حجاب در سینما و تلویزیون؛ آماج حملات سخت

متاسفانه با وجود همه هشدارها مدتهاست حجاب به عنوان یک مقوله فرهنگی در سینما و تلویزیون آماج حملات سختی قرار گرفته؛ به طوری که چادر يا همان حجاب برتر زن مسلمان ايراني به ملعبه دست بازيگران فیلم‌های تلويزيوني و سینمايی تبدیل شده است.

کد خبر: ۱۹۶۱۰۲

يکشنبه - ۲۵ تير ۱۳۹۱ / July 15, 2012

گروه فرهنگی «خبرگزاری دانشجو»، عباس خسروانی؛ به هر حال در جهان امروز وسایل ارتباط جمعی مانند روزنامه، رادیو، تلویزیون، سينما و اینترنت با انتقال اطلاعات و شکل‌دهی افکار عمومی در توسعه و تغییر فرهنگ و تمدن بشر امروزي نقش مهم و اثرگذاری را ايفا می‌کنند؛ به طوری که کمتر حادثه و جریان مهم اجتماعی را می‌توان یافت که رسانه‌ها در پيدايش و شکل‌گیری آن هیچ نقشی ایفا نکرده یا حداقل در گسترش یا کنترل آن سهمی نداشته باشند.

در این بین سینما و تلويزيون به عنوان دو منبع اطلاع رساني نه تنها در ايران، ‌بلکه در تمام دنيا از جايگاه ويژه‌اي برخوردارند، چنانچه از ديرباز به وسيله اين رسانه های عمومی بسياري از مباحث فرهنگي- ‌اجتماعي به جامعه تزريق شده است.

لذا به صراحت مي‌توان گفت نقش رسانه‌ها به ‌ويژه تلويزيون درجريان‌سازي فرهنگي جوامع، غيرقابل انکار است؛ زيرا اين رسانه فراگير با در اختيارداشتن ظرفيت‌هاي مناسب و بهره‌گيري از امکانات بصري مي‌تواند در ميان اقشار مختلف تأثير بسزايي داشته باشد.

امام خميني(ره) درباره نقش و جايگاه تلويزيون مي‌فرمايند: «‌اهميت راديو- تلويزيون بيشتر از همه است. اين دستگاه‌ها دستگاه‌هاي تربيتي است؛ بايد تمام اقشارملت با اين دستگاه‌ها تربيت بشوند؛ يک دانشگاه عمومي است. دانشگاه‌ها دانشگاه‌هاي موضعي است اين يک دانشگاه عمومي است؛ يعني دانشگاهي است که درتمام سطح کشورگسترده است بايد ازآن، عمل دانشگاه را، به آن اندازه‌اي که مي‌شود، استفاده کرد. بايد اين دستگاه دستگاهي باشد که بعد ازچند سال تمام قشر ملت را روشن کند، تمام را مبارز بار بياورد، تمام را متفکر بار بياورد تمام اينها را مستقل بار بياورد آزادمنش بار بياورد از غربزدگي بيرون کند؛ استقلال به مردم بدهد، اين از همه چيزهايي که در اين دستگاه‌ها هست مهم‌تر است.»

متاسفانه علی رغم همه هشدارها مدتهاست حجاب به عنوان یک مقوله فرهنگی در سینما و تلویزیون آماج حملات سختی قرار گرفته؛ به طوری که چادر يا همان حجاب برتر زن مسلمان ايراني به ملعبه دست بازيگران فیلم های تلويزيوني و سینمائی تبدیل شده است.

از پوشش زنان بي سواد و بدبخت سريال‌ها گرفته تا بازيچه و دستاويزي براي عشوه‌ها و کرشمه‌هاي مجري‌ها باعث شده تا از آن نمادي حقير بسازند؛ به طوری که چادر زن مسلمان ايراني اين روزها در موطن خود هم غريب است.

هر چند که چادر در ميان مردم همچنان نماد وقار، حيا و عفت زن مسلمان ايراني است، اما برخي غفلت‌هاي مسئولان، زمينه ساز بعضي بي حرمتي‌ها به اين حجاب برتر شده است.

همه کارشناسان بر این امر تأکید دارند که برای اصلاح حجاب باید وضعیت حجاب بازیگران را اصلاح کنیم؛ چرا که آنها نقش الگویی دارند و یکی از مسائلی که آسیب جدی به حجاب وارد کرده، این است که بازیگرانی که با ظاهر بسیار پسندیده و پوشش عفیفانه در سریال‌های تلویزیونی و فیلم های سینمائی ظاهر شده‌اند، در زندگی شخصی خود چیزی متفاوت‌تر از نقش خود بوده‌اند و نشان می‌دهند که هیچ پایبندی به حجاب کامل ندارند که این مسئله دوگانگی را به بیننده خصوصاً جوانان انتقال می‌دهد، این مسئله اباهه‌گری را نیز در میان جوانان افزایش خواهد داد.

از این رو نمی‌توانیم ادعا کنیم کار فرهنگی و جدی برای اصلاح وضعیت حجاب و پوشش در جامعه انجام می‌دهیم؛ این در حالی است که پوشش و حجاب‌ برخی بازیگران مخالف با آن چیزی است که در پی اصلاح آن هستیم و با وجود این تعارض نمی‌توانیم موفق به اصلاح پوشش شویم.

بازيگران بايد بپذيرند كه در جامعه نقش الگويي دارند و بيشتر جوانان از آنها الگوپذيري مي كنند و اين امر اجتناب ناپذير است؛ از اين رو بي توجهي آنها به مسائل ارزشي و هنجارشكني هاي فرهنگي و اجتماعي، نقطه مقابل برنامه هاي فرهنگي با رويكرد حجاب و عفاف در جامعه است.

به طور قطع با وجود اين تعارض، هرگز نمي توان از برنامه هاي تبليغي و معرفتي، اميد تاثيرگذاري بر ذهن جوانان و نهادينه كردن ارزش هاي معنوي و ايراني- اسلامی را در جامعه داشت.

بازيگران به عنوان الگويي براي نوجوانان و جوانان در جامعه مطرح هستند و اکثر دختران جوان و نوجوان از نوع پوشش و ظاهر بازيگران که از وضعيت مناسبي نيز برخوردار نيست، الگوبرداري مي‌کنند و متأسفانه صدا و سيما اين افراد را در جامعه به شهرت می رساند.

هنرپيشه‌ها با تضاد در شخصيت واقعي و نقشي که در فيلم ايفا مي‌کنند، منجر به زندگي توأم با نفاق براي خانواده‌ها مي‌شوند در اين شرايط دختران بي‌شک دچار ترديد مي‌شوند، از يک سو در يک سريال دختري محجبه و با رفتارهايي عفيفانه مي‌بينند، اما وقتي آنها را در محيط اجتماع با ظاهري نه چندان مناسب و رفتارهاي غيرقابل قبول مشاهده مي‌کنند، دچار نوعي تعارض و دوگانگي در انتخاب الگو مي‌شوند.

با این وضع به طورحتم سینما و تلويزيون تأثير منفی خود را مي‌گذارند، اما نه در راستاي فرهنگ غالب و اکثريت جامعه و نه براي ترويج فرهنگ عفاف و حجاب، بلکه با وجود مانکن‌هاي نقاشي شده و پوشش‌هايي که اين‌ بازيگران در خارج از نقش‌هاي‌خود به‌خصوص جشن‌هاي سازماني دارند به دختران و پسران نوجوان و جوان ما الگو مي‌دهند.

و حرف آخر اینکه صدا و سیما، یکی از مراکزی است که در زمینه حجاب، تبلیغ و ترغیب دختران و زنان به استفاده از آن نقش حیاتی دارد و تا کنون در ایفای نقش یاد شده، قصور و کوتاهی فراوانی داشته است و کوتاهی تلویزیون در انجام وظیفه خود، سبب بی اثر شدن کلیه فعالیت های دیگر «امر به معروف» خواهد شد و زحمات سایر گروه ها را بر باد خواهد داد.