بازخوانی پرونده های جنجالی قوه قضائیه - 1

پرونده شهرام جزایری؛ آقازاده هایی که پایشان به دادگاه نرسید/ وقتی برخی آقایان شهرام را فراری دادند

پرونده شهرام جزایری آزمونی عجیب برای قوه قضائیه بود، آزمونی که شاید فرار شهرام جزایری از زندان و عدم برخورد جدی با سیاسیون در ارتباط با وی، نمره قبولی ...

کد خبر: ۱۹۹۰۴۴

سه‌شنبه - ۱۰ مرداد ۱۳۹۱ / July 31, 2012

گروه سیاسی «خبرگزاری دانشجو»؛ پس از صدور حکم تعدادی از متهمان دادگاه فساد بزرگ اقتصادی و صدور حکم اعدام برای 4 نفر در این پرونده، باعث شد که «خبرگزاری دانشجو» با هدف بررسی کارنامه قوه قضائیه در برخورد با فساد های کلان و به ویژه مفاسد اقتصادی، اقدام به بازخوانی عملکرد قوه در این زمینه کند.

در بخش اول این پرونده به بررسی شروع و پایان پرونده شهرام جزایری عرب و نحوه برخورد قوه با وی می پردازیم.

شهرام جزایری عرب، تاجر و بازرگانی که سالها خاطره فراموش نشدنی فساد بزرگ اقتصادی و اختلاس مالی را در اذهان عمومی ملت تداعی کرده است.

وي که از ابتدا امر به عنوان یک تاجر و فعال بزرگ اقتصادی شناخته می شد، از اواخر دهه 70 پروژه بزرگ فساد اقتصادی خود را کلید زد.

جزایری توانسته بود با تکیه بر کانون ثروت و با توسل به رشوه و کسب اعتبار موهوم و مانور تبلیغاتی، متقلبانه بستری برای بهره جویی از کانون های قدرت و سیاست برای خود به ارمغان بیاورد.

وی در همان سالها با برقراری ارتباط با بزرگان عرصه سیاست  و چهره هایی همچون مهدی کروبی و محمد خاتمی و بسیاری از نمایندگان مجلس ششم، ضمن همسو کردن آنها در اجرای پروژه اقتصادی خود،  آنها را از هرگونه اقدام بازدارنده  باز داشت.

آبان 81 دستگیری جزایری؛ سریال آغاز شد

شهرام جزايري که توانسته بود با دادن رشوه، تأسیس دهها شرکت مختلف بازرگانی و مانور تبلیغاتی بر اعتبار موهوم میلیاردها تومان سرمایه اندوزی کند، سرانجام آبان 1381 به اتهام اخلال در نظام اقتصادي كشور و پرداخت رشوه دستگير شد.

پرونده اتهامات جزایری اردیبهشت سال 1385 با ابلا‌غ ویژه هاشمی شاهرودی، رئیس وقت قوه قضائیه برای رسیدگی به شعبه   1192 مجتمع قضایی امور اقتصادی فرستاده شد و قاضی وحید کربلایی آقاملکی سه شنبه، 12 دی 1385 نخستین جلسه محاکمه را با حضور 32 متهم که جزایری متهم ردیف اول آن بود،  برگزار کرد.

50 نفر آقازاده همدست جزایری؛ آقازاده هایی که هیچگاه محاکمه نشدند

جلسات دادگاه جزایری تا آبان سال 81 ادامه یافت و مدعی العموم در کیفر خواستی که علیه وی قرائت کرد، جزایری را به دلایل جعل اسناد، استفاده از اسناد مجعول، اعمال نفوذ برخلاف مقررات، تأسیس۵۰ شرکت مختلف بازرگانی، برداشت ۳۸ میلیارد و ۱۰ میلیون ریال به دفعات مختلف و پرداخت آن به اشخاص به عنوان رشوه، عدم به کارگیری تسهیلات در امر صادرات و واردات، تهیه پیمان نامه‌های غیر قانونی و اخذ مقادیر قابل توجهی از این طریق مجرم شناخت.

البته در جریان تحقیق جزایری، ۵۰ تن دیگر به عنوان شرکای جرم وی شناخته و روانه دادگاه شدند که اغلب آنان را فرزندان مقامات نظام تشکیل می‌دادند.

حرف های جالب شهرام: آقازاده ها آزادانه می گردند و من در زندانم

جزایری در جریان برگزاری یکی از جلسات دادگاه در مصاحبه ای به خبرنگاران گفته بود، خیلی از آقازاده هایی که فساد مالی دارند، به خاطر وابستگی هایشان آزادانه می گردند، اما من چون به هیچ حزب و جناحی وابسته نیستم، گرفتار شده ام.

وی همچنین گفته بود اگر مرا گرفتند به خاطر این بود که اولا به هیچ جا وصل نبودم و ثانیا از اینکه من آدم دست و دلبازی بودم و راه پولدار شدن را به بقیه نشان می دادم، می ترسیدند!

به این ترتیب شهرام جزایری که تا آن زمان بزرگترین مفسد اقتصادی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی به حساب می آمد، سرانجام با 29 سال سن محکوم به حبس و تبعید شد.

و ناگهان شهرام فرار کرد...

دادگاه، جزایری را به 27 سال حبس محکوم کرد، ولی پس از اعتراض وی به حکم صادره، دیوان عالی کشور رای بر رسیدگی مجدد پرونده داد تا بار رسیدگی به پرونده شهرام جزایری به اتهام تحصيل مال از طريق نامشروع به مبلغ حدود 60 ميليون دلار از سر گرفته شود و شاید همین امر موجب شد تا شهرام جزایری ازخلا های موجود در سیستم قضایی بهره جسته و در اقدامی دور از ذهن از زندان فرار کند.

در حالی که افکار عمومی منتظر بود تا بعد از برگزاری دادگاه و صدور حکم، رای صادره علیه جزایری اجرا و بزرگترین مفسد اقتصادی محاکمه شود، مجتمع ویژه جرائم اقتصادی دوم اسفند همان سال اعلام کرد که شهرام جزایری در جریان انتقال برای معرفی دارایی هایش موفق شد ماموران محافظ خود را فریب داده و از دست آنها بگریزد.

چه کسی فرار شهرام را طراحی کرد

این اتفاق البته واکنش های بسیاری را به دنبال داشت؛ از جمله اینکه برخی چنین تحلیل کردند که فرار جزایری یک اقدام از پیش طراحی شده بود تا بیش از پیش ارتباط برخی مسئولان کشور و وابستگان آنها که جزایری آنها را آقازاده ها نامیده بود، با پروژه اقتصادی وی بر ملا نشود.

دستگاه قضایی، متهم در فرار جزایری

البته رئیس وقت قوه قضائیه در تلاش برای کاهش التهابات جامعه و اتهاماتی که در ماجرای فرار جزایری متوجه دستگاه قضایی بود، رئیس مجتمع ویژه جرائم اقتصادی و چند تن دیگر از مقامات مسئول در پرونده شهرام جزایری از جمله رئیس زندان اوین را برکنار کرد.

دستگاه قضایی اما در پی اثبات حسن نیت، در غیاب مجرم فراری برگزاری جلسات دادگاه را ادامه داد و در پی حکم صادره از سوی دادگاه در تاریخ ۷ اسفند ۱۳۸۵ وی به  ۱۴ سال زندان، ۱۰ سال تبعید، ۱۰ سال محرومیت از فعالیت‌های بازرگانی و تجاری و جریمه نقدی ۱۲۲ میلیون و ۸۴۰ هزار و ۲۰۰ دلاری محکوم شد.

روستای دور افتاده عمان پناهگاه مفسد بزرگ اقتصادی

اما فرار جزایری همچنان جزو اخبار داغ و پر مخاطب کشور بود؛ به طوری که حدس و احتمالات گوناگون و اخبار متناقض از پنهان شدن وی در نقاطی همچون عمارات، عمان و طبس به گوش می رسید.

سرانجام در 27 اسفند 1385 مجرم فراری و مفسد بزرگ اقتصادی طی عملیات نیروهای اطلاعاتی کشور در روستایی در عمان دستگیر و به تهران بازگردانده شد.

پایان سریال شهرام جزایری بعد از فرار از کشور

پس از بازگرداندن مجرم فراری به کشور وی بابت جرایم اثبات شده  به ۱۱ یازده سال حبس تعزیری، رد مبلغ ۴۸ میلیون و ۶۰۰ هزار و ۱۸۵ دلار آمریکا به بانک ملی ایران و صندوق ضمانت صادرات، پرداخت جزای نقدی معادل  ۹۷ میلیون و ۲۰۰ هزار و ۳۷۰ دلار آمریکا به صندوق دولت جمهوری اسلامی ایران و محرومیت از فعالیت بازرگانی در بخش صادرات و واردات و نیز محرومیت از اخذ هرگونه تسهیلات بانکی اعم از ریالی و ارزی به مدت 10 سال محکوم شد.

اذعان کروبی به پول گرفتن از شهرام

پس از دستگیری جزایری مهدی کروبی، یکی از چهره های سیاسی بود که بارها در مجامع مختلف بر ماجرای پول گرفتن از شهرام جزایری صحه گذاشت.

وی در محفلی ضمن تایید خبر دریافت 300 میلیون تومان از جزایری گفته بود كه پول‌های زیادی را در زمان‌های گذشته که امام من را مسئول جایگاه‌های خاص در کشور کرده‌ بود، دریافت می‌کردم که همگی براساس قانون و مقررات بود، در چندین نوبت هم شهرام به من پول پرداخت کرد، اما در مقابل آن چیزی از من نخواست.

البته وی در جلسه ای دیگر گفته بود که شهرام جزایری به خیلی‌ها پول داد و سرریز آن نصیب من شد و در نهایت در جریان برگزاری انتخابات دهم ریاست جمهوری مهدی کروبی در مناظره تلویزیونی با محمود احمدی نژاد ضمن اذعان به این مسئله تاکید کرد که اگر باز هم چنین اتفاقی بیفتد، پول خواهد گرفت!

این در حالی بود که رهبر معظم انقلاب بارها در سخنان خود نسبت به بر حذر داشتن نمايندگان و مسئولان کشور از نزديکي به کانون هاي قدرت و ثروت تاکید کردند.

و اما...

شاید بتوان مهمترین نقطه ضعف قوه قضائیه در پرونده شهرام جزایری را عدم برخورد جدی با سیاسیونی دانست که در این پرونده متهم بودند.

شاید این عدم برخورد باعث شد که در پرونده های دیگری افراد سودجو به دلیل رابطه فرزندی با برخی مسئولان نظام آزادانه خود را مصون از هر نوع برخورد بدانند.