پرسش و پاسخ دانشجويان با سليمي نمين- 2

سليمي نمين: خطوط اظهارات صهیونیستي مشایی را در كتاب آخرين رئيس موساد مي توان پيدا كرد/ مخالفت عده اي با شخصيت عرفاني امام(ره)

مدیر دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران گفت: اگر کتاب «آخرین رئیس موساد» را بخوانید، خطوط جریان صهیونیستي که اخیرا آقای مشایی مطرح می‌کند را کاملا پیدا مي‌کنید ...

کد خبر: ۱۸۱۴۴۶

چهارشنبه - ۳۰ فروردين ۱۳۹۱ / April 18, 2012

به گزارش خبرنگار دين و انديشه «خبرگزاري دانشجو»، در پايان نشست «جريان‌شناسي تاريخ معاصر» كه با عنوان «جريان روشنفكري در ايران» در دانشكده حقوق دانشگاه تهران برگزار شد، دكتر عباس سليمي نمين به پرسش‌هاي دانشجويان پاسخ داد.

سوال: براي گروه‌های سیاسی که مشی مبارزه را انتخاب می‌کنند، یک وقت خود قدرت موضوعیت پیدا می‌کند و یک وقت از قدرت به عنوان ابزاري براي رسيدن به هدف استفاده می‌کنند. در بحث انجمن حجتیه دو سوال پیش می‌آید: اول اینکه در ابتدای امر اين انجمن با چه هدفي تشکیل شد؟ تحلیل شما اين بود كه اين جريان انحرافی بود که می‌خواستند در بدنه جریان‌های اسلامی ایجاد کنند. با توجه به اینکه الان نزدیک به 5-6 دهه از تشکیل انجمن حجتیه می‌گذرد، اینها الان با چه هدفی به حیات خودشان ادامه می‌دهند؟

سوال ديگر اين است كه شما فرمودید انگلیسی‌ها در حزب توده نفوذ كردند. وقتي به تاریخ شکل‌گیری احزاب نگاه می‌کنیم همیشه حزب توده را به لحاظ ساختاری یک حزب قدرتمند دیده‌ایم و یکی از دلایل ماندگاری آن هم همین امر است، می‌خواستم مستنداتتان را در این زمینه بدانم، اگر مستندی یا کتابی هست که نشان دهد در حزب توده نفوذ انجام شده آن را معرفي نماييد.

سوال ديگر اين است كه اگر جریان‌های سیاسی را یک محور خطی فرض کنیم، در منتهی‌الیه سمت چپ خصوصا در دهه 40 حزب توده كه گرایشات نزدیک به شرق داشت قرار می‌گرفت و در منتهی‌الیه سمت راست آن جبهه دوم ملی بود که بعد از کودتا شکل می‌گیرد، وسط اين خط هم نیروهای مذهبی حضور داشتند.

هر جریان سیاسی با دو شاخص جهان‌بینی و نظام مطلوبی که ارائه می‌دهد شناسایی می‌شود. شما در صحبت‌هايتان فرمودید که سازمان مجاهدین خلق از دل نهضت آزادی بیرون آمد. وقتی بررسی می‌کنیم، می‌بینیم كه جهان‌بینی سازمان مجاهدین، اسلامي بود و از دل اسلام بیرون آمدند و عضوگیری آنها هم از بین نیروهای مذهبی خیلی شدید بود.

سليمي نمين: مگر نهضت آزادی مسلمان نیست؟

سوال کننده: خير، زایشی که در نهضت آزادی انجام شد، از دل جبهه ملی بیرون آمد. شما فرمودید که حتی خود دکتر مصدق هم بیشتر به سمت نهضت آزادی گرایش پیدا کرده بود، که خود این امر دال بر اين است که گرایشات فکری اینها به هم نزدیک‌تر بود.

ما اگر یک سمت را جبهه ملی بگذاریم، وسط را جریان‌های مذهبی بگذاریم، نهضت آزادی مابین این دو قرار می‌گیرد و سازمان مجاهدین خلق مابین حزب توده و نیروهای مذهبی قرار می‌گیرد. این که حضرتعالی فرمودید اینها از دل جریان نهضت آزادی بیرون آمدند را بیشتر توضیح دهید.

مخالفت با شخصيت عرفاني امام(ره) به‌عنوان يك پديده انحرافي!

سليمي نمين: راجع به انجمن حجتیه الان هم گرایش‌ها و سلایق مختلفی در جامعه وجود دارد. مثلا اگر عده‌ای طرفداران امام هستند، عده‌ای دیگر در زمینه‌هایی، به طور جد با عرفان امام و با نگاه جامع ايشان نسبت به یک تحول مقابله می‌کنند.

بخشی از شخصیت امام شخصیت عرفانی ايشان است، اگر شخصیت عرفانی امام نبود شاید هرگز نگاهی که من راجع به بحث اعتقاد به تاثیر معنویت در مسایل توصیف می‌کنم در ايشان به وجود نمی‌آمد. نگاه عرفانی امام در مورد مسایل سیاسی نقش اساسی دارد. برخی الان در حوزه نه تنها با نگاه امام همراه نیستند، بلکه به شدت مخالفند و اصلا عرفان و فلسفه را یک پدیده انحرافی می‌پندارند.

گرايش انجمن حجتيه به اسلام رفاه‌طلب

انجمن حجتیه گرایش به یک اسلام رفاه‌طلب است. الان گرایش اسلام رفاه‌طلب چه در قالب انجمن حجتیه و چه در غیر آن وجود دارد که می‌خواهند زندگی راحتی داشته باشند و ضمنا مسلمان و آدم معتقدی باشند و در مسائل اجتماعی هم حضور داشته باشند.

اینکه در رده‌های مختلف انجمن چه پیوندهایی ایجاد شد، بحثی تخصصی است. اگر خواستید در جلسه‌ای انجمن حجتیه را در لایه‌های مختلف آن بحث می‌کنیم. در یک لایه آدم‌های خیلی معتقد و خوبی هستند که نمی‌دانند چه بحث‌هایی در انجمن حجتیه در حال رخ دادن است.

لایه دیگر كساني هستند كه مي‌فهمند چه می‌کنند، اين لايه با ساواک ارتباط دارند و حتی عناصر سیاسی درون خود را به ساواک معرفی می‌کنند و می‌گویند اینها در سیاست دخالت می‌کنند و ما به اینها کاری نداریم و از این دست کارها صورت می‌گیرد تا مسائل مختلف دیگر.

انجمن حجتيه حاصل سرخوردگي سياسي است

انجمن حجتیه حاصل یک سرخوردگی سیاسی است که بعد از شکست ملت ایران در نهضت ملی شدن صنعت نفت به‌وجود آمد، در نتيجه اين سرخوردگي گفتند مبارزه در ایران نتیجه ندارد؛ چون ما مبارزه کردیم و کودتا شد و شکست خوردم، بنابراین باید سراغ کارهایي برویم که درگیری سیاسی نداشته باشد. به طور خلاصه، این ماحصل انجمن حجتیه بود.

پيوند مليون و مذهبيون در نهضت آزادي و جبهه ملي

اما در مورد نهضت آزادی بايد گفت در همان زمانی که نهضت آزادي با جبهه ملی همکاری می‌کردند، چند روحانی برجسته در ميان آنها حضور داشتند، اما در آن موقع به اين صورت نبود كه ملیون و مذهبیون با هم همکاری کنند، اما می‌توانستند درباره مشترکاتشان با هم کار کنند. بعد‌ها نهضت آزادي به این نتیجه رسید که هر کس باید خط خود را جدا کند و گفتند که پیوندهای این‌چنینی می‌تواند سبب بروز مشکلاتی شود.

نهضت آزادی بعدها از جبهه ملی جدا شد و با این جدایی فضای سیاسی رادیکال شد و جوانان نهضت آزادی مانند حنیفی‌نژاد و... از نهضت خارج شدند.

آيت‌الله طالقاني از عناصر اصلي نهضت آزادي بود

یعنی کسانی بودند که در نهضت آزادی پای درس آیت‌الله طالقانی رشد کرده بودند، آن موقع ایشان با نهضت آزادی همکاری داشت، اما بعدها و به ویژه بعد از انقلاب از نهضت آزادی فاصله گرفت، والا ایشان یکی از عناصر اصلی نهضت آزادی بود.

بنابراین نباید گفت کسانی که مذهبی بودند در این گروه چه می‌کردند؟ اینها مذهبی بودند، ولي بیشتر به غرب گرایش داشتند و غرب‌باوری در آن‌ها پررنگ بود، البته شاخه جوانان آنها شرق باور شدند و به کار نظامی روی آوردند.

در پاسخ به سوال دوم بايد بگويم حزب توده یک جریان قوی وابسته به شرق بود و در این هیچ حرفی نیست، اما در آن نفوذ شد. مگر فداییان اسلام یک عده نیروی مسلمان خیلی خوب نبودند؟ اما در آن نفوذ شد.

نفوذ كسي كه با مادر شاه رابطه داشت در فداييان اسلام!

شمس قنات آبادی یک آدم کاملا آلوده بود. شهید عراقی در کتاب خود می‌گوید من به آقای نواب گفتم این آدم، ناسالم است و رفتار ناشایست دارد و به لحاظ مسائل اخلاقی فاسد است. دورانی که هنوز ماهیت شمس قنات آبادی مشخص نبود به ایشان گفته بود. منتها شهید نواب به من گفت که ما با حال افراد کار داریم و او اگر در گذشته فساد اخلاقی داشته به ما ارتباطي ندارد.

به محض اینکه کودتای 28 مرداد صورت گرفت، شمس قنات آبادی ریش‌هایش را تراشید و عمامه‌اش را کنار گذاشت و از نزدیکان مادر محمدرضا پهلوی شد و با او ارتباطات گسترده داشت، همان زمانی که در تشکیلات آیت‌الله کاشانی بود.

در حزب توده هم جریانی هست که مارکسیست و طرفدار شوروی هستند، اما انگلیسی‌ها برای اینکه در این جریان تاثیر بگذارند، در آن نفوذ کردند. انگلیسی‌ها در ارتباط با مسائلی که به کودتا منجر شد، جریانات خودشان را فعال کردند؛ فحش‌هایی که به اسلام داده می‌شد، عمدتا از طرف چپ طرفدار انگلیس و برای این بود که اختلاف و درگیری ایجاد کنند.

رابطه ترور محمد مسعود با اشرف پهلوي

حتی ترور محمد مسعود ظاهرا توسط حزب توده صورت گرفت، اما توده‌ای که به همان جریان انگلیسی وابسته بود، چون مسعود روزنامه‌نگاری بود که علیه دربار و اشرف می‌نوشت و در مقاله‌ای قول داده بود که فردای آن روز درباره اشرف بنویسد، ولي همان شب او را ترور کردند.

ترور توسط عناصر توده صورت گرفت، اما توده‌ای که مطامع انگلیسی‌ها را دنبال می‌کرد.

معرفی جزوه‌هاي تاريخ معاصر همراه با نقد و بررسي

ما این آمادگی را داریم که به شما در مطالعات تاریخی کمک کنیم. ما کتاب‌هایی را که حجم زیادی دارند و شما فرصت نمی‌کنید آنها را مطالعه کنید، خلاصه و نقد کردیم، مثلا خلاصه کتاب شهید عراقی را همراه با نقد آن به صورت یک جزوه آماده كرده‌ايم.

به‌عنوان مثال بهتر است شما نهضت آزادی را از طریق خودشان بشناسید، یعنی ابتدا کتاب‌های خودشان را مطالعه کنید، بعد این جزوه‌های خلاصه شده همراه با نقد را مطالعه کنید و چون نقد کردیم، نگران نباشید حرف‌هایی که نهضت آزادی می‌زند به دلیل کم اطلاعی شما، تاثیر سوء در شما بگذارد، چون ما در کتاب گفتیم که مثلا در فلان جا خلاف گفته شده و آن قسمت را نقد کردیم.

مثلا کتاب خاطرات آقای صدر حاج سید جوادی که در قید حیات هم هستند، اخیرا چاپ شده و تعریف و تمجیدهايي از نهضت آزادی دارد. در کنار آن، ما مستندات خودمان را بر اساس خاطرات ایشان و منابعی که نهضت آزادی نمی‌تواند رد کند ارايه کردیم. یا درباره جبهه ملی، برای اینکه جبهه ملی را خوب بشناسید، کتاب خاطرات مصدق و کتاب خاطرات دکتر سنجابی وجود دارد که بعدها ریاست جبهه ملی را به عهده گرفتند.

شما اگر ارتباط خود را با دفتر مطالعات برقرار کنید، هم مطالعه برایتان تسهیل می‌شود و هم می‌توانيد یک سیر مطالعاتی خوب راجع به جریان‌شناسی سیاسی تاریخ معاصر داشته باشيد. ما در بیشتر کتابها اسناد را به آن ضمیمه می‌کنیم که اين می‌تواند اشراف را برای شما فراهم کند.

ما در اين حوزه اظهارات یک شخصیت عالی رتبه آن جریان فکری را کنار هم قرار می‌دهیم و به شما تقدیم می‌کنیم. مثلا فرض کنید سران سلطنت‌طلب از سلطنت و رضاخان دفاع می‌کنند، ما دفاع آنها را از رضاخان به شما می‌دهیم، بعد متقابلا استدلال‌هایی را که می‌تواند این موضوعات را نقد کند به شما تقدیم می‌کنیم.

نحوه ارتباط با دفتر مطالعات تاريخ معاصر

ما یک دفتر مطالعاتی خصوصی کوچک داریم که چند سالی است در عرصه مسائل تاریخ معاصر کار می‌کند و هدف‌مان این است که توانمندی فکری نیروهای معتقد به انقلاب را در مقابله با اندیشه‌های مختلف بالا ببریم. دفتر مطالعات ما در خیابان ایرانشهر، سپند شرقی، کوچه خوارزمی، پلاک 2 واقع شده و شماره تماس آن 88813371 مي‌باشد.

تاکید می‌کنم كه اگر دوستان بخواهند هسته‌های مطالعاتی تشکیل دهند و بین 5 تا 10 نفر با هم مطالعه کنند، این جزوه‌ها می‌تواند برای هر هفته یک موضوع خوبی باشد که شما آن‌ها را مطالعه و با هم بحث کنید.

کتاب شهید عراقی را خوب بخوانید

مثلا کتاب شهید عراقی را خوب بخوانید، چون الان همه کتاب‌هایی که در ارتباط با مساله نهضت ملی شدن صنعت نفت نوشته شده و حتی مخالفین، کتاب شهید عراقی را به عنوان رفرنس معرفی می‌کنند. اگر کتاب شهید عراقی را بخوانید کاملا نسبت به فداییان اسلام اشراف پيدا خواهید كرد.

كتابي كه جريان صهيونيستي اظهارات رحيم مشايي را نشان مي‌دهد

با خواندن کتاب دکتر مصدق نسبت به جریان جبهه ملی کاملا مشرف خواهید شد و اگر کتاب «آخرین رئیس موساد» در تهران را بخوانید، خطوط جریان صهیونیستي که اخیرا آقای مشایی مطرح می‌کند را کاملا پیدا مي‌کنید و بحث‌های خوبی در این قضیه به دست می‌آید، یعنی از بحث‌های تاریخی که درباره هخامنشیان و بزرگ کردن هخامنشیان آمده می‌توانید ردپای صهیونیست‌ها را از زبان خودشان در ایران پیدا کنید.

نه اینکه من بخواهم علیه آقای مشایی حرفی بزنم و شما باور کنید. خودتان وقتی کتاب آخرین رئیس موساد را مطالعه کنيد، می‌توانید به خوبی مسائل امروز را در جهت‌گیری‌ها بیابید، چون مسائل امروز ریشه در دیروز دارد و اگر دیروز را خوب رصد کرده باشید، امروز می‌توانید هوشمندانه با مسائل برخورد کنید.

ادامه دارد ...