گذري بر شبهات پيرامون مسجد جمکران؛

پاسخي برآنچه «بزرگ‌ترين دروغ تاريخ» ناميده مي‌شود

مسجد جمکران برای شیعیان معنایی فراتر از یک مسجد دارد؛ چرا که در بطن آن بزرگ‌ترین و جدی ترین اعتقاد شیعی نهفته است تا آنجا که...

کد خبر: ۱۹۴۶۰۲

جمعه - ۱۶ تير ۱۳۹۱ / July 06, 2012

گروه دین و اندیشه «خبرگزاری دانشجو»- زینب صارم؛ مسجد جمکران برای شیعیان معنایی فراتر از یک مسجد و عبادتگاه را دارد. این مسجد مبارک از جنبه‌های گوناگون و متعددی با دیگر مساجد روی زمین متفاوت است تا آنجا که امام زمان (ع) فرموده اند:

نماز در مسجد جمکران برابر با نماز در خانه کعبه

«به مردم بگو نسبت به این مکان روی بیاورند و آن را عزیز بدارند و چهار رکعت نماز بگذارند؛ دو رکعت نماز برای تحیت مسجد و دو رکعت نماز بگذارند که در آن حمد قرائت می‌شود و هنگامی که به «إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ‏» رسیدند صد مرتبه تکرار کنند و سپس نماز را تا آخر ادامه دهند و هفت مرتبه در رکوع و سجود تسبیح بگویند و هنگامی که نماز تمام شد تهلیل کنند و تسبیح حضرت زهرا (س) را بگویند و هنگامی که از تسبیح فارغ شدند به سجده بروند و صد مرتبه صلوات بفرستند بر نبی و آلش؛ سپس ادامه دادند هرکس این گونه نماز بگذارد گويي در خود بیت عتیق (کعبه) نماز گذاشته است.» (1)

امام زمان (ع) دز این حدیث به سه نکته اساسی اشاره کرده‌اند؛ اولین نکته آن است که به شیعیان امر نمودند که این به این مسجد روی بیاورتد و دوم آن که آن را بزرگ بشمارند، نکته سوم که بسیار تامل برانگیز است ثواب نماز در مسجد جمکران مساوی با نماز در خود خانه کعبه است.

مسجد جمکران نماد بزرگ‌ترین اعتقاد شیعی

مطمئنا در تاکید و توجه دادن امام زمان (ع) به این موضع و مکان مقدس علتی با اهمیت نهفته است. یکی از علل بسیار مهم که می‌توان در توجه و تاکید حضرت مهدی (عج) در این باره برشمرد آن است که مسجد جمکران تنها یک مسجد و عبادتگاه نیست، بلکه برای شیعیان معنای اعتقادی بسیار بزرگی را حمل می‌کند و نماد بزرگ‌ترین و جدی‌ترین اعتقاد شیعیان در زمان غیبت کبری است.

به دیگر بیان مسجد جمکران را می‌توان جزو اسبابی خواند که خداوند به وسیله آن مهر تایید دیگری برای اثبات وجود حضرت فراهم کرده است. وجود مسجد جمکران و اقبال عمومی شیعیان بدون حتی یک مخالف و تشدد آرا دلیل بسیار محکمی بر اثبات وجود حضرت مهدی (عج) است.

زیر سوال بردن مسجد جمکران به معنای متزلزل ساختن مهدویت در میان شیعیان است

مسجد جمکران را می‌توان اثری بزرگ دانست که اثبات موثر را در بطن خود دارد، به همین دلیل مسجد جمکران از دیرباز مورد تهاجم و حمله دشمنان بوده وسعی می‌کردند با شبهه پراکنی و ایجاد سوال از استحکام موقعیت این مسجد بکاهند. در حقیقت برای معاندین و مخالفین زیر سوال بردن مسجد جمکران به معنای متزلزل ساختن موجودیت مهدویت در میان شیعیان است. در نتیجه می‌توان دانست مسجد جمکران مانند خاری در چشمان دشمنان است که سعی در بی ارزش کردن و نا معتبر خواندن آن دارند و در این راه از هیچ کوششی دریغ نکرده اند.

شبهات وهابیت در رابطه با مسجد جمکران

یکی از محوری‌ترین و اساسی‌ترین شبهاتی که وهابیت بر اساس آن سعی در زیر سوال بردن مسجد جمکران دارند طرح این مبحث است که بر طبق احادیث و توقیعات امام زمان (ع) کسانی که ادعای دیدن و رابطه با امام زمان (ع) را دارند دروغ گو هستند؛ پس چگونه شیعیان ادعا می‌کنند که «حسن ابن مثله جمکرانی» امام زمان (ع) را در غیبت کبری دیده و ایشان دستور ساخت مسجد را داده اند؟

وهابیت ادعا می‌کند ساخته شدن مسجد جمکران با اعتقادات شیعه در مورد ارتباط نداشتن امام زمان (ع) در زمان غیبت امری متناقض است و به همین دلیل مسجد جمکران و نمازهای آن امری خرافی و بدعت در دین است.

عثمان بن محمد الخمیس از وهابیون معاصر در این باره می‌گوید: چگونه شیعیان به خود اجازه می‌دهند که نمازی با صفات و ویژگی‌های جدید بخوانند و مطمئن شوند که این مکان فضیلت دارد و گمان برند که نماز خواندن در آن برابر با نماز خواندن درکعبه و مسجدالحرام است؟

تشرف در زمان غیبت کبری محال نیست و واقیت تاریخی دارد

در پاسخ به این شبهه جواب‌ها و دلایل بسیار زیادی وجود دارد که نمونه‌هایی از آن را طرح و بررسی می‌کنیم. اول آن که در طول تاریخ تشیع و در زمان غیبت کبری امام زمان (ع) افراد بسیار زیادی از علما و بزرگان شیعه با آن حضرت ارتباط داشته‌اند و آن حضرت را مشاهده کرده‌اند و از همه مهم‌تر هیچ کدام از بزرگان تشیع منکر ایت تشرفات نشده اند. به عنوان نمونه می‌توان به تشرفات شیخ مفید، سید ابن طاووس، حاج شیخ ابوالحسن اصفهانی و حتی ماجرای انار بحرینی اشاره کرد.

تشرف حسن ابن مثله جمکرانی به خدمت امام زمان امر جدید و نوظهوری نیست

تشرفاتی از قبیل سید ابن طاووس و شیخ مفید را هیج کدام از بزرگان علما و دانشمندان تشیع نه تنها تکذیب نکرده، بلکه از آن تشرفات و سخنان حضرت نیز بهره برده‌اند. در نتیجه تشرف حسن ابن مثله جمکرانی به خدمت امام زمان (ع) نه امر جدید و نوظهوری است و نه به دلایل تاریخی امری محال است، بلکه در معاصر افرادی چون آیت الله مرعشی نجفی و آیت الله شاهرودی نیز فیض این تشرفات را داشته اند.

در نتیجه این تشرفات خاص مورد اطمینان تمام شیعیان بوده است، البته افرادی که ادعای بابیت و مهدویت دارند صد البته از نگاه و رویکرد احادیث کذّاب و دروغ‌گو هستند افرادی که سعی دارند به وسیله ارتباط با امام زمان (ع) برای خود کسب وکار و وجهه به دست بیاورند.

اصل ارتباط با امام زمان (ع) در زمان غیبت محفوظ است

در نتیجه اصل ارتباط با امام زمان (ع) در غیبت کبری برای شیعیان محفوظ است تا آن جا که در انواع اجماع فقهی شیعیان معتقد به اجماع دخولی و اجماع تشرفی هستند. (2)

از سوی دیگر وثوق به صدور روایت از سوی معصوم قواعد و سازو کارهای خویش را دارد. بدان معنا هنگامی که حدیثی از امام صادق (ع) به دست ما رسیده است با بررسی معیارها و قرائن می‌توان به صحت آن اطمینان پیدا کرد.

صحت ادعای حسن ابن مثله به عنوان راوی حدیث که فردی سرشناس و مورد اطمینان بوده برای بزرگان شیعه قابل اعتماد است و از آن مهم‌تر در این تشرف تنها حسن ابن مثله نبوده بلکه دیگران نیز دز این تشرف حضور داشته اند. (3)

در نتیجه اثبات می‌شود تشرف حسن ابن مثله جمکرانی بنا به دلایل تاریخی مانند سید ابن طاووس محال نبوده، بلکه حتی برخی از تشرفات مبنای سازو کارهای فقهی قرار می‌گرفته اند.

مغلطه‌ای بزرگ در دلالت حدیث

جنبه دوم شبهه که از مفاهیم احادیث اهل بیت در رابطه با کذب بودن ارتباط با امام زمان (ع) استفاده می‌کند دارای مغلطه و دلالتی اشتباه است؛ چرا که بیان شد ارتباط با امام زمان (ع) در زمان غیبت کبری برای شیعیان اتفاق افتاده و دلالت حدیث مبنی بر کذب بودن هر نوع رابطه‌ای نیست، بلکه ادعای بابیت و یا سودجویی از این راه مورد ذم قرار گرفته است که البته معیارهای فراوان و بسیار متقن و مطمئنی وجود دارد مبنی بر آن که بتوان صحت وثوق تشرفات و احادیث نقل شده از سوی امام زمان (ع) را تشخیص داد.

از سوی دیگر تا به حال هیچ کتاب و نظریه و فرضیه‌ای از طرف هیچ کدام از علما و دانشمندان در رد و یا تردید درباره وجود دستور حضرت مبنی بر ساخت این مسجد وجود نداشته است و این خود دلیلی بر صحت ادعای حسن ابن مثله جمکرانی در تشرف به حضور حضرت است.

دلایل و قرائن بسیار زیاد دیگری برای پاسخ گویی به این شبهه وجود دارد اما در این مقاله به حد اختصار به آن پرداخته شد.

پی‌نوشت:

1- بحار الأنوار (ط - بيروت)   ج‏53   230   الحكاية الثامنة تشرف حسن بن مثلة بخدمته عليه السلام في المنام، و أمره ببناء مسجد جمكران .....  ص : 230
2- اجماع یکی از منابع برای تحصیل احکام دین است مانند قرآن سنت و عقل .
3- رجوع شود به النجم الثاقب فی احوال الامام الحجه الغائب نوری طبرسی 2/58-52
الزام الناصب حائری2/50-53
بحارالانوار53/233-230