خاكسار در گفت‌وگوي تفصيلي با «خبرگزاري دانشجو»:

مسئولان در مورد اصلاح وضع پوشش دانشجويان ترس توهم آميز دارند

مهمترین عامل متوجه مسئولان و دانشجویان مسئله ترس است؛ یعنی هم مسئولان دانشگاهی و هم مسئولان خارج به شدت از برخورد های تشکل های دانشجویی می ترسند.

کد خبر: ۱۹۲۳۷۸

شنبه - ۰۳ تير ۱۳۹۱ / June 23, 2012

به گزارش خبرنگار فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»، حیا و عفاف دغدغۀ چند سال اخیر دانشجویان بوده است، دغدغه ای که گاهی خود را به شکل بیانیه جلوه داده، گاهی تظاهرات و گاهی نیز برخوردهای فردی اما آن چه که در این میان عیان است، ناراحتی و حتی اعتراضات زاید الوصفی است که در سطح دانشگاه بین دانشجویان دیده می شود.

دانشجویان معترض که در گذشته به شکل پراکنده، بیانیه می دادند و اعتراض می نمودند، اکنون به شکل تشکل های مختلفی در سطح دانشگاه ها حضور یافته اند، تشکل دانشجویی حیا در دانشگاه تهران از همین بستر رشد یافته است.

مصاحبه ای که می خوانید مصاحبه با جناب آقای خاکسار، دبیر جنبش حیا است، مهمترین امری که به آن در این مصاحبه اشاره شده است، این است که دانشجویان دیگر تحمل فضای بی تقوایی و بی حیایی را در دانشگاه ندارند و اگر قانون رعایت نشود رأساً وارد میدان امر به معروف و تذکر لسانی می شوند، هرچند این امر به تنش های دانشجویی و برخوردهای تند و خشن منجر شود.

این میزان ناراحتی دانشجویان می تواند هشداری باشد برای مسئولان ذی ربط که اگر به قانون وجهی ننهند، عواقب ناخوشایندی گریبان دانشگاه را خواهد گرفت.

«خبرگزاري دانشجو»- نام تشکلتان حجاب و عفاف است یا حیا؟

خاكسار: نام تشکل حیاست، موضوع محوری این تشکل حجاب نیست، مسئله محوری بی حیایی است.

«خبرگزاري دانشجو»- چرا شما از میان تمام نمادهای اسلامی که در دانشگاه زیر پا گذارده می شود تمرکز و تأکیدتان بر حیا می باشد؟

خاكسار: اگر در دانشگاه ها مشکل علمی و سیاسی داریم، ریشه هایش را می توان در اختلاط و مسئلۀ حجاب و عفاف دید، یعنی اگر تقوای فردی را در دانشگاه ها رعایت کنند، تقوای اجتماعی نیز رعایت می شود، تقوای اجتماعی تنها حول مسائل فرهنگی شکل نمی گیرد، پیرامون مسائل سیاسی و علمی نیز شکل می گیرد. اگر قرار است دانشگاه فضای سیاسی فعال و در عین حال کم تنشی داشته باشد، باید محیط اخلاقی دانشگاه را درست کنیم.

دلیل دیگرش سهل انگاری هایی است که دارد صورت می گیرد، ما سابقۀ بی‌حجابی و بحث های مربوط به آن را از اول انقلاب تا به حال در دانشگاه داشته ایم اما آنچه توجه من را جلب کرد سهل انگاری های بسیار جدیِ صورت گرفته است، در دوره اصلاحات این سهل انگاری ها از جهاتی عمدی بود و احساس می شد که برخی سعی در اختلاط، کمرنگ شدن مباحث اخلاقی و... در دانشگاه دارند و این امری مشخص بود که کسی آن را کتمان نمی کند، اما پس از آن و در فضایی که ادعای گفتمان دینی و انقلابی داشت –اگر خوشبینانه بگوییم- سهل انگاری هایی صورت گرفته است.

«خبرگزاري دانشجو»- از چه جهتی می گویید در این دوره هم سهل انگاری اتفاق افتاده است؟

خاكسار: از این جهت که به بهانۀ بحث ریشه یابی و فرهنگی جلوی الزامات قانونی گرفته می شود، حال ما دنبال این هستیم که دانشگاه قانون حجاب و عفاف و دیگر قوانین اخلاقی را رعایت کند، به هیچ یک از این قوانین به طور جدی پرداخته نمی شود.

شورای عالی انقلاب فرهنگی قانونی را تصویب کرده است، مقام معظم رهبری فرمودند قوانین مصوب شورا لازم الاجرا می باشد، سال های سال این قوانین و همچنین قوانین داخلی دانشگاه موجود بوده اند، بعضی دانشگاه ها مثل دانشگاه های علم و صنعت، شاهد و شهید بهشتی قوانین خود را دارند و این قوانین همواره نقض شدند.

این مسائلی که در ابتدا عرض کردم ادامه پیدا کرده است، یعنی ادامۀ ایجاد فضای اختلاط و بی اخلاقی در دانشگاه که در دوره اصلاحات شروع شده بود، یعنی ما در دانشگاه تغییر فرهنگی جدی ای ندیدیم.

«خبرگزاري دانشجو»- یعنی بعد از اصلاحات هم چنین حرکاتی را می بینیم؟

خاكسار: بله، قطعاً، البته فضای سخنرانی ها متفاوت است اما در عمل می بینیم که روند فرهنگی دانشگاه تقریباً هیچ تفاوتی با فضای فرهنگی دوره اصلاحات نکرده یعنی به جز سخنرانی های ظاهری اتفاق فرهنگی ای که در دانشگاه ها روی می دهد همان است.

«خبرگزاري دانشجو»- یعنی بعضی به عمد از ایجاد فضای اخلاقی در دانشگاه ها جلوگیری می کنند؟

خاكسار: دقیقاً، حتی از برخی جهات پیشرفته تر نیز شده است یعنی در دوره اصلاحات به علت ترسی که وجود داشته کارهایی را نمی کردند الآن دیگر آن ترس وجود ندارد مثال بزنم، در مورد ورودی های دانشگاه تهران مسئول نهاد دانشکده فنی به دکتر رهبر تذکر داد که چرا مثل دانشگاه های علم و صنعت، امیر کبیر و بسیاری دانشگاه های دیگر یک خانم یا آقا نمی نشیند با زبانی لین و زیبا تذکر «قانونی» دهند، این مسئله هم حقشان است و هم وظیفه شان، آقای رهبر گفتند که ما یک هفته این کار را انجام دادیم، دکتر احمدی نژاد تماس گرفتند و گفتند شما حق چنین کاری ندارید.

البته توجه داشته باشید که مسئله ما مسئلۀ سیاسی با دولت نیست، مسئله این است که رویکرد فرهنگی دولت فعلی یا حداقل مسئولان فعلی با دولت های قبلی و دولت های بعد از جنگ تماماً فضای فرهنگی سکولار بوده است، التبه افرادی که متفاوت بوده اند وجود داشته اند، اما روند کلی سکولار بوده است نتیجۀ ترویج فرهنگ سکولار این شده که در دانشگاه هایمان فضایی غیر از فضای جمهوری اسلامی مشاهده می کنیم.

نتیجۀ این اتفاقات این شده که فضای فرهنگی دانشگاه ها از نگاه دانشجویانی که طرفدار گفتمان دینی هستند به هیچ وجه قابل تحمل نیست، در حال حاضر تمامی مظاهر غیر قانونی و غیر اخلاقی که در قوانین و شرع و عرف گفته شده، نقض می شود، در حال حاضر فطرت برخی دانشجویان، اساتید و مسئولان این فضا را پس می زنند، اتفاق خوبی که افتاده این است که این سه جریان، با یکدیگر آشنایی پیدا کرده اند و تبدیل به جنبش هایی شده اند که یکی از آن ها جنبش حیا می باشد.

«خبرگزاري دانشجو»- یعنی جنبش حیا متشکل از دانشجویان، اساتید، و مسئولان می باشد؟

خاكسار: جنبش حیا جنبشی دانشجویی می باشد اما با اساتید و مسئولان دانشگاه همکاری جدی دارد.

«خبرگزاري دانشجو»- آقای دکتر کلانتری ضمن مصاحبه ای که با خبرگزاری دانشجو داشتند به موانع برون دانشگاهی اشاره کرده، تصریح داشتند كه مسئولانِ خارج از دانشگاه اجازۀ اجرای قوانین را نمی دهند، شما هم ضمن صحبت هایتان اشاره ای به این موانع داشتید، بنابراین گره اجرا نشدن قوانین را باید در خارج از دانشگاه بجوییم؟

خاكسار: دو مسئله وجود دارد. اول اینکه این دخالت های مسئولانِ خارج از دانشگاه وجود دارد و ما بارها هم از جنبۀ سیاسی، هم فرهنگی و هم علمی این دخالت ها را دیده ایم، اما تمامی تشکل های دانشجویی، از جمله بسیج و انجمن اسلامی با این دخالت ها مخالف هستند. به این دلیل که همواره نتیجه شان باب میل حداقل جنبش های انقلابی نبوده و نتيجۀ عکس داده است.

«خبرگزاري دانشجو»- این که می گویید بارها دخالت کرده اند، کلی است، مثال بزنید تا روشن تر شود.

خاكسار: اگر سیاسی بخواهم مثال بزنم اتفاقات 16 آذر 88 است، در رابطه با اتفاقات فرهنگی بحث تفکیک جنسیتی در دانشگاه ها بوده است که بسیاری از دانشگاه ها شروع کرده اند اما جلوی دانشگاه تهران به طور جدی گرفته شد و یا در رابطه با پوشش دانشجویان که به شدت با آن برخورد شد، در رابطه با مباحث علمی نیز در زمینۀ ارجاعات و سایت های بین المللی نیز که دانشجویان بتوانند از آن ها استفاده کنند مخالفت جدی شد.

در تمام برخوردهایی که باید صورت می گرفته و انجام نشده، مهمترین عاملی که متوجه مسئولان و دانشجویان بوده –البته مسئولین در درجه بالاتر- مسئله ترس بوده است، یعنی هم مسئولان دانشگاهی و هم مسئولان خارج از دانشگاه به شدت از برخورد های تشکل های دانشجویی که همگیِ این برخوردها توهمی هستند، می ترسند، یعنی بارها شده به مسئولان دانشگاه مثلاً نسبت به اختلاط سلف برخی دانشکده که خلاف قانون است تذکر داده شده، رنگ مسئول مربوطه پریده.

در حال حاضر شاهد روند رو به رشدی هستیم که مسئولان ما از نگاه اصیل گفتمانی و انقلابی دور می شوند و ترس عمیقی در دل مسئولان افتاده است از اینکه با مظاهر غیر دینی و غیر اخلاقی مخالفت کنند.[یعنی اینکه مثلاً می بینیم که آقای احمدی نژاد برخی کارها را از روي ترس مي كند، ما به نتیجۀ متقن رسیده ایم که ایشان از پیامدهایش واهمه دارند.] مسئولین دانشگاهی به دلیل ترس از تشکل ها و خبرگزاری های موهومی که مشخص نیست از کجا در ذهنشان شکل گرفته است، توان مقابله با مظاهر بی اخلاقی را ندارند.

«خبرگزاري دانشجو»- ببینید جناب خاکسار مسئولان خارج از دانشگاه می گویند قانون به دانشگاه ها ابلاغ شده و مسئولیت به عهدۀ آنان است، مسئولان دانشگاه می گویند موانع بیرونی اجازۀ اجرای قوانین را نمی دهند و این هر دو دانشجویان را مسئول بسترسازی در دانشگاه می دانند، دانشجویان نیز مسئولان را عامل اجرا نشدن قوانین می دانند، این گره پاس کاری مسئولیت ها  هیچ گاه سرِ بازشدن ندارد؟

خاكسار: یکی از فلسفه های وجودی جنبش حیا همین است، این جنبش در اولین بیانیه اش به مسئولان اعلام کرد مسئولیت اجرای قانون عفاف حجاب بر عهدۀ شماست اما اگر شما وظیفه تان را انجام ندهید، ما به وصیت نامه امام(ره) عمل می کنیم امام فرمودند که اگر بعد از تذکر مسئولان دیدید اتفاقی نیفتاد، خودتان وارد میدان شوید، یکی از مسائلی که جنبش حیابه طور جدی پیگیری می کند، امر به معروف و نهی از منکر و تذکر لسانی در دانشگاه ها است. این حداقل برخوردی است که باید قانوناً و شرعاً انجام شود.

«خبرگزاري دانشجو»- ورود دانشجویان به این ماجرا تنش زا نيست؟

خاكسار: مقام معظم رهبری همواره تأکید دارند که اجرای قوانین از سیاه نمایی ها و اشتباهات جلوگیری می کند، اگر بی قانونی در حال حاضر از تنش ها کم می کند این مسائل را به قانون تبدیل کنند، اگر روند بی قانونی از تنش در دانشگاه کم می کند، که این طور نیست و هر روز به تنش های دانشگاه می افزاید، بگویند همین روندها قانون است، بگویند، برگزاری عروسی در دانشگاه، بوفۀ مختلط و بحث های عجیب و پیشرفتۀ جنسی قانون است، در دانشگاه تهران در ملأ عام روابط جنسی برگزار می شود.

«خبرگزاري دانشجو»-  آقای خاکسار این بحث مهم و ادعای بزرگی است، آیا اثباتی هم برای ادعایتان دارید؟ زیرا مسئولان دانشگاه منکر این اتفاقات هستند، اگر اینقدر علنی و با این شدت انجام می شود پس جایی برای انکار نمی ماند.

خاكسار: مسئولان حق دارند زیربار این قضایا نروند؛ زیرا مسئولیت با آنهاست مصادیق این بی اخلاقی هم مفصل وجود دارد البته مستندسازی نشده اند ولی شاهدان تمام این ماجراها حضور دارند، این مسائل در دانشگاه ها امری غیر عادی نیست مثلاً در بازدیدهای علمی دانشگاه، فضای رقص و ... مفصلاً وجود دارد، جشن ها، فیلم ها و تئاترها به شکل مستهجنی در سطح دانشگاه فراوان دیده می شود.

«خبرگزاري دانشجو»- بنابراین شما می پذیرید که دانشجویان وارد میدان شوند هرچند به برخوردهای تند و تنش زا بیانجامد؟ به این دلیل که درست است شما قصد دارید با آداب و شرایط اسلامی امربه معروف کنید، اما زمانی که باب این مسائل باز شد طبیعتاً افرادی پیدا می شوند که بدون شرایط اسلامی و به شکل خشن و تنش زا برخورد می کنند.

خاكسار: بله، اگر قانون را اجرا نکنیم به این بهانه که تنش ایجاد نشود، از هر دو طرف شاهد افراط خواهیم بود، هم از سمت دانشجویانی که قصد ساختار شکنی دارند، هم بالعکس طبیعتاً استادی پیدا می شود که از حرمت شکنی های داخل کلاس عصبانی شود.

«خبرگزاري دانشجو»- بنابراین شما می فرمایید قانون اجرا شود تا این برخوردهای تنش زا ایجاد نشود؟

خاكسار: دقیقاً، اگر قانون اجرا شود دانشجو و استادی که بخواهد امر به معروف کند، قانونی امر به معروف می کند و آن دانشجویی که بخواهد از فضای آزاد دانشگاه استفاده کند، در چارچوب قانون عمل می کند، اما ترس و توهم فضای مسئولان را گرفته است.

«خبرگزاري دانشجو»- این شکل از فضای بی بند و باری در کل دانشگاه تهران رواج دارد یا در برخی دانشکده ها؟

خاكسار: بله، در دانشگاه تهران رواج دارد اما در برخی دانشکده ها مثل دانشکده های هنر، فنی و پزشکی این مسائل پررنگ تر است، دانشکدۀ علوم اجتماعی هم از جهتی دیگر یعنی از جهت پوشش بسیار جدی است، اما این مسائل در کل دانشگاه دیده می شود و همه می دانند اما انکار می کنند، دانشجویان می بینند، برای یکدیگر تعریف می کنند و فیلم هایش دست به دست می چرخد، از فضای مجازی و اتفاقاتی که در شبکه های مجازی، چت روم ها و وبلاگ های دانشجویان بگذریم که بسیار بازتر از آن است که تشریح کنیم.

«خبرگزاري دانشجو»- چرا این فعالیت ها مقطعی صورت می گیرد؟ یعنی عموماً پس از عید که به علت گرمای هوا بد حجابی تبدیل به مسئله می شود، تا دو ماه و نیم سوژۀ دانشجویان می شود و با شروع تابستان این مسائل مکتوم باقی می مانند تا بهار سال آینده.

خاكسار: بله تا حدی این امور مقطعی دنبال می شوند اما این طور نیست که در طول سال پیگیری ها به طور کامل فراموش شوند، فرایندهای فرهنگی اخلاقی در طول سال دنبال می شوند، اما در بهار به علت کم شدن حجاب برخوردها تندتر و خشن تر می شود و به همین علت رسانه ها بیشتر تمایل دارند بازتاب بدهند.

«خبرگزاري دانشجو»- ما از سال 85 شاهد گرایش دانشجویان به سمت دین باوری و مشخصاً حجاب هستیم، یعنی اگر نسبتی با سال 79 و 80 بگیریم تعداد محجبه های دانشگاه افزایش بسیار چشم گیری داشته است، نظر شما در این باره چیست؟

خاكسار: بله، فضای هم افزایی، همکاری و انسجام مجموعه های انقلابی بیشتر شده است، یکی از دلایلش بحث فتنه است، دلیل  دیگرش نیز شکل گیری فضای گفتمان انقلابی در سطح جامعه می باشد که در حال بیشرفت است.

«خبرگزاري دانشجو»- اگر مباحث فرهنگی را به صورت بسته بگیریم اعم از نمازهای جماعات، اعتکاف ها، شکل گیری گفتمان انقلابی در سطح دانشگاه و ...، روند رو به رشدی را مشاهده می کنیم، گرچه در این مجموعه، در مسئلۀ حیا و عفاف پسرفت می بینیم.

خاكسار: این مسئله نسبی است، باید ببینیم چه میزان جای پیشرفت داشته ایم و چه میزان پسرفت کرده ایم، از این نگاه روند حرکتمان رو به عقب است، مصداق آیۀ إن الانسان لفی خسر درجا زدن است، با توجه به شرایط آرام اجتماعیِ حال حاضر و پتانسیلی که وجود دارد پیشرفتِ این چنین کم پذیرفته نیست.