شب قدر؛ شب امام زمان(ع)

چرا ملائكه در شب قدر بر زمين فرود مي‌آيند؟

ملائكه در شب قدر بر زمین فرود می‌آیند؛ چون زمین محلی است که ...

کد خبر: ۲۰۰۶۶۵

شنبه - ۲۱ مرداد ۱۳۹۱ / August 11, 2012

گروه دين و انديشه «خبرگزاري دانشجو»، حامد صارم؛ خداوند متعال همه چیز را یکسان و مساوی قرار نداده بلكه بعضی را بر بعضی دیگر برتری و فضیلت داده است. مثلا در میان مکان‌ها بعضی بر بعض دیگر شرافت و برتری دارند، زمین مکه شرافت حمل خانه خدا را بر پشت خود دارد و زمین کربلا برترین زمین‌ها نزد خداوند متعال است چرا که خداوند می‌فرماید: «اگر تربت کربلا نبود زمین کعبه را خلق نمی‌کردم»(1).

خداوند بوسيله ماه رمضان مسلمانان را بر ساير امم برتري داد

خداوند در میان ماه‌ها نيز بعضی را ماه حرام قرار داد و ماه مبارک رمضان را برتری ویژه عنایت اين ماه را به خود منتسب نمود و مهمانی و ضیافت خود را در این ماه قرار داد، بگونه‌اي كه بوسیله این ماه امت اسلام را بر سایر امت‌ها برتری داد.

امام سجاد(ع) در دعاي وداع ماه مبارک رمضان می‌فرمایند: «سپس ما را بوسيله آن ماه بر همه امت‌ها برگزيدى و به فضل و برترى آن ما را بر اهل ملت‌ها و كيش‌ها برترى دادى»(2). اين بيان صريح و آشكار نشان مي‌دهد ماه رمضان از خصائص پيروان دين اسلام است.

هر عملي در شب قدر هزار برابر پاداش دارد

همچنين خداوند از میان تمام شب‌های سال، شب قدر را برگزید و آن را بر تمام شب‌ها برتری داد و ساعات و لحظات آن شب را بر تمام لحظات دیگر سال شرافت بخشید و هر عمل در این شب را هزار برابر پاداش و اجر عنايت نمود.

شب قدر، شبي است كه برکت از تمام آسمان‌ها بر زمین نازل می‌شود، گناه‌کاران فوج فوج از آتش جهنم رهایی می‌یابند و ملائکه‌ای که در آسمان‌ها به تقدیس و تنزیه خداوند مشغول هستند در آن شب اذن می‌خواهند که به زمین نزول کنند و تمنای آنها نزول از عالم بالا به عالم سفلی است و در هنگام نزول به این عالم فرشی از هر جا که عبور کنند خیر و برکت را با خود به ارمغان مي‌آورند. شب قدر آن مقدار «قدر» دارد که قرآن در آن شب مبارک بر قلب اشرف مخلوقات نازل گشت.

نزول ملائكه از آسمان هفتم به زمين

حضرت على(ع) فرمودند: «در آسمان هفتم حظيره‏اى است به نام حظيرة‌القدس «بهشت»، در آن فرشتگانى هستند كه آنها را روحانيون مي‌گويند. چون شب‏ قدر شود از پروردگار براى آمدن به دنيا اجازه مي‌طلبند، خداوند به آنها اجازه مي‌دهد، پس بر مسجدى نمي‌گذرند جز آنكه در آن نماز مي‌خوانند و در راه با كسى روبرو نمي‌شوند جز آنكه براى او دعا مي‌نمايند و از ايشان به او بركت و نيكى مي‌رسد» (3).

چرا ملائکه به زمین نزول می‌کنند؟ ملائکه در بارگاه قدس حضرت حق به دور از هرگونه شائبه تمرد و عصیان به عبادت حضرت حق مشغولند و چه جایی بهتر از آسمان‌ها برای ملائکه؟ چرا ملائکه به سمت زمین نازل می‌شوند؟

زمینی که به ساکنین آن مهلت داده شده تا هر که خواهد مطیع و هر که خواهد عاصی باشد؛ چرا به جایی فرود می‌آیند که مکان و محل زندگی گناه‌کاران است؟ به راستی در شب قدر چه چیزی است که ملائکه را بر آن می‌دارد که برای نزول از خداوند اذن بخواهند؟

شب قدر، شب حجت خداست

هر زمانی که موجودی صاحب شعور و اختیار بر روی زمین وجود داشته باشد حجت خدا نیز باید روی زمین باشد و امکان ندارد زمين لحظه‌ای از حجت خدا خالي بماند.

ابوحمزه گويد به امام صادق(ع) عرض كردم: زمين بدون امام مي‌ماند؟ ايشان فرمودند: اگر زمين بدون امام باشد فرو رود. (و نظم آن از هم بپاشد) (4).

شب قدر، شب خلقت اولین حجت خدا روی زمین است

بنابراین، اولین انسان روی زمین باید حجت خدا باشد. به واسطه شخصی که حجت خداست در روی زمین عدالت برقرار شده و به واسطه این شخص بهشت و جهنم مصداق عدل می‌گردد.

شب قدر، شب خلقت اولین حجت خدا بر روی زمین است و خداوند ابتدا شب قدر را خلق نمود تا اولین حجج خود را در این شب خلق نموده و امورات دنیا را برای تقدیر یک سال به ایشان عرضه کند.

بدون حجت خدا شب قدر معنايي نخواهد داشت

امام محمدتقى(ع) فرمود: «خداى - جل ذكره - شب قدر را در ابتداى خلقت دنيا آفريد و در آن شب نخستين پيغمبر و نخستين وصى كه بايد باشد(آدم و شيث) را آفريد و حكم فرمود كه در هر سالى شبى باشد كه در آن شب تفسير و بيان امور تا چنان شبى در سال آينده فرود آيد، هر كه آن شب را انكار كند، علم خداى عزوجل را رد كرده، زيرا پيغمبران و رسولان و محدثان جز به وسيله حجتى كه در آن شب به آنها مي‌رسد با حجتى كه جبرئيل عليه‌السلام (در غير آن شب) براى آنها مى‏آورد، قائم نشوند و به پا نايستند»(زيرا برنامه رهبرى خلق و علم بدون اختلاف را در آن شب بدست مى‏آورند) (5).

شب قدر با همه عظمت خود با حجت خداوند گره خورده است، اگر حجت خدا نباشد شب قدر معنایی نخواهد داشت؛ چرا که بدون او تفسیر و بیان امور بر چه کسی نازل خواهد شد؟ اگر حجت و برگزیده خداوند نباشد چه کسی لیاقت بهره‌مندی از علم خدا نسبت به امور محتوم را خواهد داشت؟

خداوند در شب قدر از تفسير قرآن به حجت خود خبر مي‌دهد

بنابراین، شب قدر بدون حجت خدا بی‌معناست و در آن شب خداوند متعال از امور حتمی سال آینده و تفسیر قرآن به حجتش خبر می‌دهد. لذا، قرآن به واسطه نزول تفسیر و تبیين آن در شب قدر زنده می‌ماند و اگر حجت خدا نباشد که تبیين و تفسیر خدا را دریافت کند قرآن نیز بدون معلم و مفسر می‌ماند و هیچ‌گاه به نطق نمی‌آيد.

مردى از امام صادق(ع) پرسيد: مرا در خصوص شب قدر آگاه ساز كه آيا شبى بوده و سپرى شده يا در هر سال وجود دارد؟ امام(ع) فرمود: اگر شب‏ قدر مرتفع شود هر آينه قرآن مرتفع شده است(6).

بنابر آنچه گذشت پر واضح است که ائمه اطهار که حجت‌های الهی خداوند هستند محور قرآن می‌باشند و اگر ایشان نبودند قرآن صامت چگونه می‌توانست هدایت‌گر باشد؟

ثبت تمام مقدرات عالم هستي در شب قدر

مقدرات عالم هستی و تمام کائنات در این شب عظیم توسط ملائکه به سوی امام زمان آورده ‌شده و تا سال آینده ثبت می‌شود. همچنين بلایایي که قرار است بر مردم واقع شود ثبت می‌گردد و هر چه را که خداوند بخواهد موخر و یا مقدم یا محو می‌نماید.

برای انجام این مقدرات تمام ملائکه به سمت حجت خدا می‌آیند و بر وی نازل می‌شوند و تا صبح بر ولی‌خدا سلام می‌کنند؛ چرا که او ظرف مشیت و باب خداوند متعال است.

لذا در روایت است که شخصي از امام معصوم پرسيد در شب‏ قدر، چه مسائلى تقدير مى‏شود؟ آن سرور گفت: «در شب‏ قدر، فرشتگان و دبيران تا آخرين آسمان فرود مى‏آيند و مقدّرات سال آينده را ثبت مى‏كنند و مصائبى كه بر مردم نازل مى‏شود، آمار مى‏كنند. با وجود اين، اجراى همه اين مقدّرات، متوقف بر خواست خداوند است. آنچه را بخواهد مقدم مى‏دارد و آنچه را بخواهد مؤخر مى‏دارد، برخى از نوشته‏ها را محو مى‏كند و نوشته‏هاى ديگرى مى‏افزايد، منبع همه نوشته‏ها نزد او است»(7).

لذا، تمام توجه و جهد و تلاش ملائکه در شب قدر به سمت امام معصوم است. ملائكه در اين شب بر زمین فرود می‌آیند؛ چون زمین محلی است که وجود امام معصوم در آن است، اگر حجت خدا و امام معصوم در زمین نبود هیچ ملکی به سمت زمین نازل نمی‌شد.

پر واضح است که بالاترین عمل در شب قدر توجه به امام زمان و توسل به ایشان است؛ چرا که شب قدر در حقیقت شب امام زمان و شب حجت خداست و کسی که حجت خدا را منکر است شب قدر و قرآن را منکر است و کسی که شب قدر را منکر است حجت خدا و وجود امام زمان را منکر است.

كسي كه به شب قدر ايمان ندارد منكر ولايت علي(ع) است

امام محمدتقى(ع) فرمود: «به خدا سوگند كسى كه شب قدر را باور دارد مي‌داند كه آن شب مخصوص ماست، زيرا چون وفات پيغمبر(صلّى اللَّه عليه و آله) رسيد، درباره على(عليه‌السلام) (به امتش) فرمود: ولى و سرپرست شما پس از من اين على است، اگر از او اطاعت كنيد به هدايت رسيد، اما كسى كه به شب قدر ايمان ندارد، (امامت ما را و اختصاص شب قدر را به ما) منكر است.

كسى كه به شب قدر ايمان دارد و با ما هم رأى نيست (آن را مختص ما نمي‌داند) در راستگويى راهى ندارد جز اين كه بگويد آن شب مختص به ماست و هر كه نگويد دروغگوست، زيرا خداى- عزوجل- بزرگ‌تر از آنست كه آن امر بزرگ را توسط جبرئيل و فرشتگان بسوى كافر فاسقى فرو فرستد و اگر بگويد به خليفه گمراهى[به خليفه پيشواى او] نازل مى‏كند، گفتارشان ياوه و بى‏ارزش است و اگر بگويد به هيچ كس نازل نمي‌شود، ممكن نيست كه چيزى بسوى هيچ چيز نازل شود و اگر بگويند- و خواهند گفت- شب قدر حقيقت ندارد، به گمراهى دورى افتاده‏اند»(8).

پی‌نوشت‌ها:

1. مستدرك‏الوسائل، باب استحباب التبرك بكربلا
2. الصحيفة السجادية / ترجمه و شرح فيض‌الإسلام 302، دعاى چهل و پنجم
3.  الصحيفة السجادية / ترجمه و شرح فيض الإسلام 53، دعاى سوم در درود بر نگه‌داران عرش و هر فرشته مقرب
4. اصول كافى، ترجمه مصطفوى، ج‏1، ص:252
5. أصول كافي / ترجمه مصطفوى، ج‏1، ص: 366
6. من لا يحضره الفقيه / ترجمه غفارى، على اكبر و محمد جواد و بلاغى، صدر ج‏2، 503
7. گزيده كافى، ج‏3 ص: 193
8. اصول كافي / ترجمه مصطفوى، ج‏1، ص:371