یک روانشناس حوزه خانواده:

مدیریت روابط خانوادگی مبتنی بر حس مالکیت باعث درگیری می‌شود

یک روانشناس در خصوص مدیریت صحیح روابط در خانواده گفت: مدیریت روابط خانوادگی مبتنی بر حس مالکیت باعث درگیری در خانه می‌شود؛ اما مدیریت صحیح، داشتن نگاه امانت‌داری از جانب خداوند است.

کد خبر: ۱۹۹۱۴۵

چهارشنبه - ۱۱ مرداد ۱۳۹۱ / August 01, 2012

به گزارش خبرنگار «خبرگزاری دانشجو» از مشهد، حمید حبشی شب گذشته جلسه ای از سلسله نشست های خانواده قرآنی که ویژه کارکنان دانشگاه علوم پزشکی مشهد و خانواده های آنها در پردیس این دانشگاه برگزار می شود، در خصوص مدیریت روابط خانوادگی به دو شیوه مبتنی بر نگاه مالکیت و امانت داری از امانت های خداوند اشاره کرد و نگاه اول را ساده، غلط و فراگیر و نگاه دوم را سخت، درست و خلوت دانست.

تربیت گم شده خانه ها و خانواده های امروزی

وی در مقدمه صحبت هایش با بیان اینکه امروز به ارزش خانه و خانواده توجهی نمی شود، افزود: مسئله خانه و خانواده قسمت آخر همه کارهای مردم شده است، تحصیل، رابطه با دوست و رفیق و ساختن طبقه اضافه از پرداختن به رابطه با اعضای خانواده مهم تر است.

این روانشناس و مشاور خانواده بیان داشت: اگر به خانواده هم می پردازیم، تربیت و رشد اعضای خانواده در انتهای کارهایمان است، تربیت گم شده خانواده و خانه های امروزی است.

خانه و خانواده در اوج نگاه دینی است

حبشی با اشاره به عنوانی که خداوند برای مکه با نام «بیت الله » دارد، گفت: چرا خداوند عنوان دیگری برای مسجد و مکه انتخاب نکرده است، همه ما ائمه اطهار را با نام اهل بیت می شناسیم؛ بنابراین خانه و خانواده در اوج نگاه دینی است.

وی با تاکید بر این مهم که باید نگاه مقدسی به خانه و خانواده داشته باشیم، بیان داشت: ما کنار کارهای دیگر به خانواده می پردازیم، یعنی در اولویت های آخر ماست در حالی که به رشد آدم ها هیچ وقت پرداخته نمی شود.

این روانشناس و کارشناس مسائل خانواده با اشاره به لزوم داشتن ساختار و فرآیند سیستماتیک در روابط خانوادگی تصریح کرد: برای رسیدن به وضع مطلوب باید ببینیم امروز چه می کنیم، امروز دنبال کارهای ساده و راحت هستیم و برای تاسیس خانواده هیچ طرحی نداریم؛ بعد از آن که ازدواج کردیم تازه خودمان را پیدا می کنیم.

وضعیت امروز خانواده ها، داشتن نگاه مالکیت به اعضاست

حبشی دو ساختار را برای مدیریت روابط خانوادگی عنوان کرد و گفت: کاری که امروز در خانه هایمان می کنیم ساده، غلط و فراگیر است؛ این روش ساده بر خواسته از نگاه مالکیت است، اگر از مردی سوال کنیم چرا با همسر یا فرزندش اینگونه رفتار می کند می گوید چون همسرم است!

وی در خصوص هدف این نگاه مالکیت خاطرنشان کرد: مدیران خانواده می خواهند سایر اعضای خانواده را مثل خودشان یا زیر دست خودشان تربیت کنند تا کمتر دچار تعارض و مشکل با آن ها شوند.

نگاه مالکیتی منجر به کنترل و نظارت دائمی می شود

این کارشناس خانواده در خصوص نتیجه این نگاه بیان داشت: وقتی نگاه مالکیتی شد، رفتار مدیر خانواده هم، کنترل و نظارت دائمی بر اعضای خانواده می شود؛ چراکه مدام می خواهد بررسی کند آیا از حوزه مالکیتش خارج شده اند یا نه.

حبشی افزود: این کنترل در سه حوزه عمل، احساس و افکار خود را نشان می دهد، به طور نمونه در حوزه افکار مرد به زن چنین جملاتی را می گوید «می دانم چه نیتی داری»، «از اول می دانستم چنین فکری داری».

وی این کنترل و نظارت دائمی را مغایر و متضاد با ذات خلقت انسان که به صورت مختار است، دانست و تصریح کرد: این رفتار احساسی به نام اسارت را در مخاطب (اعضای خانواده) ایجاد می کند، خیلی شنیده ایم که همسری می گوید «بیست سال کلفتی کردم»، «من که نوکرت نیستم» و «اسیر آشپزی بچه هایت شده ام»؛ این ها نشان دهنده حس اسارت است.

این کارشناس خانواده نتیجه داشتن حس اسارت را ایجاد تقابل دانست و بیان داشت: اعضای خانواده برای اینکه از احساس اسارت و کنترل و نظارت دائمی خارج شوند به تقابل روی می آورند، این تقابل گزینشی نیست؛ بلکه به طور طبیعی نتیجه همان حس است.

فرزندان در نماز و حجاب با اصل موضوع تقابل ندارند، تقابل در روش هاست

حبشی در بیان نمونه هایی از این تقابل خاطرنشان کرد: بسیاری از والدین از نماز نخواندن یا بدحجابی فرزندانشان شکایت می کنند، بچه ها با موضوع نماز و حجاب تقابل ندارند؛ بلکه با روش تقابل دارند، هرچه پدر و مادر بگویند حتی اگر حرف خود فرزندان باشد، قبول نمی کنند؛ این به خاطر حس اسارت است.

وی نتیجه تقابل را درگیری به دو صورت آشکار و پنهان دانست و تاکید کرد: درگیری آشکار خوب است؛ چراکه انسان فهمیده می تواند فرآيند مدیریت رابطه در خانواده را اصلاح کند.

کارشناس و روانشناس خانواده در خصوص اقدام اشتباه رایج در شرایط درگیری گفت: بعضی سعی می کنند مالکیت را تشدید کنند، حالا که فرزند مخالفت کرد پس پول دانشگاه و پول توجیبی قطع می شود!

حبشی ادامه داد: این اقدام اشتباه است؛ چراکه وقتی عامل مالکیت را که در ابتدای این فرآیند است، تشدید می کنیم، طبعا درگیری هم که نتیجه همان مالکیت بوده، تشدید می شود.

درگیری های پنهان منجر به انبار شدن و اختلالات روانی می شود

وی با بیان اینکه اگر درگیری بروز نکرد به این معنی نیست که وجود ندارد، ادامه داد: درگیری های پنهان از ترس بدتر شدن شرایط، بروز پیدا نمی کند و بدین ترتیب انبار می شود و فرد آن ها را در ضعف های روانی اش ذخیره می کند.

این کارشناس خانواده افزود: فرد بدین ترتیب این درگیری را در درون و با روح خودش دارد، مردی به من مراجعه می کند و می گوید من فقط یک جمله به همسرم گفتم که این لباس را نپوشد، اما همسرم غوغا کرد!

حبشی ادامه داد: این نتیجه انبار شدن است که فرد همه اتفاقات گذشته را امروز بیان می کند؛ مثلا فرزندی هنگام مخالفت والدینش در ازدواج می گوید «شما از بچگی حتی اجازه نمی دادید دست به دوچرخه ام بزنم»، این نشان می دهد مشکل امروز از گذشته است.

پدران زمان های گذشته، امروز با نگاه مالکیت نمی توانند مدیریت کنند

وی با طرح این مسئله که عده ای می گویند اگر این مدل مدیریت با نگاه مالکیت نباشد، سنگ بر روی سنگ بند نمی شود، بیان داشت: این افراد می خواهند آگاهی را دفع کنند و می گویند پدران ما همین مدل را داشته اند و موفق هم بوده اند؛ زمان گذشته با امروز فرق کرده و دگرگونی و توسعه رابطه امروز بسیار سریع است.

این کارشناس خانواده با بیان اینکه امروز انتظارات، شناخت ها  و فهم از زندگی متفاوت شده، ادامه داد: اگر می خواهیم مدیریت پدران گذشته را مقایسه کنیم باید همان پدران را امروز با نگاه مالکیت در خانه ها بیاوریم تا ببینیم می توانند خانواده را مدیریت کنند یا خیر.

مدیریت صحیح روابط خانوادگی، داشتن حس امانت داری از جانب خداست

این کارشناس مسائل خانواده در خصوص مدیریت صحیح روابط خانوادگی گفت: در مدیریت صحیح خانواده نگاه امانت داری از جانب خداست، در این روش من بودن تعطیل می شود و بر اساس آنچه درست است، تصمیم گرفته می شود.

حبشی این شیوه را درست، خلوت و سخت دانست و بیان داشت: سختی در دشواری مسیر نیست؛ بلکه با آدم های پست و ضعیف نمی شود این مدیریت را اجرا کرد، در این مدل باید ابتدا در درون خود زلزله ای ایجاد کرد؛ به تعبیر امام علی (ع) برای غلبه بر عادت ها انسان شجاع لازم است.

نگاه امنت داری، منجر به زمینه سازی برای رشد و کمال می شود

این روانشناس نتیجه داشتن چنین نگاهی را رفتار مبتنی بر زمینه سازی رشد و کمال اعضای خانواده دانست و تصریح کرد: این رفتار باعث می شود اعضای خانواده احساس شیرین رهایی را داشته باشند و همزمان با این حس رفتار همراهی و هماهنگی را از خود نشان می دهند.

حبشی با هشدار نسبت به ادامه روند کنونی تربیت در خانواده های امروزه گفت: نسل امروز جامعه بسیار سست و ضعیف بار می آیند، ابزارهای محیطی شان هم سست و ضعیف است.

این کارشناس مسائل خانواده تصریح کرد: نسل امروز دنبال کارهای سست می رود، نمونه اش شرکت های هرمی که هر چقدر هم از خطرات آن گفته شود بازهم بسیاری سراغ آن می روند.