در ‏كتيبه‌ها و تمثال‌هاي آن دوره با موضوع عاشورا مشهود است، اما در دوره‌هاي مختلف ‏تا كنون همواره هنر عاشورا دستخوش تحريفاتي نيز شده است و متاسفانه در ‏سال‌هاي اخير نيز شمال گرايي در موضوع عاشورا عمدتاً با ترسيم چهره شخصيت‌هاي ‏عاشورا و توزيع آن در تكايا و مساجد كشور طي ايام محرم، جايگاه هنر عاشورا را در ‏خطر تحريف و انحراف قرار داده بود، به اين نحو كه هر فرد تجسمي از چهره ‏شخصيت‌هاي عاشورا پيدا كرده بود.

بنابراين به منظور حفظ جايگاه هنرعاشورايي، ‏هنرمندان بايد سطح آگاهي و معرفتي خود را نسبت به هنر عاشورا  افزايش دهند و با ‏الهام از الگوهايي در اين زمينه همچون اثر استاد فرشچيان به رشد و اعتلاي هنر ‏عاشورايي در كشور كمك كنند تا از سوي ديگر نگاه و درك مردم نيز متناسب با ارزش‌ها و ‏حقايق موجود در واقعه كربلا رشد و اعتلا پيدا كند.‏

اعتلاي هنر عاشورا مستلزم مشاركت هنرمندان براي توليدآثار فاخر است

مجيد قادري، گرافيست و استاد دانشگاه در گفت وگو با خبرنگار «شبکه خبر دانشجو» در اين باره مي‌گويد: فرهنگ عاشورايي ‏بهترين محمل براي ترويج احساسات و عواطف مرتبط با معارف والا و شخصيت انساني ‏است كه عرصه هنر در اين راستا از جايگاه بالايي براي توسعه فرهنگ عاشورابرخوردار ‏است.‏

وي معتقد است: فرهنگ عاشورا در ابعاد مختلف كلامي و موسيقيايي هنر و روضه ‏خواني و ... همواره جايگاه ارزنده اي داشته است، به همين خاطر بار عاطفي و معنوي ‏آن در قلوب شيعيان تعميق يافته است و اگر اين فرهنگ در قالب‌هاي مختلف هنري ‏متناسب با شرايط فرهنگي و بومي مورد توجه قرار گيرد، زمينه صيقل دادن هنر ‏عاشورايي فراهم خواهد شد.

قادري يادآور شد: در چنين شرايطي تشكيل گروه‌هاي مختلف ‏هنري براي توليد آثار فاخر هنري و توزيع آن در بين تكايا امكان افزايش سطح آگاهي ‏مردم از هنر عاشورا را مهيا خواهد كرد.‏

نسبت به هنر عاشورا كم كاري شده است

سيد حميد شريفي آل هاشم، استاد دانشگاه هنر نيز با اشاره به جايگاه ارزشمند هنر ‏عاشورا در تاريخ اسلام، مي‌گويد: شايد هيچ گاه نتوان پديده يا موضوعي را به وسعت ‏حادثه عاشورا جستجو كرد كه داراي هنرهاي خاص خودش باشد كه اين موضوع ‏حكايت از ظرفيت‌ها و قابليت‌هاي واقعه عاشورا دارد. فرهنگ و هنر جامعه نيز همواره ‏مديون و مرهون حادثه كربلا به عنوان جرياني جوشان و مستمر است كه با تكيه بر آن ‏زمينه رشد فرهنگ و تمدن اسلامي در عرصه‌هاي مختلف نيز فراهم شده است.‏

وي تصريح مي‌كند: هنر عاشورا منحصر به دوره خاصي نيست، بلكه در طول ساليان ‏متوالي حضوري پر رنگ در فرهنگ و هنر جامعه داشته است كه اين موضوع به عمق و ‏ژرفاي معنايي و معرفتي عاشورا برمي‌گردد و از هر زاويه اي كه هنرمندان به اين واقعه ‏بنگرند، ارتقاي هنري خود را فراهم خواهندكرد.‏

استاد دانشگاه هنر فرهنگ عاشورا را نمايش تابلويي از راز خلقت مي‌داند و مي‌گويد: ‏اگرچه هنرمندان جامعه همواره به هنر عاشورا توجه داشتند، اما به نظر مي‌رسد در ‏اين راستا كم كاري صورت گرفته است و متناسب با شان و جايگاه عاشورا به آن ‏پرداخته نشده است.‏

اعتلاي هنر عاشورا مستلزم پيوند جامعه روحانيت با هنرمندان است

مهدي حاجي محمدي استاد دانشگاه و هنرمند معتقد است: در شرايط كنوني كه ‏فرهنگ‌هاي خاص عزاداري بين مردم رواج يافته است، هنر عاشورا كمتر مورد توجه قرار ‏گرفته است كه بخشي از آن به غفلت هنرمندان برمي‌گردد، البته از آنجا كه اين ‏موضوع با اعتقادات مردم ارتباطي تنگاتنگ دارد، فعاليت در حوزه هنر عاشورايي كمي ‏دشوار است و شايد هم دليلي بر كم توجهي هنرمندان باشد، اما جا دارد نهادهاي ‏متولي دغدغه توجه به هنر عاشورا را در بين هنرمندان ايجاد كنند تا شاهد رشدو ‏اعتلاي اين هنر در آينده باشيم.‏

وي افزود: شمال گرايي در باطن بد نيست، اما بستگي به ذهنيت هنرمندان دارد كه از ‏چه طريقي بخواهند با مردم ارتباط برقرار كنند و در اين راستا پيوند هرچه بيشتر جامعه ‏روحانيت با هنرمندان مي‌تواند زمينه اعتلاي هنر عاشورا را متناسب با مفاهيم معنوي ‏و ديني عاشورا فراهم كند.

اين استاد دانشگاه خاطرنشان مي كند: نظارت دقيق بر روي اين آثار، علاوه بر افزايش سطح ‏آگاهي هنرمندان، امكان افزايش معرفت مردم از هنر عاشورا را نيز مهيا خواهد ‏كرد./انتهاي پيام/‏