بررسي مكانيزم ارزشيابي بيمارستان ها؛

معمايي با پاسخ هاي چندگانه!

ارزشیابی و اعتبار بخشی بیمارستان‌ها برنامه‌ای برای ارتقای کیفی خدمات بیمارستانی و افزایش رضایتمندی مردم است که در اين بين شبهه‌ای چون دخالت ذی نفعان در این امر می‌تواند تمام اهداف و برنامه‌های آن را نقش بر آب کند...

کد خبر: ۱۷۳۸۱۵

شنبه - ۰۶ اسفند ۱۳۹۰ / February 25, 2012

گروه علمی «خبرگزاری دانشجو»؛ بيمارستان، كانون‌ اصلي اصلاح نظام سلامت است که نیمی از هزينه‌هاي این نظام و اشتغال بیشترین نیروی انسانی این حوزه را به خود اختصاص داده و به همين دلیل محوری ترین و تاثیرگذارترین نقش را در رضایتمندی بیماران به عهده دارد.

مردم با مراجعه به این مکان رضایتمندی یا عدم رضایت خود از سیستم ارائه خدمات نظام سلامت را درک و اعلام می کنند و بر همین اساس است که کلیدی ترین نقش در حوزه بهداشت و درمان کشور به بیمارستان داده شده و همین نقش محوری است که ضرورت ساماندهی، رسیدگی و نظارت دقیق بر سیستم ارائه خدمت در بیمارستان ها را دو چندان می کند.

به گفته مسئولان حوزه سلامت، در حال حاضر 850 بیمارستان با 106هزار تخت فعال بیمارستانی در کشور وجود دارد و طراحی و ساخت بیش از 77 هزار تخت دیگر نیز در دستور کار قرار دارد، بنابراين با توجه به اینکه ارتقای نظام ارائه خدمات بهداشتی و درمانی از احکام اساسی تمامی برنامه ها و اسناد بالادستی کشور بوده و رهبر معظم انقلاب نیز بر این موضوع که بیماران نباید دغدغه ای جز بیماری داشته باشند، تاکید دارند، مسئولان حوزه سلامت نیز برنامه های مختلفی از جمله نظام ارزشیابی و اعتباربخشی بیمارستان ها، حاکمیت بالینی، منشور حقوق بیمار و غيره را ارائه کرده اند تا رضایت مردم از کیفیت ارائه خدمات در بیمارستان ها روز به روز بیشتر شود.

شاید یکی از اصلی ترین برنامه هایی که تا کنون بیش از همه مورد توجه و اجرا قرار گرفته، همین نظام اعتباربخشی بیمارستان ها بر اساس چگونگی ارائه خدمات به آنهاست که در این نظام بر ارتقاي کيفيت و ايمني بيمار و کارکنان تاکيد شده است.

اين نظام از اسفند ماه سال 89 به تمامي دانشگاه هاي علوم پزشکي کشور ابلاغ، و به بيمارستان ها يک سال مهلت داده شد که بر اساس اين نظام، فعاليت هاي خود را اجرا کنند.

در نظام اعتباربخشي بیمارستان ها تمام هم و غم مسئولان بر اين است که هيچ خطاي پزشکي در بيمارستان ها رخ ندهد و حداکثر تلاش صورت گيرد که کسي که وارد بيمارستان مي شود خدماتي با کيفيت بالا را دریافت کند، اما در این برنامه نیز مانند هر برنامه خوب دیگری ممکن است شبهاتی مطرح باشد که در صورت واقعیت می تواند ضمن سلب اعتماد مردم و کارکنان بیمارستان ها از نظام سلامت و مسئولان این حوزه برنامه را از اهداف تعیین شده دور کند.

ارزشیابی و اعتباربخشی بیمارستان ها توسط ذی‌نفعان و سهامداران بیمارستانی از جمله شبهاتی است که در این خصوص از سوی برخی از دانشجویان و فعالان این حوزه مطرح شده و واکنش مسئولان سیستم بهداشت و درمان کشور را برانگیخته است.

امکان انجام 15 درصد اعتبارسنجی بیمارستان‌ها بر اساس منافع سهامداران

دکتر انوشیروان محسنی بندپی، عضو کمیسیون بهداشت با بیان اینکه در هیچ سیستمی نمی‌توان منکر تاثیرگذاری ارتباطات در برخی از ارزیابی‌ها شد، می گوید: کمتر از 15 درصد از ارزشیابی‌ها و اعتباربخشی‌های بیمارستان‌ها ممکن است بر اساس منافع سهامداران و ارتباطات آنها صورت گیرد.

وی با اشاره به اینکه تمام بیمارستان ها بر اساس مولفه هایی از جمله نظام ارائه خدمت به بیماران، میزان رضایت مندی مراجعه کنندگان و پاسخگویی مسئولان بیمارستان ها و مراکز بهداشتی-درمانی ارزشیابی و اعتباربخشی می شوند، می افزاید: مراحل و روند ارزیابی و بازرسی بیمارستان ها توسط تیم کارشناسی انجام می گیرد.

نماینده مردم نوشهر در مجلس با تاکید بر اینکه تمام ارزشیابی ها بر اساس چک لیست مشخصی انجام می شود، تصریح می کند: معمولاً بازرسی و ارزشیابی بیمارستان ها به صورت تیمی صورت می گیرد و افرادی نسبت به انجام این امر مامور می شوند که منافعی در بیمارستان ها ندارند.

محسني تاکید می کند: برای جلوگیری از اعتبارسنجی بیمارستان ها بر اساس ارتباطات و منافع، حتی در 15 درصد موارد باید ارزیابی های مجددی در طول سال بر اساس میزان رضایت مندی بیماران و مراجعه کنندگان صورت گیرد.

ممکن است مسئولان بیمارستانی در روند بازرسی ها، فرصتی برای رفع کمبودها یا نواقص به بیمارستان ها بدهند

دکتر علی اکبر زینالو، رئیس دانشگاه علوم پزشکی قزوین نیز در این خصوص می گوید: ارزشیابی بیمارستان ها بر اساس منافع سهامداران و ذی نفعان قابل قبول نیست، اما ممکن است مسئولان بیمارستانی در روند بازرسی ها، فرصتی برای رفع کمبودها یا نواقص به بیمارستان ها بدهند.

عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران تاکید می کند: با توجه به اینکه ارزشیابی بیمارستان ها به صورت تیمی و بر اساس شاخص های تعییین شده صورت می گیرد، امکان اعمال نظر ذی نفعان در این روند وجود ندارد.

ارزشیابی بیمارستان‌ها توسط سهامداران به هیچ وجه قابل قبول نیست

دکتر حسین علی شهریاری، رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس می گوید: ارزشیابی بیمارستان ها و اعتباربخشی آنها بر اساس کیفیت ارائه خدمات اقدامی موثر در ارتقای کیفی خدمات است و ارزشیابی بیمارستان ها توسط سهامداران به هیچ وجه قابل قبول نیست.

وی تاکید می کند: به هیچ وجه نباید این برنامه با چنین شایعاتی دچار شبهه شود؛ چرا که در این صورت اهداف تعيین شده برای آن محقق نخواهد شد.

دخالت سهامداران در ارزشیابی بیمارستان‌ها کذب محض است

دکتر یاوری، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی نیز این جریان را کذب محض دانسته و می گوید: هیچ یک از مسئولان ارزشیابی بیمارستان ها از سهامداران نیستند و این اظهارنظرها کذب محض است.

وی می افزاید: در اعتباربخشي بيمارستان‌ها مباحثي از جمله زمان رسيدگي به بيمار در اورژانس، ميزان عفونت بيمارستاني، ميزان آسيب بيمار در بيمارستان و بحث ايمني بيمار مورد توجه جدي قرار دارد؛ بر اساس برنامه اعتباربخشي، بيمارستان‌ها ملزم به رعايت منشور حقوق بيمار هستند که در ارزشیابی ها بر اساس چک لیست ها مورد بررسی و ارزیابی قرار می گیرد.

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ادامه می دهد: نوبت دهی‌های طولانی به بیماران، ویزیت نشدن بیمار توسط پزشک معالج در بیمارستان ها و نداشتن اطلاعات کافی بیمار تأثیرات بزرگی را بر عدم رضایت مندی بیماران می گذارد و از دیگر مواردی است که در ارزشیابی ها مورد توجه قرار می گیرد.

دخالت سهامداران و ذی نفعان در روند ارزشیابی و اعتباربخشی بیمارستان ها شبهه ای است که در صورت واقعیت، تمام اهداف مورد نظر از اجرای این برنامه که به تایید تمام کارشناسان و مسئولان حوزه سلامت می تواند گامی موثر در ارتقای کیفیت ارائه خدمات در بیمارستان ها کشور باشد را خنثی می کند كه ای کاش این شبهه هیچ گاه حقیقت نباشد.