ميزگرد مداحان دانشجو؛

مداحي در فضاي دانشگاهي سخت تر از فضاي عمومي است/ هروقت به رهنمودهاي آقا توجه نكرديم ضرر كرديم/ چرا دانشجویان کمتر وارد فضای مداحی می شوند؟

به نظر من هر وقت ما به اسلام و فرمايشات آقا توجه نكرديم، ضرر آن را خود ما ديديم ...

کد خبر: ۲۰۰۲۰۲

سه‌شنبه - ۱۷ مرداد ۱۳۹۱ / August 07, 2012

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ اين شب‌ها شب‌هاي استجابت دعاست، شب‌هايي كه نبايد حتي يك ثانيه‌اش را از دست داد؛ هر كس به دنبال مسجد و هيئتي مي‌گرده تا دلش رو پيوند بزنه به راه اصلي و حاجت هاشو بخواد.

گاهي مداحي و سخنراني هم در پيوند زدن دل انسان موثر است.

به همين منظور ميزگردي با دانشجوياني گذاشتيم كه چند سالي است وارد فضاي مداحي شدند و اول براي دل خوشان مي خوانند اما با وارد شدن به فضاي دانشجويي وارد اين وادي شدند.

متن ذيل مصاحبه «خبرگزاري دانشجو» با اين دو مداح دانشجو است:

«خبرگزاری دانشجو»: چه عواملي زمینه ساز  ورود شما به فضاي مداحي شد؟

سبحاني: من در خانواده‌اي به دنيا آمدم كه سابقه مداحي در آن خانواده وجود داشته یعنی پدربزرگم در يكي از روستاهاي همدان به عنوان سخنران و روضه‌خوان بودند و پدرم هم در همدان مداحي می كرده است و من هم اصول اوليه مداحي را در حسينيه‌ها و هيئت‌ها از پدر و آشنايان آموختم و پس از ورود به دانشگاه هرچيزي كه یاد گرفته بودم را براي سایر دانشجويان در راه اخلاص گذاشتم و خدا كمك كرد و به فضای مداحي وارد شدم.

جهانگيري: من در يك خانواده مذهبي بزرگ شدم و چون مادرم مداح بودند و وارد فضای مسجد و مداحي مجالس خانم‌ها می شدند، من هم با مداحي آشنا شده و از دبيرستان به طور جدي اين كار را شروع كردم و خود اهل بيت(ع) كمكم كردند و اعتقاد من اين است كه تا خودشان نخواهد نمي‌شود؛ اگر هم بشود، درست نمي‌شود و پس از ورود به دانشگاه شريف این راه را ادامه دادم و بيشتر در فضاي دانشگاه مداحي كرده‌ام.

«خبرگزاری دانشجو»: به چه دلیل پس از  قبولی در دانشگاه این راه را ادامه دادید؟

سبحاني: زمانيكه وارد دانشگاه شدم با بچه‌هاي هيئتي و رهروان شهدا نشست و برخاست داشتم كه باعث شد يكسري دانشجوی مداح جذب ما شوند و با این کار توانستم انگيزه خودم را در مورد مداحي زياد كنم و اگر وارد گروه دیگری می شدم، آنقدری كه من توانستم در آنجا رشد كنم بروز پیدا نمی‌کرد.

جهانگيري: من به دليل حضور در هيئت‌ها و مراسم‌هاي مذهبي و جايگاه معنوی مداح باعث شد كه به اين سمت كشيده شوم و سبك‌ها را از افراد مختلف ياد بگیرم.

«خبرگزاری دانشجو»: الگوي شما در مداحي چه كساني هستند؟

سبحاني: در ابتدا از مداحان شهرستان و مداحی پدرم استفاده كردم و زمانيكه وارد فضاي دانشگاه شدم سعي كردم از متن‌هاي خوب برای دانشجویان استفاده كنم و هنوز هم به صورت درست و منسجم مداحي نكرده ام ولی بيشتر مداحی من به صورت گوش دادن به مداحي مختلف و گلچين كردن آنها است.

سپس از شعرهاي حاج محمود كريمي استفاده کردم و در ادامه نيز از شعرهاي محمدرضا طاهري بهره مي‌بردم.

جهانگيري: من ابتدا به صورت مداوم از اوايل سال 84 با سبك عبدالرضا هلالي کار خودم را شروع كردم كه دو سال اول را شور مي‌خواندم و كم‌كم نوحه و بعد وارد فضای روضه و مناجات شدم.

من سعي كردم كه آن چيزي را که داراي متن و سبك خوبي است را استفاده کنم و براي روضه وارد سبك حاج احمد واعظي و سبك مداحان دیگر شدم.

«خبرگزاری دانشجو»: شعرهايی را که در مراسم مداحی خود می خوانید را معمولأ از کجا می‌آورید؟

سبحاني: شعرهاي من از كتاب‌هاي مداحي و اينترنت و گاهي هم سبك خاصی را با شعرهاي مداحان مختلف مي‌خوانم.

جهانگيري: بيشتر كتاب‌هاي مداحي، نرم افزارهای مذهبي و به ندرت اينترنت و گاهي هم شعرهايي كه خود مي‌سرايم را مي‌خوانم.

«خبرگزاری دانشجو»: نظر شما درباره اینکه می گویند شاعران وارد فضای شعرهای آیینی نشوند، چیست؟

سبحاني: مداحان برجسته معمولاً از يك مقدمه شروع مي‌كنند و بعد واحد يك، واحد دو، سپس وارد شور مي‌شوند كه هم ايراد به مداحان و سينه زنان وارد است و از همديگر تاثير مي‌گيرند كه محتواي شعري كه مي‌خوانند معنادار باشد.

نبايد چنين شعرهايي خوانده شود و دلايلي مانند سهل‌انگاري مداح يا سنيه زنان باعث این گونه اتفاقات می شود.

شور و چهارضرب از قديم وجود داشته و به مرور زمان شكل آن تغيير كرده است که در موضوع شور خيلي از مداحان مايل نيستند به اين دليل كه از فضاي معنوي، سنگين و غمناك و عاطفي فاصله مي‌گيرند، وارد مرحله شور بشوند.

بعضاً شعرهايي كه در مراسم خوانده مي‌شود معناي مطلوبي ندارد و در شأن مراسم نیست كه به دليل نبود شعرهاي خوب در اين زمينه يا وجود فضاي شور در اين راستا است و به مداح اين ايراد زياد وارد نيست.

جهانگيري: بهترين معيار در عصر امروز برای مداحان مقام معظم رهبري است كه بالاخره پشت سر اين مداحي‌ها بايد سبقه حق ولايتي و فقهي باشد كه كسي كه به امام حسين (ع) اعتقاد دارد، بايد آن بصيرت هم داشته باشد و گوش به زنگ باشد و در جلسات مقام معظم رهبري با مداحان، ايشان سرنخ‌هایی را مي‌دهند و ليكن بعضي‌ها از روي غفلت اين قضيه را كنار مي‌گذارند.

در بحث مداحي، شور و شعور هم بايد با هم باشد و اگر در يكي از آنها افراط شود، در بعد ديگر آسيب وارد مي‌كند.

از آسيب‌هاي مداحي، بحث محتواي شعر است كه بايد بيشتر به آن توجه شود و خود فرمايش آقا بهترين راهكار است.

«خبرگزاری دانشجو»: علت توجه نکردن مداحان به راهکارهای مقام معظم رهبری چیست؟

جهانگيري: به نظر من به سوء برداشت افراد بر مي‌گردد و گرنه كسي را نداريم كه به راهكارهاي ولايت فقيه توجه نداشته باشد.

«خبرگزاری دانشجو»: آیا سعی کرده اید که در فضای خارج از دانشگاه هم مداحي كنيد؟

سبحاني: من به دنبالش نرفتم و درگير درس و دانشگاه هستم ولي اگر پيش بيايد حتما خواهم رفت.

جهانگيري: من بيشتر در فضاي دانشگاهي مداحي مي‌كنم و الان در اين تعطيلات كه در تابستان قرار داريم، اگر مداحي نكنيم كه از آن فاصله مي‌گيريم و بايد مداحي را در هر زمان و مکانی ادامه دهیم.

«خبرگزاری دانشجو»: حضور دانشجويان را در مراسم‌هاي معنوی دانشگاه نسبت به سال های گذشته چگونه ارزیابی می کنید؟

سبحاني: در دانشگاه اميركبير، اينكه مراسم چه زماني‌ و با حضور چه شخصيتي برگزار مي‌شود، تاثيرگذار است؛ ولي در كل طي چند سال گذشته حضور دانشجويان رو به افزايش بوده است.

جهانگيري: در دانشگاه شاهد به دليل وجود هيئت رهروان روح الله چيزي كه من ديدم پيشرفت حضور دانشجويان را داشتيم. بحمدالله ما جلسات را با حضور 10 نفر شروع كرديم كه در سال آخر به 50 نفر هم رسيد و در مراسم های خاص شاهد حضور 200 نفر هم بودیم که نشانگر این است که پيشرفت داشته ايم.

«خبرگزاری دانشجو»: خاطره‌ای از دوران مداحی در دانشگاه تعریف کنید؟

سبحاني: ما در اردوهايي كه از طرف دانشگاه مي‌رفتيم، معمولاً آيه الكرسي را در ابتداي سفر قرائت می کردیم که يكبار در يكی از اين اردوها آيه الكرسي را با صداي بلند داشتم مي‌خواندم كه یکباره وارد سوره جمعه شدم و چون من ادامه آیه الکرسی را يادم رفته بود، همه مي‌گفتند كه اين دارد چه مي خواند و با كلي تلاش آيه يادم آمد و ادامه دادم؛ ولی در آيه آخر، سوره ديگري را خواندم و خلاصه آيه الكرسي خوانده شد و هركسي يك بخشي را خواند كه كلي هم خنديديم.

جهانگيري: در اولين روضه‌‌ای كه مي‌خواستم بخوانم، چون سبك، تقليدي بود، يك شب شروع به روضه خوانی کردم و هر چه مي‌خواندم، می دیدم که همه مرا نگاه مي‌كنند؛ دوباره خواندم و باز دیدم که همه دارند مرا نگاه می کنند تا اينكه من هم خسته شدم و ديدم که نه فايده‌اي ندارد و مجلس را وارد فضای سينه‌زني كردم. بعد از مراسم بود که يكي از دوستان به من گفت: آخر توی این يك ساعت روضه‌ آخر تو چي خوندي؟

«خبرگزاری دانشجو»: علت اینکه دانشجویان کمتر وارد فضای مداحی می شوند، چیست؟

سبحاني: خيلي از بچه‌ها به دليل اينكه فضاي مذهبي دانشگاه كم رنگ شده است، وارد فضاي مداحي نمي‌شوند و دلایلی مانند اینکه بعضي‌ها عرق هيئتي‌شان كمتر است، خيلي مقيد شركت در مراسم هفتگي نيستند.

مداحی طرحي هنري است كه لازمه آن علاقه، وقت، زمان و شجاعت خواندن در حضور جمع است كه باعث مي‌شود بچه‌ها فيلتر شوند.

جهانگيري: يك واقعيتي كه متاسفانه در دانشگاه‌هاي ما وجود دارد، اين است كه فضاي مذهبي خيلي كم‌رنگ است و تنها بچه‌هاي بسيجي و بچه‌هاي خاص وارد این فضا می شوند.

متاسفانه دانشگاه به اين سمت پيش رفته که مداحي يك كار تخصصي است و تنها يك عده از آن استفاده مي‌كنند و عده دیگری هم شرم مي كنند و از جمع فاصله مي‌گيرند و در دانشگاه شاهد به دليل گزينش شدن افراد، بچه‌هاي مذهبي بيشتر وارد اين دانشگاه مي‌شوند؛ اما باز وضعيت جوري هست كه خيلي‌ها خدا را هم قبول ندارند.

«خبرگزاری دانشجو»: به چه دليل چنين فضاهايي در سطح دانشگاه‌هاي كشور به وجود آمده است؟

سبحانی: علت اينكه فضاي دانشگاه از وضعيت ارزشي و مطلوب دين فاصله گرفته‌ اين است كه فرهنگ غربي از طريق فيلم، رسانه،‌ اساتيد دانشگاه و همچنین افراد بر جامعه ما تسلط پیدا کرده است؛ مثلا تماشاي فيلم‌هاي هاليوودي باعث مي‌شود كه جوانان ما به اين سمت روي بياورند و حرف‌هاي گذشته و اعتقادات آنها سست شود و گرايش به تمايلات جديدي پیدا کنند و در نتیجه آرمان‌ شهر آنها تغيير مي‌كند.

دليل دیگر اين است كه مشكلات مديريتی در تمام عرصه‌ها در جامعه ما وجود دارد.

جهانگيري: در دانشگاه‌هاي آزاد وضعيت دانشجویان بسيار بدتر است و اصلاً مناسب جامعه اسلامي و حتي جامعه اروپايي هم نيست و به نظر من هر وقت ما به اسلام و فرمايشات آقا توجه نكرديم، ضرر آن را خود ما ديديم، در بحث فرهنگي بسيار كم كار مي‌شود.

به نظر من بايد اين مسائل را از هم جدا كرد؛ به اين معنا كه اگر من بد عمل و اجرا مي‌كنم دليل نمي‌شد كه مقام معظم رهبري يا اسلام مشكل داشته باشد و اين ها هنوز اسلام را نشناخته‌اند و بر روی اين موضوعات به درستی كار نشده است و متاسفانه نيروسازي نكرده‌ايم.

«خبرگزاری دانشجو»: چه مشكلاتي در مداحي در فضاي دانشگاه وجود دارد؟

سبحاني: بعضأ بين هيئت‌ها اتحادی وجود ندارد كه با يكديگر مشاركت كنند و هيئت جامعي را برای دانشگاه قرار نداده اند و نيست.

جهانگيري: مداحي در دانشگاه سخت‌تر است به اين دليل كه بچه ها همه تحصيل كرده و مذهبي‌ها هم مذهبي سنتي نيستند و اگر اشتباه كني مچ تو را مي‌گيرند و حتي به آهنگ شما هم توجه دارند و انتقاد مي‌كنند؛ محدوديت‌هايي وجود دارد يعني بايد در چارچوب دانشگاه مداحي كرد. هيئت به معناي واقعي در آنجا وجود ندارد و همكاري و مشاركت بچه‌ها كمتر و كم‌رنگ بوده و تنها مسئولان هيئت درگير هستند.

«خبرگزاری دانشجو»: آیا پيشنهادی در راستاي بهبود وضعیت مداحي در فضاي دانشگاه داريد؟

جهانگيري: در بحث بصيرت، مداحان رسالت سنگيني بر عهده دارند و مداحي در بحث فتنه‌ها و مشكلات مي‌تواند كمك بسیار و تأثیر چشمگیری داشته باشد؛ به همین منظور سعی شود كلاس آموزشی با گردهمايي مداحان دانشگاه‌ها برگزار کنند.