رهبر انقلاب از اعتكاف مي‌گويند - 1؛

رهبر انقلاب خواندن چه كتابي را به معتكفين توصيه مي‌كنند؟

از نظر مقام معظم رهبری اعتکاف نه تنها سکون نیست، بلکه یک نحوه حرکت است؛ ایشان جوانان و معتکفین را به خواندن کتابی که واقعاً معجزنشانى است در این ایام تشویق می‌کنند و تأکید دارند ...

کد خبر: ۱۸۹۷۵۲

شنبه - ۱۳ خرداد ۱۳۹۱ / June 02, 2012

گروه دین و اندیشه «خبرگزاری دانشجو»؛ با نزديك شدن ايام اعتكاف ماه مبارك رجب، سيري در بيانات مقام معظم رهبري در خصوص اعتكاف مي‌تواند راهگشاي معتكفين براي بهره‌برداري بيشتر از بركات معنوي اين ايام مبارك باشد.

اعتكاف در اسلام مايه سكون نيست

اعتکاف در اسلام ابداً‌ موجب سکون نيست، اعتكاف اين است كه شما از غذای خانه‌ و راحتی خانه و همه چيز دست بكشيد و در مسجد به تن خود رياضت بدهيد؛ اين نه‌تنها سكون نيست، بلكه يك حركتی است.

وانگهی اعتكاف را هميشه نگفته‌اند بكنيد، اگر خيلی هم همت داشته باشيد هر ماهی مثلاً يك روز يا دو روز يا سه روز، اگر كسی هميشه برود اعتكاف كند اين قطعاً حرام است، اما در اين حد و به قدر نمك طعام انسانی كه سرگرم ماديات زندگی است خودش را از ماديات و از راحتی خانه و زندگی خانه جدا كند، در يك مسجدی فرض سه روز و سه شب بماند اين خودش يك حركت معنوی و خودسازی است كه خودسازی چيز بسيار مهمی است(1).

رجب؛ ماه خودسازی و توبه است

رجب، ماه صفا دادن به دل و طراوت بخشيدن به جان است؛ ماه توسل، خشوع، ذكر، توبه، خودسازى و پرداختن به زنگارهاى دل و زدودن سياهى‌ها و تلخى‌ها از جان است. دعاى ماه رجب، اعتكاف ماه رجب، نماز ماه رجب، همه وسيله‌اى است براى اين ‌كه ما بتوانيم دل و جان خود را صفا و طراوتى ببخشيم؛ سياهى‌ها، تاريكى‌ها و گرفتارى‌ها را از خود دور كنيم و خودمان را روشن سازيم، اين فرصت بزرگى است براى ما؛ به‌خصوص براى كسانى كه توفيق پيدا مى‌كنند در اين ايام اعتكاف كنند. (2)

مردم بايد قدر اعتکاف را بدانند

من خدا را شاكرم كه مى‌بينم مردم ما و بخصوص جوانان ما، دلشان به سمت معنويت، به سمت خدا، به سمت دعا و به سمت تضرع متمايل است. امروز روز سيزدهم رجب است؛ روز شروع اعتكاف است. شما ببينيد هزاران نفر جوان ما، امروز رفته‌اند و در مساجد گوناگون - در سرتاسر اين كشور - نشسته‌اند و مشغول اعتكاف شده‌اند؛ با دهان روزه، با شكم خالى و لب‌هاى تشنه، در اين هواى گرم با خداى متعال تضرع مي‌كنند و حرف مي‌زنند، اين خيلى ارزش دارد؛ اين اعتكاف را ملت ما خيلى قدر بدانند. (3)

اعتكاف، نشانه جهت‌گیری صحیح جامعه است

در ايام اعتكاف در ماه مبارك رجب، در بسيارى از مساجد سراسر كشور، جوانان ما، زنان و مردان از قشرها و سنين مختلف رفتند و در مسجد ماندند؛ سه روز روزه گرفتند و با خدا مأنوس شدند. بعد از آن هم با گريه و اشك و آه، مسجد را وداع گفتند و بيرون آمدند تا براى سال آينده آماده شوند.

عزيزان من! اين براى يك جامعه، علامت خوبى است. «الّذينَ إنْ مَكّنّا هُمْ فِى‌الأرْضِ أقامُوا الصّلوةَ» علامت يك حكومت الهى، علامت يك حركت صحيح و داراى جهت‌گيرى صحيح است. اين را جدّى بگيريد و تقويت كنيد. (4)

اعتكاف يكى از رويش‌هاى انقلاب است

خوشا به حالتان معتكفين عزيز! پديده‌ى اعتكاف يكى از رويش‌هاى انقلابى است، ما اول انقلاب اين چيزها را نداشتيم. اعتكاف هميشه بود، زمان جوانى ما وقتى ايام ماه رجب فرا مى‌رسيد، در مسجد امام قم - آن‌هم فقط قم؛ در مشهد من اصلاً اعتكاف نديده بودم- شايد پنجاه نفر، صد نفر فقط طلبه اعتكاف مى‌كردند.

اين پديده عمومى؛ اين ‌كه ده‌ها هزار نفر در مراسم اعتكاف شركت كنند، آن هم اغلب جوان، جزو رويش‌هاى انقلاب است. من يك وقت عرض كردم كه انقلاب ما ريزش دارد، اما رويش هم دارد؛ رويش‌ها بر ريزش‌ها غلبه دارند، پس خوشا به حالتان معتكفين عزيز. (5)

حضور جوانان در اعتكاف در دنيا نظير ندارد

هيچ وقت در اين كشور در طول سال‌هاى گذشته، از دوران جوانى و نوجوانى ما به ياد نداريم كه در ماه رمضان، در مساجد كشور يا در مسجد گوهرشاد مشهد، مردم بيايند اعتكاف بكنند. در ايام‌البيض سه روزِ متعارف ماه رجب يا ماه شعبان ما تعداد معدودى در قم ديده بوديم كه اعتكاف مى‌كردند؛ آن هم غالباً طلبه‌ها، در غير آن معمول نبود.

امروز در ايام اعتكاف، دانشگاه‌ها و مساجد و سرتاسر كشور و مساجد جامع، مملو از معتكفين است؛ علاوه بر آن، در دهه‌ آخر ماه رمضان، جمعيت عظيمى مشغول اعتكاف بودند. چه كسانى؟ پيرمردها؟ پيرزن‌ها؟ نه، همين جوان‌ها، جوان‌ترين‌ها؛ اين ديگر در دنيا نظير ندارد، اين نسل جوان امروز ماست، امروز گرايش به دين و ارزش‌هاى انقلابى وجه غالب جامعه است.(6)

در دوران جواني ما فقط طلبه‌ها اعتكاف مي‌كردند

در دوران جوانى ما، در حوزه علميه‌ قم، ايام نيمه رجب كه روزهاى معروف اعتكاف است، شايد در مسجد امامِ آن روز، ده نفر، پانزده نفر، بيست نفر طلبه - آن هم در مركز حوزه علميه كه قم باشد - اعتكاف مي‌كردند؛ اين كار معمول نبود، بلد نبودند.

امروز در دانشگاه‌هاى كشور، هزاران نفر از جوانان دانشجو - دختران و پسران - در مساجد دانشگاه‌ها اعتكاف مي‌كنند، سه روز عبادت مي‌كنند، خلوت مي‌كنند، با خداى خود ارتباط برقرار مي‌كنند؛ مساجد بزرگ و مجامع بزرگ كه جاى خود دارد.

اينها معنويت است، كشور ما اهل معنويت است، اما معنويت ما همراه و هم‌روال است با احساس مسئوليت. اين معنويت به هيچ وجه نبايد ما را از مسئوليت عظيم انقلابىِ خودمان جدا كند، بلكه كمك به حركت انقلابى است.

دينداري و سياست در كنار هم هستند

آن كسانى كه با تكيه‌ به ديندارى و با عنوان كردن ديندارى، سعى مي‌كنند جامعه را سياست‌زدائى كنند، جوانان را سياست‌زدائى كنند، جوانان را از حضور در عرصه‌هاى كشور دور نگه دارند، اشتباه مي‌كنند، راه خطا مي‌روند، دچار انحرافند؛ اين ابعاد با همديگر است. (7)

بهترين جوانان، كساني هستند كه صاحب فكر و انديشه باشند

همين دانشگاه تهران ما، همين مسجد دانشگاه، شاهد عبادت و راز و نياز و نماز جماعت و اعتكاف و روزه‌دارىِ برجسته‌ترين جوانان اين مملكت است. بهترين جوانان هر كشور، جوانانى هستند كه صاحب فكر و با انديشه باشند. قاعدتاً و غالباً در ميان دانشجويان، اين‌طور كسانى به صورت وافر پيدا مى‌شوند؛ البته در بين غير دانشجويان هم اين‌طور جوانان خوب هستند، ولى در زمان قديم -زمان ما كه جوان بوديم- در ميان دانشجويان، در دانشگاه تهران و بعضى دانشگاه‌هاى ديگر و در همه‌ ايران، شايد هزار نفر اعتكاف نمى‌كردند. در قم كه مركز دين و عبادت بود، شايد چند صد نفر طلبه اعتكاف مى‌كردند. معمول نبود؛ مردم دور بودند. (8)

تمرين مراقبت از خود در اعتكاف

توصيه‌ من اين است كه در اين سه روزى كه شما در مسجد هستيد، تمرين مراقبت از خود بكنيد. حرف كه مى‌زنيد، غذا كه مى‌خوريد، معاشرت كه مى‌كنيد، كتاب كه مى‌خوانيد، فكر كه مى‌كنيد، نقشه كه براى آينده مى‌كشيد، در همه‌ اين چيزها مراقب باشيد رضاى الهى و خواست الهى را بر هواى نفستان مقدم بداريد؛ تسليم هواى نفس نشويد.

تمرين اين چيزها در اين سه روز مى‌تواند درسى باشد براى خود آن عزيزان و براى ماها كه اين‌جا نشسته‌ايم و با غبطه نگاه مى‌كنيم به حال جوانان عزيزمان كه در حال اعتكاف هستند، با عملِ خودتان به ما هم ياد بدهيد. (9)

برنامه‌های جمعی اعتكاف نبايد با خلوت معتكفين منافات پيدا كند

من همين‏جا به مسئولين مربوط - در اين امور اعتكاف‌ها - يك سفارشى بكنم. اگرچه كه اجتماع هزاران نفر در جاهاى مختلف يك فرصت خوبى است و شنيده‏ايم بعضى از مسئولين مساجد، در اين فرصت‌ها برنامه‏هاى جمعى‏ مي‌گذارند كه مثلاً افراد، بيشتر استفاده بكنند؛ لكن من مي‌خواهم عرض بكنم اين برنامه‏هاى جنبى مراكز اعتكاف، جورى نباشد كه با خلوت هر كدام از معتكفين منافات پيدا كند.

اين اعتكافى كه جوان‌ها انجام مي‌دهند، در واقع دارند با خدا خلوت مي‌كنند، اعتكاف بيشتر يك كار فردى است؛ ايجاد يك ارتباط با خداست. جورى نشود كه برنامه‏هاى جمعى اين مراكز اعتكاف، حال خلوت و حال ارتباط فردى و قلبى با خدا را در افراد ضعيف بكند يا بگيرد. مجال بدهند؛ وقت بگذارند؛ بگذارند اين جوان‌ها قرآن بخوانند، نهج‏البلاغه بخوانند، صحيفه سجاديّه بخوانند.

خواندن صحيفه سجاديه را در اعتكاف توصيه مي‌كنم

بخصوص من در اين ايام اعتكاف، صحيفه‏ سجاديه را توصيه مي‌كنم، اين صحيفه‏ سجاديه واقعاً كتاب معجزنشانى است. خوشبختانه حالا ترجمه هم شده و ترجمه‏هائى هست. سال گذشته ترجمه‏ خوبى از صحيفه‏ سجاديه را به من دادند و آن را ديدم؛ ترجمه‏ بسيار خوبى است. از اين معارف موجود در دعاهاى حضرت على‏بن‏حسين(سلام اللَّه عليه) در صحيفه‏ سجاديه، استفاده كنند؛ بخوانند؛ تأمل كنند.

اينها فقط دعا نيست؛ درس است؛ اين كلمات امام سجاد - و همه‏ ادعيه‏اى كه از ائمه (عليهم‏السّلام) مأثور است و بدست ما رسيده است - پر است از معارف.

پس ماه رجب است، ماه عبادت است، ماه توسل به پروردگار است، ماه تضرع است، ماه تشبه به اميرالمؤمنين است. با خدا ارتباطمان را قوى كنيم تا در ميدان‌هاى زندگى بتوانيم با اراده‏ محكم، با قدم استوار و با ذهن روشن وارد هر ميدانى بشويم. (10)

پی‌نوشت:

1- بیانات مقام معظم رهبری در جلسه تفسیر سوره بقره؛ 15/8/1370
2- بیانات مقام معظم رهبری در خطبه‌هاى نماز جمعه تهران 28/5/1384
3- بیانات مقام معظم رهبری در ديدار اقشار مختلف مردم به مناسبت ميلاد حضرت على (ع) 26/4/1387
4- بیانات مقام معظم رهبری در ديدار با طلاب و مردم قم به مناسبت 19 دى ماه 19/10/1375
5- بیانات مقام معظم رهبری در خطبه‌هاى نماز جمعه تهران 28/5/1384
6- بیانات مقام معظم رهبری در ديدار با مردم گرمسار 21/8/1385
7- بیانات مقام معظم رهبری در حرم مطهر حضرت امام (ره)14/3/1390
8- بیانات مقام معظم رهبری در خطبه‌هاى نماز جمعه تهران 12/10/1376
9- بیانات مقام معظم رهبری در خطبه‌هاى نماز جمعه تهران 28/5/1384
10- بیانات مقام معظم رهبری در ديدار اقشار مختلف مردم به مناسبت ميلاد حضرت على (ع) 26/4/1387