موج بیداری اسلامی در خاورمیانه و شمال افریقا

ظهور منطقه‌ای اخوان‌المسلمین

اخوان المسلمین مصر با توجه به محبوبیتش، وقوع موج بیداری اسلامی و موفقیت انقلاب ها در چند کشور عربی با فراهم نمودن زمینه برای فعالیت سیاسی این جریان باعث ظهور مجدد احزاب وابسته به اخوان المسلمین در...

کد خبر: ۱۸۹۷۶۰

شنبه - ۱۳ خرداد ۱۳۹۱ / June 02, 2012

به گزارش خبرنگار حوزه بین الملل «خبرگزاری دانشجو» شبکه خبری بی بی سی در آستانه دور دوم انتخابات ریاست جمهوری در مصر به تحلیل موقعیت و جایگاه اخوان المسلمین  و احزاب نزدیک به آن در مصر و برخی دیگر کشورهای عربی به عنوان اصلی ترین گروه اسلامی فعال در صحنه سیاسی این کشورها پرداخته است و در تحلیل خود از ظهور منطقه ای اخوان المسلمین یاد کرده است که در ادامه به آن پرداخته می شود.

در این نوشتار بر این امر تاکید می شود که اخوان المسلمین مصر از زمان تاسیسش در شهر اسماعیلیه در سال 1928 تاکنون همواره تاثیر زیادی بر دیگر احزاب و گروه های سیاسی کشورهای عربی منطقه و همچنین بر روندهای سیاسی داخلی مصر گذاشته است. بدین نحو که با توجه به پتانسیل بالای این گروه برای نقش آفرینی سیاسی و همچنیبن تاثیرگذاری بر روندهای سیاسی و جریان های فکری با آغاز موج ناآرامی ها و انقلاب ها در سال 2011 در مصر و دیگر  کشورهای عربی فرصت سیاسی مناسبی برای  این حزب برای نقش آفرینی بیشتر فراهم شد.

این امر به گونه ای پیش رفته است که در دوران بعد از انقلاب مصر به تدریج بر تاثیرگذاری و نقش اخوان المسلمین در این کشور افزوده شد و در نهایت در انتخابات پارلمانی شاخه سیاسی  اخوان یعنی حزب عدالت و توسعه توانست بیشترین تعداد کرسی را در پارلمان جدید این کشور کسب نماید.

البته در تحلیل این پیروزی در کنار محبوبیت مردمی اخوان به عنوان یک گروه سیاسی اسلام گرا می بایست به دیگر زمینه های موثر بر موفقیت این گروه یعنی سرکوب گروه های اسلام گرا توسط حکومت های خودکامه قبل از انقلاب ها به خصوص ممنوعیت فعالیت سیاسی اخوان در مصر اشاره داشت. به گونه ای که اخوان برای حدود 6 دهه از فعالیت گسترده سیاسی در مصر منع شده بود تا اینکه توانست بعد از برکناری مبارک به اصلی ترین گروه سیاسی فعال در صحنه سیاسی مصر با بیشترین حمایت مردمی تبدیل گردد.

در تحلیل علل موفقیت و ظهور اخوان به صحنه اول سیاسی مصر در کنار هر عامل دیگر باید به شعارها و اهداف اسلامی این گروه سیاسی بیش از عوامل دیگر تاکید داشت. این امر به خصوص در انتخابات ریاست جمهوری مصر خود را نشان داد به نحوی که کاندیدای اخوان المسلمین یعنی محمد مرسی توانست با حمایت مردمی به دور دوم راه یابد و به احتمال زیاد برنده نهایی انتخابات خواهد بود.

البته به قدرت رسیدن اخوان المسلمین به عنوان یک گروه اسلامی تنها مختص به مصر نبوده و در دیگر کشورهای عربی منطقه که انقلاب آنها به پیروزی رسیده است نیز شاهد به قدرت رسیدن احزاب اسلام گرای نزدیک به اخوان المسلمین می باشیم.

بدین نحو که این گروه الهام بخش فضای سیاسی تونس هم بوده است و حزب النهضه به عنوان حزب اسلام گرای این کشور که عقاید سیاسی نزدیکی به اخوان دارد توانسته است به شاخه اصلی قدرت در تونس تبدیل گردد و انتظار می رود اخوان المسلمین لیبی نیز در انتخابات این کشور که در نیمه دوم ماه جاری میلادی برگزار می شود به پیروزی برسد.

با این امر و با به قدرت رسین گروه ها  و احزاب نزدیک به اخوان المسلمین شاهد تحولی بزرگ در فضای سیاسی منطقه خاورمیانه و شمال افریقا خواهیم بود که هم بر فضای سیاسی داخل این کشورها تاثیر خواهد گذاشت و هم معادلات منطقه ای را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

در این رابطه با توجه به افزایش قدرت و جایگاه اخوان المسلمین این گروه تاثیر خود بر مسائل منطقه ای را افزایش خواهد داد و همچنین بر روندهای سیاسی برخی کشورهای دیگر منطقه به خصوص کشورهایی که با ناآرامی مواجه هستند تاثیرگذار خواهد بود.

نکته شایان توجه در اینجا با توجه به قدرت گرفتن و ظهور اخوان المسلمین در برخی کشورهای منطقه و به احتمال زیاد به قدرت رسیدن احزاب نزدیک به آن در چند کشور دیگر این است که احتمال دارد در آینده با توجه به تحولات صورت گرفته و نزدیکی احزاب حاکم در کشورهای انقلابی این کشورها شاهد نوعی همگرایی در سیاست خارجی این کشورها باشیم؛ به نحوی که بسیاری از مسائل و روندهای سیاسی حساس منطقه مانند مساله فلسطین و نوع تعامل این دولت ها با رژیم صهیونیتی را تحت تاثیر قرار خواهد داد.