حجاب امري تعقلي يا تعبدي؟

حجاب جزء كداميك از اين موارد است: تعبدي يا تعقلي؛ يعني اگر بانويي محجبه ‌باشد، روي استدلال عقلي پذيرفته يا به صرف اينكه در قرآن بيان شده است؟

کد خبر: ۱۹۵۵۹۳

چهارشنبه - ۲۱ تير ۱۳۹۱ / July 11, 2012

گروه فرهنگی «خبرگزاری دانشجو»؛ زن جلوه‌اي از جمال، محبت، خلاقيت و ربوبيت الهي و ركن اساسي در تعليم و تربيت است و اگر زنان به اين منزلت واقف شوند و در پاسداري از آن بكوشند، فرايند تربيتي و شخصيتي آنان و همه اجتماع سالم مانده و به خوبي پيش مي‌رود.

تجربه ملت‌هاي گذشته نيز نشان‌دهنده اين نكته است كه هرگاه زنان، بلنداي مقام و رسالت اصلي خود را درك نموده و در رشد شخصيت خود اهتمام ورزيده‌اند؛ منزلت و محبوبيت آنان حفظ شده، اجتماع در سلامت زيسته و ناهنجاري‌ها كمتر بوده است.

گرايش به پوشش و عفاف گرايشي فطري در ميان زنان و مردان است؛ اما ميزان و شكل آن رابطة مستقيمي با اخلاق و فرهنگ جوامع داشته و دارد.

در سرزمين‌هاي مختلف، انسان‌هايي كه به ارزش‌هاي اخلاقي اعتقاد بيشتري داشته‌اند؛ از پوشش كامل‌تر و متين‌تري استفاده كرده‌اند و هر قدر سطح ارزش‌هاي اخلاقي در آن جوامع پايين آمده، پوشش مردان و زنان نيز در سطح پايين‌تري قرار گرفته و شكل نامناسبي پيدا كرده است.

در اين بين، اديان الهي همواره بر پوشش تأكيد كرده و آن را لازمة دينداري بر شمرده‌اند؛ البته چگونگي و حدود آن متفاوت بوده است.

اسلام نيز حجاب را بر زنان واجب كرده؛ زيرا حجاب بهترين وسيله‌اي است كه زن را از خطر بيگانه حفظ مي‌كند و مثلي است که مي گويد: زن بي‌حجاب همچون ميوه درختي است كه شاخه آن از ديوار باغ به بيرون آويزان است و هر رهگذري ممكن است در آن طمع كند.

جنبه هاي ضرورت حجاب

برخى ضرورت رعايت حجاب را از منظر روان شناسى مطرح كرده و به بحث و ارزيابى آن پرداخته اند و با توجه به نيازهاى روحى و روانى انسان، ضرورت رعايت حجاب را براى رشد و ترقى و 1 تمرين تعالى او، معرفى كرده اند.

برخى ديگر حجاب را به عنوان يك امر فطرى تلقى كرده و براى اثبات ادعاى خود به شواهدى از اوستا، تلمود، تورات و انجيل تمسك نموده اند؛ اين دسته مدعى هستند كه حجاب به عنوان يك اصل مشترك 2در تمام اديان، جايگاه خاصى داشته و دارد.

دسته اى ديگر با توجه به فرهنگ مبتذل غرب و رواج برهنگى و آسيب هاى فراوان و پيامدهاى منفى آن -كه از اين رهگذر متوجه قشر حساس خانم ها شده و آمار و ارقام به خوبى آن را نشان داده و حكايت مى كند- به ضرورت رعايت حجاب استدلال كرده و آن را حريم امن براى خانم ها و رشد و سلامت 3خانواده و اجتماع ديده و معرفى كرده اند.

عده اى ديگر حجاب را به عنوان تكليفى الهى تلقى كرده و در رعايت آن را -مانند ساير واجبات الهى- بر خود و ديگران ملزم مى دانند و در انجام تكليف و پوشش اسلامى از سرزنش و ملامت ملامتگران و توهين و تحقير اين و آن، افسرده و عصبانى نمى شوند؛ بلكه آن را به عنوان تكليف الهى كه باعث عفاف و پاكدامنى افراد و بهداشت و سلامت خانواده و اجتماع شده و رشد، ترقى و كمال آنان را به همراه دارد، با عشق و علاقه رعايت مى كنند و رعايت آن را به ديگران نيز توصيه نموده و به انجام آن تشويق و ترغيب مى نمايند.

البته طرح و دسته بندى نظريات به معناى مخالفت آنها با يكديگر نيست، به گونه اى كه قابل جمع نباشد؛ بلكه مى توان گفت: رعايت حجاب را همه قبول دارند منتهى هر دسته از زاويه اى خاص بر ضرورت آن استدلال كرده اند.

آثار بد حجابي و بي حجابي

بي حجابي يا حضور تحريک کننده زنان در جامعه آثار زيانبار اخلاقي، فرهنگي، سياسي، اجتماعي و... به همراه دارد که در اينجا به برخي از آنها اشاره مي کنيم:

ايجاد ناامني و سلب آرامش

آرامش و امنيت والاترين نعمتي است که خداوند به جامعه عنايت مي فرمايد و مي توان گفت كه اگر جامعه اي فاقد آن باشد به يک معنا، هيچ چيز ندارد و با وجود امنيت، همه چيز دارد. سلامت جسمي و روحي ـ رواني جامعه در سايه امنيت حفظ مي شود و خلاقيت و نوآوري بروز مي کند. زنان بدحجاب نمي دانند که چه ضربه هاي جبران ناپذير خانمان براندازي بر پيکره جامعه وارد مي سازند.

در جامعه اي که بدحجابي رواج پيدا کند، چشم و هم چشمي ها و ارائه هر چه بهتر زينت آرايي، تمامي نخواهد داشت و زنان سعي مي کنند تا چشمان بيشتري را متوجه خود سازند و در معرض ديد همگان قرار گيرند و اين امر تمامي نخواهد داشت؛ تا جايي که تمام افراد جامعه را آلوده سازد و در نتيجه، ناامني نه تنها دامان خود بدحجاب را مي گيرد، بلکه خيلي سريع به اجتماع سرايت مي کند و جامعه را از فعاليت هاي سالم باز مي دارد.

بسياري از کجروي هاي گوناگون اجتماعي مانند مدگرايي، شورش ها و درگيري هاي خياباني، ناهم نوايي اجتماعي و آزارهاي جنسي، از بدحجابي و بي هويتي اجتماعي سرچشمه مي گيرند.

آري، بدحجابي، ارزش هاي راستين دختران را تحت الشعاع ظواهر جنسي شان قرار مي دهد و آنان را فداي هرزگي ها و هوس‌راني هاي شيادان مي سازد.

زني که تن و اندام خود را در معرض ديد همگان مي گذارد و آن چه را که به جنسيت او مربوط مي شود، به کوچه و بازار مي کشد، در حقيقت مي خواهد با تکيه بر زنانگي خويش، جاي خود را در جامعه باز کند، نه با تکيه بر انسانيت خويش. در واقع او بدين ترتيب اعلام مي کند که آن چه براي او اصل است، زن بودن اوست؛ نه انسان بودن و نه انديشه و لياقت و کارآيي او. چنين زني قبل از هر چيز اسير خود است. او به مغازه داري شبيه است که دائما در فکر تزيين و تغيير دکوراسيون ويترينش است.

آثار و فوايد حجاب اسلامي

آثار و فواید حجاب اسلامی بر گسترش امنيت اجتماعی، بسیار است که برخی از آنها عبارتند از: ایجاد آرامش روانی بین افراد جامعه؛ جلوگیری از تهییج و تحریک جنسی و خنثی نمودن لذایذ نفسانی؛ کاهش چشمگیر مفاسد فردی و اجتماعی در جامعه اسلامی؛ حفظ و استیفای نیروی کار در سطح جامعه اسلامی؛ حضور معنوی گرایانه زنان و مردان در محیط اجتماعی؛ کاهش تقاضای مدپرستی بانوان؛ حفظ ارزش های انسانی مانند عفت، حیا و متانت در جامعه؛ مصونیت زنان در همه زمان ها و مکان ها؛ سلامت و زیبایی موقعیت اجتماعی و فرهنگی مردان و زنان جامعه اسلامی؛ هدایت، کنترل و بهره مندی صحیح از امیال و غرایز انسانی؛ مبارزه با تهاجم فرهنگی غرب و از بین بردن فشارهای اجتماعی نامشروع و نابهنجار.

انواع حجاب

حجاب و پوشش با توجه به تناسب اوضاع و شرایط و انگیزه و اندیشه های شخصی انواع مختلفی دارد:

- حجاب تکمیلی: حجابی که از سوی دیگران تحمیل می شود و خود فرد اعتقادی به آن ندارد.

- حجاب تقلیدی: حجابی که شخص با تقلید از خانواده و اطرافیان به طور اجمالی و سربسته ارزش های سنتی خانواده یا اجتماع را درباره حجاب پذیرفته است و برای حجاب خود دلیل و برهانی ندارد.

- حجاب تعقلی: حجاب فردی که به مدد فکر و اندیشه و عقل ورزی به حجاب و پوشش روی آورده و خود را به آن پای بند و ملتزم ساخته است و استدلال های محکم عقلی دارد.

- حجاب تعبدی: حجاب انسانی که در ابتدا وارد رواق و حوزه خرد و عقل شده و به مرحله حجاب تعقلی نایل آمده و آنگاه به دلیل پذیرش عبودیت حق تعالی، خویش را به شرف حجاب کامل اسلامی آراسته است تا شرایط بندگی را بجا آورده باشد.

حال که حجاب را رعایت می کنید، از کدامین گروه هستيد؟