«فلسفه تعليم و تربيت اسلامي»؛ كوششي براي پيوند مباني اسلامي با علم تعليم و تربيت

نويسنده كتاب «فلسفه تعليم و تربيت اسلامي» با بيان اينكه شايد ضعف عمده فلسفه‌هاي مضاف و خصوصا فلسفه تعليم و تربيت ما اين است كه بر روي مباني تاكيد زيادي نكرده ايم، بيان داشت: وجه تمايز اين كتاب با ساير كتب توجه به مباني است كه فلسفه تعليم و تربيت بايد بر آن بنا شود.

کد خبر: ۱۷۷۴۰۵

سه‌شنبه - ۲۳ اسفند ۱۳۹۰ / March 13, 2012

به گزارش خبرنگار علمي «خبرگزاري دانشجو»، حجت الاسلام مجتبی مصباح امروز در دومين جلسه رونمايي از كتاب «فلسفه تعليم و تربيت اسلامي» در دانشكده روان‌شناسي و علوم تربیتی دانشگاه تهران گفت: موضوع علوم انساني به طور كلي و تعليم و تربيت به طور خاص، با انسان و ارزش‌هاي انساني و مباني فكري كه اسلام براي انسان و ارزش‌هاي انساني قائل است به طور وسيعي ارتباط دارد.

وي با توجه به اينكه دين اسلام براي سعادت بشريت آمده است، يعني احكام عمومي را براي بشر ارزيابي مي‌كند و  براي انسان سازي است، افزود: علوم انساني طبق همه تلاشش بايد در راه راهنمايي عملي براي رسيدن به سعادت باشد.

عضو هيئت علمي موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) با اشاره به اينكه انسان روحي الهي دارد كه بعد از مرگ، «الي الابد» نتايج كارش باقي مي‌ماند، تصريح كرد: اسلام انسان را موجودي مي‌داند كه داراي يك روح الهي است و براي هدف متعالي آفريده شده و جايگاه ويژه‌اي در نظام آفرينش دارد كه خداوند همه عالم را براي هدايت او سوق داده است.

حجت الاسلام مصباح خاطرنشان كرد: دين اسلام براي انسان سازي و راهنمايي انسان ها برنامه دارد.

نويسنده كتاب فلسفه تعليم و تربيت اسلامي گفت: متأسفانه در علوم انساني به طور عام و تعليم و تربيت به صورت خاص، توجه كمي به مباني اسلامي مي‌شود و هر زمان كه از اسلامي كردن اين علوم صحبت مي‌شود به نوعي التقاط مي‌رسيم؛ به طور مثال علوم غربي را با روايات و آيات مي‌آوريم اما نتيجه آن در نهايت همان علوم غربي است.

وي با بيان اينكه مقام معظم رهبري اشاره دارند كه علوم انساني وارداتي سود ندارد كه هيچ، ضرر هم دارد و معتقدند كه بايد اين علوم انساني اسلامي شوند، افزود: اين يكي از ضرورت‌هاي مهم بازنگري در مباني اين علوم است كه امر مرتبط با فلسفه علوم است.

عضو هيئت علمي موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) تاكيد كرد: اين تاثير در تعليم و تربيت بيشتر از شاخه‌هاي ديگر علوم انساني است زيرا علم تعليم و تربيت به طور مستقيم با انسان سازي سر و كار دارد.

وي گفت: جنبه ارزش‌گذاري كه اسلام براي انسان در تعليم و تربيت قائل است، بسيار مهم است كه براين اساس اسلام مبتني بر مباني ارزش شناختي است.

حجت الاسلام مصباح تصريح كرد: چگونگی هستي شناسي ما، در این كه بتوانيم از ديدگاه‌هاي انسان شناسي و ارزش شناسي خود دفاع كنيم موثر است.

عضو هيئت علمي موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) با طرح اين سوال ها كه آيا ما در تعليم و تربيت مي‌توانيم از مفاد وحي استفاده كنيم و يا صرفاً بايستي از تجربه استفاده كرد و هم چنین این سوال که چه قدر گزاره هاي وحياني ارزشمند است و چقدر محصولات تجربه و حس ارزشمند هستند، بيان داشت: با بي توجهي به اين مسائل مهم، يك نظام تعليم و تربيت ايجاد مي‌شود و سپس اجرا مي‌شود و هم براي دست‌اندركاران اجرا مشكل ايجاد خواهد كرد و هم براي برنامه ريزان اين مشكل ايجاد مي شود.

وي گفت: مثلاً در يك نظام تعليم و تربيتي كه مبتني بر فلسفه مادي‌گرايي بوده و طبق آن عمل مي‌شود، متوجه نخواهيم شد كه مشكل از كجاست و براي حل مشكل به كارهاي صوري دست مي‌زنيم؛ به طور مثال يك كتاب اسلامي در كنار كتب ديگر نوشته مي شود.

حجت الاسلام مصباح تاكيد كرد: رهبر معظم انقلاب اسلامي حدود 6 سال است كه به مسئولين آموزش و پرورش اين تاكيد را دارند كه بروند سراغ فلسفه تعليم و تربيت بنابراين گروهي تشكيل شد زير نظر آيت الله مصباح و حدود سه سال است كه اين كار انجام شده است، البته تراكم كار در اين سه سال متفاوت بوده و قطعاً اين كار نهايي نيست و اين يكي از كارهاي اوليه است.

عضو هيئت علمي موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) با بيان اينكه شايد ضعف عمده فلسفه‌هاي مضاف  و خصوصا فلسفه تعليم و تربيت ما اين است كه بر روي مباني تاكيد زيادي نكرده ايم، بيان داشت: مهمترین كار اين است كه تاثير و ارتباط بين اين مباني و تعليم و تربيت مشخص شود.

وي با بيان اينكه در كتاب فلسفه تعليم و تربيت اسلامي توجه به مباني شده است، افزود: وجه تمايز اين كتاب با ساير كتب توجه به مباني است كه فلسفه تعليم و تربيت بايد بر آن بنا شود و در مجموع در این کتاب، مبانی و نحوه ابتناء آن ها بیان شده است.

حجت الاسلام مصباح در پاسخ به این پرسش که در این کتاب چگونه مشکل کثرت و پراکندگی مطالب رفع شده است، افزود: مشكل كثرت با دسته بندي مطالب و خلاصه و جمع بندي آن قابل حل خواهد بود به علاوه اين نكته قابل ملاحظه است كه اين كار يكي از كارهاي ابتدايي در اين زمينه است لذا نياز است كه اين مباحث به صورت جزئي تر و دقيق‌تر پيگيري، جمع آوري و گفته شود.

عضو هيئت علمي موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) تصريح كرد: بايد نياز را پيدا كرد، به اين معنا كه كدام فلسفه از فلسفه هاي تعليم و تربيت نياز ماست تا بدين وسيله از كثرت جلوگيري شود.

وي با بيان اينكه مخاطبان اين كتاب دانشجويان رشته هاي عمومي نيستند، گفت: بحث شيطان، به عنوان يكي از موانع به صورت مستقل و مشخص در اين كتاب بيان شده است.

حجت الاسلام حسن یوسفیان، عضو هيئت علمي موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) نیز در این نشست گفت: ما نبايد هيچ اثر و شخصيتي را از رويكردهاي خاص تعليم و تربيت مستثني كنيم  هر چند كه وي مسلمان نباشد.

وي ادامه داد: چنين مخالفت‌هايی با فلسفه در اسلام موجود بوده است اما برخي معتقد بودند كه حق از هر كجا بيايد بايد گرفته شود.

يوسفيان گفت: تكامل علوم در اثر اين است كه انسان از انديشه‌هاي گذشته استفاده مي‌كند و آن چيزهايي كه نادرست است را رد مي‌كند اينكه مبنا را براساس يك تفكر غربي بگذاريم اين يك فكر التقاطي است؛ اما مي‌شود از اين فكر استفاده كرد و در عين استفاده از ثمرات آنها از ديدگاه خودمان كه همان مباني اسلامي است استفاده كنيم.