نگاه آيت‌الله بهجت به ولايت فقيه و حدود اختیارات آن

آیت‌الله العظمی بهجت در مورد وضعیت شیعیان و حکومت در زمان غيبت كبراي معتقد بودند: در اين موقعيت نمي‌توان براي مسئله بيش از سه رويكرد فرض كرد؛ زیرا یا باید ...

کد خبر: ۱۹۵۷۴۲

پنجشنبه - ۲۲ تير ۱۳۹۱ / July 12, 2012

گروه دين و انديشه «خبرگزاري دانشجو»؛ پس از وقوع انقلاب اسلامي و مطرح شدن تز ولايت فقيه در عرصه سياست تا كنون بحث‌هاي زيادي در مورد اصل ولايت فقيه صورت گرفته و انديشمندان و صاحب‌نظران بسياري در رد يا تاييد اين اصل ديدگاه‌هاي خود را بيان كرده‌اند. يكي از اين انديشمندان آيت‌الله العظمي بهجت است كه ديدگاه ايشان در مورد اصل ولايت فقيه در اين مطلب ذكر مي‌گردد.

«مي‌دانيم كه دين اسلام آخرين دين و احكام و قوانين اسلام آخرين مقرراتي است كه از ذات مقدس پروردگار وضع شده است و پيغمبري بعد از خاتم‌انبيا نخواهد آمد و كتابي آسماني بعد از قرآن كريم فرستاده نخواهد شد و بايد اين كتاب تا قيامت، كتاب قانون بوده و عترت و اهل بيت پيامبر اكرم (صلوات الله عليهم اجمعين) مبين آن باشند.

نيز روشن است كه امت محمدي در زمان حضور حجت و معصوم حق، هر چند در زندان يا در حال تبعيد باشند مي‌توانند وظيفه خود را ولو با مشقت بسيار و تحمل مشكلات فراوان، به دست آورند.

ولي سخن درباره زمان غيبت كبراي حجت حق است كه در اين موقعيت نمي‌توان براي مسئله بيش از سه رويكرد فرض كرد؛ زيرا يا بايد كتاب خدا و احكام و قوانين دين تعطيل شود و يا بايد خود به خود بماند، يعني خودش وسيله ابقاي خودش باشد و يا نياز به سرپرست و حاكم و مبين دارد كه همان ولي امر و مجتهد جامع‌الشرايط است.

فرض اول، عقلا و نقلا باطل است؛ زيرا دين اسلام، آيين خاتم است و تا ختم نسل بشر بايد راهنما و آيين امت باشد.

فرض دوم نيز باطل است؛ زيرا قانون خود به خود اجرا نمي‌شود و نياز به شخص يا اشخاصي دارد كه آن را حفظ كرده و به اجرا در آوردند. ناچار بايد به فرض سوم قائل باشيم و بگوييم كه ولي امر بايد جامعه مسلمين را با همه شئونات و ابعاد آن نگه دارد.

از سوي ديگر نيز روشن است كه جامعه به تشكيلات فراوان از قبيل ارتش، آموزش و پرورش، دادگستري و ... نياز دارد؛ لذا بايد دست ولي‌فقيه در همه شئونات مادي و معنوي باز بوده و مبين، شارح، راهنما و حلال مشكلات باشد.

ولي‌فقيه بايد تمام شئونات امام معصوم(ع) جز امامت را داشته باشد

در نتيجه، ولي‌فقيه بايد تمام شئونات امام معصوم(ع)، به استثناي امامت و آنچه مخصوص امام معصوم است را داشته باشد تا بتواند اسلام را در جامعه پياده كند وگرنه در صورت عدم وجود تشكيلات و تشريفات حكومتي، دشمنان نخواهند گذاشت حكومت و آيين اسلامي پياده شود.

دليل ديگر اينكه با استدلال خلف مي‌توان گفت كه هيچ جامعه و كشوري با هرج و مرج نمي‌تواند پايدار باشد و بايد قانون و حاكم و حكومتي حكمفرما باشد و روشن است كه اگر در جامعه اسلامي حكومت كفر و طاغوت حكمفرما باشد، دين مبين اسلامي باقي نمي‌ماند و اين، خلف فرض نخست است كه گفتيم به دليل عقلي و نقلي دين مبين اسلام بايد تا قيام قيامت پايدار باشد كه «و من يبتغ غيرالاسلام دينا فلن يقبل منه» (آل عمران، آيه 85).

منبع:

بهجت عارفان166؛ پرسش های شما و پاسخ های آیت الله العظمی بهجت، 72