کارشناس مسائل مصر در گفت وگو با «خبرگزاری دانشجو»:

رسانه ها با درک شرایط مصر از اقدام شتابزده بپرهیزند

سیبویه با تحلیل تحولات اخیر مصر گفت: از تمامي رسانه‌ها به عنوان یک ضرورت مي‌خواهم، شرايط كنوني مصر را درك كرده و از اقدامات شتابزده...

کد خبر: ۱۹۴۰۰۲

دوشنبه - ۱۲ تير ۱۳۹۱ / July 02, 2012

علي اكبر سيبويه کارشناس مسائل سیاسی در گفت‌وگو با خبرنگار بين الملل «خبرگزاري دانشجو»، در ارتباط با تحولات اخير مصر و نقش اخوان المسلمين گفت: حركت مردم مصر را نمي‌توان یک انقلاب کامل ناميد زيرا ساختار حكومتي زمان مبارك همچنان در اين كشور پابرجاست و شاهد آنيم كه شوراي نظامي همچنان به مانند پنجاه سال گذشته به عنوان قدرت برتر محسوب مي‌شود.

سيبويه اقدامات ارتش مانند انحلال پارلمان و  رد صلاحيت برخي كانديدها را دليلي براي اثبات سخنانش ذكر كرد و گفت: علي‌رغم روي كارآمدن محمد المرسي نبض کشور همچنان در دست نظامیان است.

اين استاد دانشگاه در ادامه با اشاره به نقش پررنگ ارتش در تحولات 5 دهه اخير مصر گفت: شوراي نظامي در روند برگزاري انتخابات به همراه غربی ‌ها به گونه‌اي كاملاً زيركانه رفتار نموده‌ آنها علي‌رغم اينكه ابتدا به نظر مي‌رسيد عمر موسي كانديداي مورد تاييدشان مي‌باشد با پنجم اعلام كردن وي تلاش كردند اينگونه وانمود كنن كه هيچگونه دخالتي در روند برگزاري انتخابات نداشته‌اند اين در حالي است كه با بالاآوردن احمد شفيق به دنبال خظ نشان كشيدن براي انقلابيون بودند.

استاد  دانشگاه تهران به تاخير افتادن زمان قطعي نتايج انتخابات رياست جمهوري را امري كاملاً حساب شده دانست و گفت: ارتش و غربی ‌ها با كش دادن اعلام نتايج، به دنبال برقراری برخی ارتباطات بودند.

به گفته‌ي سيبويه نتايج اعلام شده از سوي كميته انتخابات غيرواقعي به نظر مي‌رسد زيرا تصور همگان بر پيروزي مرسي با كسب بيش از 70 تا 80 درصد آراء در مرحله دوم انتخابات بود.

عمر سلیمان مهره پشت پرده

وي در ادامه به بررسي چهره پشت پرده عمر سليمان رئيس سابق دستگاه‌هاي امنيتي مبارك اشاره كرد و گفت: اينگونه به نظر مي‌رسد كه سليمان به عنوان يك مهره كليدي در پشت تحولات اخير مصر همچنان به ایفای نقش می پردازد.

سیبویه ادامه داد: غربی ‌ها و ارتش علي‌رغم برخورد با مبارك و اطرافيان وي، سليمان را به عنوان مهره‌اي كليدي حفظ كرده‌اند تا در زمان لازم از او استفاده كنند.

سيبويه نقش عمر سليمان را در حوادث اخير مصر پر رنگ مي‌بيند و مي‌گويد: علي رغم در سايه ماندن وي، سليمان نقش مهمي را در اقدامات ارتش و عناصر وابسته به رژيم سابق ايفا مي‌كند به واقع عمر سليمان عنصري است كه غرب و صهيونيست‌ها بيشترين اعتماد را به وي دارند.

اهمیت مصر در استراتژی غرب

این کارشناس مسائل سیاسی در ادامه گفت: اهميت مصر براي غرب بسيار حياتي است از اين رو آنها به هيچ عنوان مايل به تغيير سياست‌هاي كلان مصر با روي كارآمدن المرسي نيستند و در اين راستا از هيچ كوششي دريغ نمي‌كنند سيبويه با اشاره به روي كارامدن اسلامگرايان در الجزاير در دهه 80 ميلادي گفت: اگرچه اهميت مصر به عنوان محوریت جهان عرب بسيار بيشتر از الجزاير است، اما در همان جا هم غرب و به خصوص فرانسه نتوانست پيروزي اسلام‌گرايان را تحمل نمايد از اين رو اقدام به سركوب آنان نمودند.

سيبويه در ادامه به برسي نقش اخوان المسلمين در قيام مردم مصر پرداخت و گفت: به واقع جريان اخوان هم اكنون به عنوان پرنفوذ‌ترين جريان در فضاي فعلي مصر محسوب مي‌شود

وي قيام مردم مصر را حركتي كاملاً مردمي دانست كه در آن هيچ گروه و جرياني به شكل سازماندهي شده در آن حضور نداشت بلكه اين قاطبه مردم بودند كه به دنبال سرنگوني حكومت مبارك تا به امروز همچنان در صحنه حضور دارند.

به گفته‌ ي سيبويه با وقوع قيام، بسياري از چهره‌هاي ارشد اخوان خواهان عدم شركت اين جريان در به دست آوردن مناصب سياسي بودند، اما چهره‌هاي جوان‌تر و تحصيلكرده عدم شركت اخوان را کار درستی ندانستند. از ديد اين جوانان با شركت نكردن اخوان در فعاليت‌هاي سياسي فضا براي كسب اين مناصب از سوي وابستگان به رژيم سابق مهيا مي‌شود.

مشکلات آتی در مصر

به گفته‌ اين استاد دانشگاه يكي از دلايل به سرانجام نرسيدن قيام در مصر عدم يكپارچگي ميان گروه‌هاي مختلف و فقدان رهبري واحد و كاريزما بوده.

سيبويه با مقايسه انقلاب ايران و قيام مردم مصر گفت: نبود چهره‌اي به مانند امام (ره) يك خلاء بسيار حياتي براي دستيابي انقلابيون مصري به اهداف خويش ویکسره کردن کار محسوب می گردد.

وي گفت: ارتش و غرب نيز از چنين فضايي بهره برداري كرده و با وجود  تشتت و دوگانگی اهداف و با استفاده از ظرفيت‌هاي قانوني كه براي خويش ايجاد كرده به قلع و قمع مخالفين پرداختند.

این کارشناس مسائل سیاسی افزود: رد صلاحيت محمدالبرادعي، خيرت الشاطر و برخي ديگر از افراد به بهانه‌هاي گوناگون در راستاي همين سياست بود، آنها اكنون نيز در تلاش‌اند با استفاده از برخي فضاسازي‌ها مانند گوشزد نمودن خطر روي كارآمدن اسلامگرايان براي جريان‌هاي مسيحي در روند دولت تشكيل شده از سوي اخوان المسلمين در صورت مقتضی سنگ اندازي نمايند.

سيبويه وجود جريان‌هاي متفاوت در مصر با خواسته‌هاي متفاوت، وضعيت نابسامان اقتصادي اين كشور و ساختار فساد برجاي مانده از زمان مبارك را از جمله مشكلات پيش روي دولت اسلامگراي مصر دانست و گفت چه بسا المرسي ناچار است جهت رفع برخي مشكلات از برخي مواضع خويش تا حدودی عدول نماید.

به گفته اين استاد دانشگاه بسياري از انقلابيون، نسبت به مواضع رهبران اخوان در پذيرش انحلال پارلمان از سوي ارتش و اعلام نتايج انتخابات معترض‌اند و آن را نوعي انفعال قلمداد مي‌كنند.

تاریخچه روابط ایران و  مصر

دكتر علي‌اكبر سيبويه به بررسي روابط ايران و مصر در پي وقوع قيام مردمي در مصر نیز پرداخت و گفت: نگاهي به تاريخ نشان از رابطه عميق ميان دو ملت ايران و مصر دارد؛ به واقع آغاز اين ارتباط به هجرت امام رضا (ع) به ايران بر مي‌گردد كه طي آن خواهر ايشان، نفيسه خاتون جهت آمدن به ايران از سرزمين مصر عبور كردند؛ خواهر امام رضا (ع) به دليل كسالت، مدتي را در مصر ماندند و در همان جا نيز رحلت كردند.

به گفته اين كارشناس سياسي نفيسه خاتون در مدتي كه در مصر اقامت داشتند، رابطه‌اي بسيار صميمي را با مردم اين كشور برقرار مي‌كنند؛ ايشان در طول اقامت خويش در مصر صاحب کرامات عدیده ای بودند و بسياري از زائران مصري را كه عمدتاً جزو اهل سنت بودند، شفا مي‌دهند و بسياري از نابيناها توسط ايشان بينا مي شوند، از اين رو ملت مصر ارادت ويژه‌اي به اهل بيت (ع) پيامبر دارند.

سیبویه به سفرهاي خويش به مصر اشاره كرد و گفت: اكنون نيز شاهد استقبال و زيارت هزاران شهروند مصري از اين بارگاه مقدس هستيم؛ بسياري از زوج های مصري اعم از شهروندان غني و فقير خطبه عقد خويش را در اين مكان متبرك مي‌خوانند و لحظه‌اي را نمي‌توان ديد كه اين بارگاه شاهد حضور هزاران مصري نباشد كه براي زيارت و دعا به اين مكان مراجعه كرده اند.

سيبويه وجود اين بارگاه در كنار مكان راس‌الحسين (ع) و مرقد حضرت زينب (س) را به عنوان سه مكاني برشمرد كه به نزديكي آداب و سنن فرهنگي خاصه ی میان شیعیان و مصري‌ها كمك كرده است.

به گفته وي برخلاف سني بودن غالب مصري‌ها، بسياري از هنجارهاي موجود در آن فرهنگ، شباهت بسيار نزديكي با فرهنگ ايرانيان دارند.

استاد دانشگاه تهران گفت: بسياري از روايات از وجود مرقد حضرت زينب (س) در مصر حكايت دارد و اين روايات معتبرتر از رواياتي است كه براساس آن، مرقد ايشان را در دمشق مي‌دانند.

سيبويه در ادامه به تاريخچه معاصر روابط في‌مابين اشاره كرد و گفت: با مرگ ناصر در مصر محمدرضا پهلوي، شاه مخلوع ايران تلاش زيادي براي برقراري رابطه با مصر كرد و از آن طريق، واسطه‌اي ميان برقراري رابطه دو كشور متخاصم اسرائيل و مصر شد.

به گفته سيبويه شاه مخلوع ايران نقش كليدي جهت زمينه سازي گفت و گو ميان اسرائيل و رژیم سادات را ايفا كرد و آن را افتخار بزرگي براي خود مي دانست. از این رو بود که ورود سادات به اسرائیل را مستقیما پخش ماهواره ای کردکه این امر اعتراضات گسترده ای را در داخل ایران من جمله در سطح حوزه علمیه قم در بر داشت.

سيبويه دو كشور ايران و مصر را دو بال جهان اسلام ناميد و گفت: آینده روابط دو کشور به نیرومندی و اقتدار بیش از پیش جهان اسلام منجر خواهد شد. و آمریکا نخواهد توانست مسیر حرکت مردم را متوقف کند. بر خلاف رژیم مبارک، ارتقای سطح روابط میان تهران و قاهره در حال حاضر در دستور کار دولت جدید این کشور قرار دارد.لازم به ذکر است در حال حاضر تمامی تحولات منطقه حکایت از افول روز افزون رژیم صهیونیستی و سیر قهقرهایی آن دارد. فروپاشی غرب بسان اتحاد جماهیر شوروی سابق که افق آن چندان دور نخواهد بود خود مقدمه ای بر شکست  اضمحلال و یکسره شدن کار صهیونیست ها در فلسطین اشغالی خواهد بود.

اين استاد دانشگاه با نگاهي به روابط آتي ايران و مصر پس از قیام مردم این کشور گفت: برخلاف موانع موجود داخلي و خارجي جهت عدم نزديكي روابط دو طرف، از نظر من آينده اين دو كشور بسيار روشن است، اما تا مساعد شدن شرايط در مصر بايد ملاحظاتي را ملحوظ داشت.

وي گفت: تصاوير و پلاكاردهايي با مضامين «ما خواهان برقراري رابطه با انقلاب اسلامي هستيم»، در جريان قیام مردم مصر به راحتي قابل مشاهده بود؛ تصاويري كه توسط ملت مصر و نه جرياني خاصی حمل مي‌شد، از اين رو ملت مصر علاقه قلبي جهت برقراري رابطه با جمهوري اسلامي دارد.

سيبويه بيان داشت: البته ملاحظاتي نيز بايد از جانب ما جهت برقراري رابطه رعايت شود و از گفتن هر گونه اظهارنظري كه منجر به تنش در روابط يا تحت فشار قرار دادن مسئولان مصري جهت‌ موضع‌گيري عليه ايران پرهيز كرد.

وی گفت: فضاي فعلي مصر همچنان غبارآلوده است، بنابراين بايد اندكي صبر پيشه كنيم تا این غبار فرو نشیند و آرامش در اين كشور حكمفرما شود؛ در آن شرايط است كه مي‌توان به ارتقاي روابط دو طرف همت گماشت.

وي گفت: از تمامي رسانه‌ها به عنوان یک ضرورت مي‌خواهم، شرايط كنوني مصر را درك كرده و از اقدامات شتابزده در اين باره پرهيز كنند.

دكتر علي‌اكبر سيبويه  در ادامه به بررسي تحولات اخير در منطقه‌ و تاريخچه برخي روابط دول منطقه پرداخت.

سابقه فشار بر سوريه

دكتر سيبويه سابقه فشارها بر خاندان اسد جهت عدول از مواضعش را مختص به زمان فعلي ندانست و گفت: پيشتر نيز برخي حكام منطقه به دنبال تطميع اسد بودند تا در قبال آن دمشق دست از حمايت از مقاومت و نزدیکی با ايران بردارد.

اين استاد دانشگاه گفت: با روي كار آمدن حافظ اسد،  دولت‌هاي عربي ساليانه مبلغ هفتصد ميليون دلار به وي كمك اعطا مي‌كردند. آنها در اواسط دهه اول ميلادي بارها سوريه را به برقراري روابط با رژيم صهيونيستي ترغيب مي‌كردند در نهايت به دليل پافشاري اسد بر مواضعش من جمله رابطه با ايران و حمایت از مقاومت حزب الله و حماس آنها اقدام به قطع اين كمك‌ها نمودند كمك‌هايي كه براي دولت اسد به دلیل برنامه های توسعه و کاستن فقر موجود در اين كشور حياتي بود.

به باور سيبويه اكنون اخراج سوريه از اتحاديه عرب و اعمال فشارها از جمله تحمیل جنگ داخلی بر اين كشور در ادامه آن سياست سابق است.

عكس سيد حسن نصرالله در رم

سيبويه‌ي به بيان خاطره‌اي از يكي از سفرهاي خود به ايتاليا اشاره كرد و گفت:‌در رم در حال عبور از خیابانی بوديم كه فردي را ديديم كه مشغول فروش عكس هنرمندان بود، لابه‌لاي عكس هنرمندان ناگهان عكس سيد حسن نصرالله را مشاهده كردم كه توسط آن دست فروش در حال فروختن بود با ديدن عكس سيد به عمق نفوذ او حتي در رم پي بردم.

وي سپس گفت: روزي نيز در كشور مغرب در يك پاساژ بودم به ناگهان همه مغازه‌ها شبكه تلويزيوني خود را به المنار تغيير دادند در آن لحظه متوجه شدم كه سيد حسن نصرالله شروع به سخنراني كرده است، و مردم حاضر در بازار به جای خرید ترجیح دادند به نطق ایشان گوش فرا دهند. توجه اينچنيني مردم جهان عرب به سيد نشان از نفوذ بالا و محبوبیت وي ميان امت عرب دارد.

سيبويه نقش سيد حسن نصرالله را در ترويج انديشه‌هاي انقلاب اسلامي و امام بسيار پررنگ دانست و گفت: اقدامات و سخنان سيد بسيار تاثيرگذارتر از بسياري از نهادهايي است كه تا کنون در این وادی قدم نهاده اند.

این کارشناس مسائل سیاسی به نقش رسانه‌ها در اين زمينه اشاره كرد و گفت: رسانه‌هاي كشورمان بايستي تلاش بيشتري جهت جذب مخاطب يا پخش برنامه‌هايي حرفه‌اي‌تر اقدام كنند.