سبك زندگي مطلوب در ايام نوروز - 2

نگاه متفاوت و خاص اسلام نسبت به لذات دنیوی

نگاه خاص و متفاوت اسلام را به ساختارهای اجتماعی می توان از نکات برتری اسلام نسبت به سایر ادیان دانست؛ بدین معنا که اسلام با در نظر گرفتن اجر اخروی برای لذات و تفربحات حلال نه تنها به آن معنا و جهت می بخشد بلکه آن را تبدیل به زمینه و بستری برای کسب فیوضات ...

کد خبر: ۱۷۸۰۷۴

چهارشنبه - ۰۲ فروردين ۱۳۹۱ / March 21, 2012

گروه دین و اندیشه «خبرگزاری دانشجو»؛ در شماره پیشین به بررسی و پرداخت ضرورت چرایی قیاس آیین های زندگی اجتماعی با دین پرداخته شد. و علل متعددی در بیان این ضرورت بیان شد از جمله آن که مفاهیم دینی و منطق آن به ساختار های اجتماعی و رفتار انسان معنا می دهد.

به عنوان نمونه به مسئله عید دیدنی در ایام نوروز  از جنبه صله رحم نگاه شد و بیان شد این نوع نگاه کمک می کند تا انسان در زندگی اجتماعی نه تنها از روزمره نجات پیدا کند بلکه به رفتار و کل زندگی انسان معنا و هدفمندی می بخشد و بدین وسیله آدمی از پوچی و نهلیسم در مصونیت و امان می ماند.

نگاه متفاوت اسلام نسبت به لذات

معنایی که اسلام به زندگی اجتماعی انسان می بخشد در یک نگاه کلی دارای یک تفاوت اساسی و بنیادین با دیگر ادیان و عرفان ها است. علت این تفاوت و خاص بودن نگاه اسلام را می توان در آن دانست که لذت های حلال نه تنها باعث بهره مندی انسان از زندگی دنیوی می شود بلکه باعث صعود و طی مراتب کمال می شود. بدان معنا که در اسلام برای لذات حلال اثرات معنوی و اخروی زیادی قایل شده اند.

لذت حلال مساوی با کمال

در نتیجه انسان با در پیش گرفتن زندگی اسلامی نه تنها از دنیا کسب لذت کرده بلکه همان لذت حلال تبدیل به نردبانی می شود تا به وسیله آن مدارج معنوی و عرفانی را طی کند.

خداوند به صله رحم ثواب صد شهید را عطا می کند

به عنوان نمونه می توان به مسئله صله رحم اشاره کرد . صله رحم در اسلام دارای سه جنبه اثری گوناگون و متفاوت است. اولین جنبه آن را می توان اثرات اخروی آن بر شمرد که در احادیث اهل بیت عصمت و طهارت به آن اشاره شده است از جمله آن که پیامبر اسلام (ص) فرمودند: «هر كس بسوى يكى از خويشاوندانش براى صله‏ رحم‏ كردن بشخص يا مال خويش گامى بردارد، خداوند عزّ و جلّ اجر صد شهيد باو عطا فرمايد، و براى او بهر قدمى چهل هزار حسنه باشد، و چهل هزار گناه از ديوان عملش زائل گردد، و چهل هزار درجه پايه‏اش بالا رود، و گوئيا يك صد سال با پايدارى و پشتكار و قصد قربت خداى عزّ و جلّ را پرستيده باشد»

همچنین در امالی شیخ صدوق احادیث فراوانی در این باب ذکر شده از جمله آن که به نقل از امام هادی (ع) گفتگویی از موسی نبینا با خداوند ذکر شده است بدین مضمون:« معبودا پاداش كسى كه صله‏ رحم‏ كند چيست؟ خداوند در پاسخ وعده می دهد: عمرش را دراز كنم و سكرات موت را بر او آسان كنم و خازنان بهشت او را فرياد كنند بشتاب نزد ما و از هر در خواهى وارد شو.»

وسعت و تنوع احادیثی که برثواب صله رحم دلالت می کند بسیار زیاد و قابل توجه است.

اثرات فردی و اجتماعی صله رحم در احادیث

اما این تاکیدات از سوی اهل بیت تنها جنبه اخروی و ثواب ندارد بلکه به اثرات اجتماعی و فردی آن نیز اشاره شده است که از جمله آن می توان به جملات گوهربار امام صادق (ع) در اصول کافی جلد سوم اشاره کرد: «امام صادق عليه السلام فرمود: چيزى كه عمر را زياد كند جز صله رحم نميدانيم، تا آنجا كه مردى كه اجلش 3 سال است و او صله رحم كننده است، خدا 30 سال بعمر افزايد و آن سه سال را 33 كند، و مردى كه عمرش 33 سال است و قطع رحم ميكند، خدا 30 سالش را كم ميكند و عمرش را سه سال قرار مى‏دهد.»

همچنین امام صادق عليه السّلام فرمود: «صله أرحام خلق را نيكو و دست را با سخاوت و نفس را پاكيزه‏ و روزى را زياد كند و اجل را تأخير اندازد.»

در یک مصداق یابی کلی در مسئله صله رحم می توان به این نکته پی برد که دین اسلام با ظرافتی شگرف و غیر قابل باور نه تنها به مسایل روزمره معنایی والا و مقدس بخشیده بلکه با نگاهی خاص به تفریحات و لذات حلال آن را به نردبانی برای پیمودن مسیر کمال تبدیل کرده است.

آفات صله رحم

عید دیدنی ها در ایام نوروز همچنان که باعث تفریح و لذت بردن از اوقات فراغت  است داری ثواب اخروی نیز هست که به چند مورد آن اشاره شد. اما نکته قابل توجه و تامل در عید دیدنی ها در ایام عید آفاتی است که آن را تهدید می کند و باعث می شود نه تنها از جنبه صله رحم بودن آن خارج شود بلکه دیگر معنایی مقدس و الهی خود را از دست می دهد . در شماره بعدی آفات صله رحم و عواملی را که باعث می شود تا معانی عمیق صله رحم تحریف شود بررسی می کنیم.

ادامه دارد ...