روزه‌خواری در ملاء عام؛ احکام و پیامدها

با توجه به حرمت ماه مبارک رمضان و ارزش فی نفسه روزه، متاسفانه با صحنه هایی عجیب و رو به گسترش در جامعه مواجه می‌شویم و آن روزه خواری و رعایت نکردن حرمت ماه مبارک رمضان و روزه داران این ماه است.

کد خبر: ۲۰۰۱۴۲

سه‌شنبه - ۱۷ مرداد ۱۳۹۱ / August 07, 2012

گروه دين و انديشه «خبرگزاري دانشجو»- پروانه شكري؛ امر به روزه‌داری در ماه مبارک رمضان از دستورات صریح خداوند در قرآن است که بر تمام مسلمین روزه ماه مبارک رمضان را واجب کرده است.

روزه گرفتن در این ماه مبارک از وجوه اشتراکی تمام مسلمین است تا آن جا که بالاتفاق همگی آن را واجب می دانند.

عمق اهمیت و ارزش روزه را می توان با توجه به آیات قرآن و احادیث اهل بیت متوجه شد؛ در سوره مبارکه بقره آیه 83 آمده است: «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُون»؛ ای کسانی که ایمان آوردید بر شما روزه واجب شد همان طور که بر امت‌های پیش از شما واجب شده بود؛ باشد که تقوی پیشه کنید.

روزه گرفتن به غیر از آن که از واجباتی است که مورد اشاره و تصریح قرآن قرار گرفته، در احادیث اهل بیت عصمت و طهارت نيز به عنوان پایه اسلام از آن یاد شده است.

روزه ماه رمضان یکی از پنج پایه اسلام

امام باقر(ع) می فرماید: «اسلام بر پنج‏ پايه‏ استوار است: ولايت، نماز، زكات، روزه ماه رمضان و حج.»(1)

روزه ماه مبارک رمضان تا بدان پایه از ارزش و اهمیت در میان واجبات و طاعات خداوند قرار دارد که امام باقر(ع) از روزه به عنوان یکی از پنج پایه اسلام یاد می‌کنند.

شان و اهمیت روزه ماه مبارک و خود ماه رمضان در احادیث از دامنه گسترده ای برخوردار است تا آن جا که بر طبق احادیث، ماه شعبان به عنوان مقدمه و زمینه ای برای آمادگی یافتن برای روزه ماه مبارک رمضان یاد شده است.(2)

امام علی(ع): خدا را خدا را در نظر بگيريد درباره ماه‏ رمضان‏

همچنین امام علی (ع) می فرماید: «خدا را خدا را در نظر بگيريد در باره ماه‏ رمضان‏، كه روزه آن سپرى از آتش است.»(3) ماه مبارک رمضان و روزه آن تا آن جا مسئله ای جدی و بااهمیت است که برای شخص مکلفی که بدون عذر موجه و تعمداً به روزه‌خواری بپردازد کفاره در نظر گرفته شده و این نشان از اهمیت و جایگاه روزه دارد.

روزه خواری در ملاء عام گناهی بزرگتر

از جنبه اخلاقی و شرعی روزه نگرفتن در ماه مبارک رمضان یک گناه کبیره است، اما خوردن و آشامیدن بی ضرورت در ملاء عام بی احترامی و حرمت شکنی این ماه عزیز بوده و گناهی فراتر از یک روزه خواری ساده است.

با عنایت به این موضوع روزه گرفتن در دین امری است که ثواب آن مستقیماً منسوب به خداوند است تا آن جا که رسول خدا فرمود: «خداى تبارك و تعالى فرموده است: روزه‏ براى‏ من‏ است‏ و من پاداش آن را مي دهم، و روزه‏دار دو شادى دارد، يكى آن گاه كه افطار مي‌كند و ديگر آن گاه كه به لقاي پروردگار عز و جل نايل مى‏شود، و به آن خدايى كه جان محمد در قبضه قدرت اوست، هر آينه بوى دهان شخص روزه‏دار، نزد خدا از بوى مشك خوشتر است.» (4)

روزه خواری به معنای کم خردی است

در نتیجه، روزه خواری و حرمت شکنی ماه مبارک می‌تواند معنایی بسیار زشت و قبیح داشته باشد تا آن جا که با اندکی دقت در احادیث می‌توان دانست که حتی روزه خواری به معنای بی عقلی و کم خردی معنا شده است.

در اصول کافی جلد اول کتاب عقل و جهل امام معصوم روزه گرفتن را از جنود عقل معرفی می كند و در مقابل آن روزه خواری و نگرفتن روزه از جنود (سپاهیان) جهل.

با توجه به احادیث ذکر شده می توان دریافت که کسانی که بدون عذر موجه روزه نمی گیرند از دیدگاه دین به نقصان و کمبود خرد مبتلا هستند.

شاید برخی نگرفتن روزه را نوعی کیاست و زیرکی بدانند، اما طبق فرمایش صریح پیامبر افرادی که آخرت را به دنیای خود می فروشند افرادی بی عقل و کم خرد هستند.

فضای ماه مبارک را با روزه خواری نشکنید

اما نکته قابل توجه آن است که مسئولان باید با فرهنگ سازی قوی و قبل از دست رفتن زمان اجازه ندهند که فضای شهر در ماه مبارک رمضان با روزه خواری ها آلوده شود.

آموزش و همگانی کردن فرهنگ احترام به ماه مبارک رمضان در رسانه های جمعی باید هرچه سریع تر شدت بگیرد؛ چرا که نمی توان واقعیت کریه و زشت روزه خواری در جامعه را کتمان کرد.

بهترین و مناسب ترین راهکار برای ریشه‌كن كردن این ناهنجاری اجتماعی را می‌توان بستر سازی فرهنگی دانست؛ محترم دانستن ماه مبارک رمضان و رعایت حرمت روزه داران باید به وسیله مدارس و رسانه ها در کودکان و نوجوانان نهادینه شود تا در بزرگسالی جامعه شاهد رفتارهایی که از جهت غفلت و بی توجهی سبب حرمت شکنی ماه مبارک رمضان می شود، نباشد.

پي‌نوشت ها:

1. أصول الكافي/ ترجمه كمره‏اى/ جلد4/ باب ستون هاى اسلام/ صفحه 63
2. ثواب الأعمال/ ترجمه بندرريگى/ ثواب روزه شعبان/ صفحه127
3. أسرار آل محمد عليهم السلام/ ترجمه كتاب سليم/ حج، نماز، زكات، روزه، فقراء، جهاد/ صفحه 641
4.  من لا يحضره الفقيه/ ترجمه غفارى و بلاغى/ جلد‏2/ صفحه 389