دختر؛ رسالت‌ها و وظایف -1

وظیفه اصلی هر دختری ساختن و سازندگی در روابط، کار و زندگی است/ نزول روزانه 12 برکت به خانه‌ دختر دار

مهم‌ترین مسئولیت، در برابر رشد و پرورش یافتن هر چه بیشتر فرد فرد بانوان نسبت به خودشان و دست‌یابی به راهکارهایی نوین به منظور تحقق انواع نقش‌هایی است که ...

کد خبر: ۲۰۵۹۵۵

دوشنبه - ۲۷ شهريور ۱۳۹۱ / September 17, 2012

گروه دین و اندیشه «خبرگزاری دانشجو»- حوریه انتظارالمهدی؛ زمانی که به سیستم خلقت پروردگار جهانیان می‌نگریم آنچه به وضوح بروز و نمود پیدا می‌کند تنوع و تفاوت‌هایی است که خداوند برای کمال و استعلای حیات مخلوقاتش در وجود آن‌ها به ودیعه نهاده است.

از جمله مخلوت باری تعالی انسان است؛ موجودی که کامل‌ترین خلق خداوند است و در دو شکل و هیئت مجزا به این جهان وارد شده است. زن و مرد، دختر و پسر، مونث و مذکر. این دو مظهر جمال و جلال الهی دارای مشترکاتی با هم هستند که در این نوشتار مجال پرداختن به این اشتراکات مهیا نیست.

مظهر جمال الهی که در طول تاریخ بشریت در حق او بسیار اجحاف شده است و چه بسا در بعضی زمینه‌ها این مخلوق لطیف حق خویش را به خوبی نشناخته است و مایه سبک شمردن خودش شده است.

نزول دوازده برکت روزانه به خانه‌ای که دختر دارد

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود:

«خانه‌ای که در آن دخترانی وجود داشته باشند، هر روز دوازده برکت از آسمان بر آن خانه نازل می‌شود و رفت و آمد ملائکه از آن خانه قطع نمی‌شود و برای پدر در هر شب و روز، عبادت یک سال را می‌نویسند.»

این سخن زیبای پیامبر بزرگوار اسلام(ص)گویای اهمیت جایگاه دختران است. طبیعتا دختری که از منظر الهی از جایگاه والایی برخوردار است مسئولیت‌ها و رسالت‌هایی را بر عهده دارد.

این مسئله که دختری بتواند به جایگاه مهم خود در سیستم الهی پی ببرد و بتواند مسئولیت‌هایش را شناسایی کند تا بتواند بر اساس آن‌ها عمل کند نیازمند نگرش صحیح والدین به دختر و تربیت صحیح وی می‌باشد.

با فرض بر این نکته دختر شیعه ما باید به طرز صوابی تربیت شده باشد و رسالت‌هایش را شناخته باشد آن وظایف چه هستند؟

فرزند خانواده بودن؛ اولین نقش یک دختر

به یقین اولین نقشی که در سیستم خانواده برای دختر طراحی شده است نقش فرزند خانواده بودن است.

دختر خانواده، ابتدا باید خوب بخورد، خوب ببیند، خوب گوش کند و خوب یاد بگیرد. وقتی این چهار عملکرد اصلی را به درستی انجام دهد برای مسئولیت‌هایی که در مسیر زندگی بر دوش آنان قرار خواهد گرفت به خوبی مهیا می‌شود.

رسول حق (صلى الله عليه وآله وسلم) فرمود:

«نِعْمَ الْوَلَدُ اَلْبَناتُ، مُلْطِفاتٌ، مُجَهِّزاتٌ مُؤْنِساتٌ، مُبارَكاتٌ، مُفَلِّياتٌ.

دختران چه خوبند، مهربان و نرمخو، مددكار و آماده به كار، انيس انسان، بابركت، و علاقه مند به پاكيزگى.»

همانطور که از حدیث شریف نبوی به خوبی نمایان است عواطف گسترده و موهبت الهی در وجود دختران سرشار است. وجود این عواطف رسالت‌های ویژه‌ای را برای وی تعریف می‌کند: مهربانی و گذشت در خانواده، همکاری و تعاون در خانه، همدردی و انیس و مونس بودن و پاکیزه و تمیز بودن از جمله نقش‌های دختران در خانواده است.

دختر در محیط خانواده با مسئولیت‌هایی که برای وی تعریف می‌شود می‌تواند به شناخت گسترده‌تری از خود برسد و برای نقش‌های خطیر آینده‌اش آماده شود.

رسالت دختران جدای از سیستم تربیتی آن‌ها نمی‌باشد

اخلاق نیکو، نرمخویی، ارتباط صمیمانه، هم‌صحبتی و هم‌دلی با اعضای خانوده از زیباترین و بهترین نقش‌هایی است که دختران می‌توانند در ارتباط با اعضای خانواده انجام دهند که متناسب با روحیات آن‌هاست.

شایان توجه است که رسالت دختران جدای از سیستم تربیتی آن‌ها نمی‌باشد. بدین معنا که اگر هدف ما این است که دختر خانواده وظیفه‌شناس باشد و با هویت و جنسیت خود را به خوبی ارتباط برقرار کند لازمه‌اش تربیت خوب است.

مهم‌ترین رسالت هر دختر؛ اخلاق و آداب دختر با حضرت حق

از آنجا که دختر از سن نه سالگی به تکلیف می‌رسد و نقش الهی وی زودتر از پسر مطرح می‌شود؛ پس می‌توان به این نکته پی برد که اخلاق و آداب دختر با خدا، ارتباط وی با حضرت حق، شناخت و عمل به آنچه خداوند متعال از او خواسته است مهم‌ترین رسالت هر دختری است.

در ارتباط با حضرت الله، عبودیت مطرح می‌شود که اصلی‌ترین وظیفه هر انسان و هر دختری است. در این محدوده عمل به واجبات از جمله نماز، روزه و ... باشد.

حیا و عفاف؛ از مهم‌ترین فضیلت‌های اخلاقی که خدا به خاطر ساختار وجودی دختر به او داده

از جمله واجباتی که برای هر دختر مسلمان شیعه‌ای مطرح می‌شود و او را از سایر دختران جهان متمایز ‌ساخته و در ارتباط مستقیم با اجتماع است، حفظ صحیح حجاب است. این مهم بازوی حفظ حریم حیا و عفاف است.
حیا و عفاف از مهم‌ترین فضیلت‌های اخلاقی است که خداوند متعال به خاطر ساختار وجودی دختر در او به ودیعه نهاده است.

دختران در طی روند رشدشان و به خاطر اهمیت ویژه‌ای که خانواده به آن‌ها می‌دهد متوجه زیبایی‌ها و ظرایف خاصی که در خلقت آن‌ها تعبیه شده است می‌شوند. با حیا و عفیف بودن از جمله رسالت‌های اخلاقی دختران است که به آن ها کمک می‌کند زیبایی‌ها و زینت‌هایشان را چگونه، در چه زمانی و چطور بروز دهند.

حضور بانوان در عرصه دانش‌اندوزی و علم‌پروری

علاوه بر نقش دخترها در برابر ذات اقدس اله و نقش فرزندی، ماموریتی را که هر خانواده‌ای در جامعه امروزی و در عصر کنونی از دخترانشان انتظار دارند دانش‌اندوزی و علم‌پروری است.

کسب علم و تحصیل زمینه‌ای را برای ورود هر دختری به اجتماع فراهم می‌کند؛ پس از گذراندن دوره‌های مقدماتی تحصیل، دختران می‌توانند به دانشگاه وارد شوند، نقش‌های اجتماعی را به عهده بگیرند و در رشد و تعالی جامعه تشریک مساعی داشته باشند.

همچنین دختران با ورود به اجتماع می‌توانند در مسائل فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی همکاری داشته باشند و سرنوشت اجتماعی خود را رقم بزنند، البته در این امر نباید این نکته را از نظر دور داشت که دختران و زنان در هر بخش از جامعه حضور دارند باید در مقام یک انسان ظاهر شوند و با استفاده از دو نیروی حیا و عفاف از اختلاط در بین بانوان و آقایان جلوگیری به عمل آید.

به طور کلی رسالت دختران به سه بخش اصلی تقسیم می‌شود: رسالت دختران در ارتباط با خدا، رسالت دختران در ارتباط با خود، رسالت دختران در ارتباط با دیگران

نقش فرزندی زمینه‌ساز نقش همسری و مادری

شایان ذکر است که رسالت دختران در ارتباط با دیگران، به سه نقش فرزندی، همسری و مادری تقسیم می‌شود. نقش فرزندی زمینه‌ساز و پیشینه‌ای اساسی در مورد دو نقش دیگر است.

وظیفه اصلی هر دختر ساختن و سازندگی در روابط، کار و زندگی است

و چه زیباست که در هریک از این رسالت‌ها و نقش‌ها، ساختن و سازندگی در روابط، کار و زندگی، وظیفه اصلی هر دختر و بانویی مسلمانی است.

امام خمینی(ره) می‌فرمایند:

«عنايتي كه اسلام به بانوان دارد بيشتر از عنايتي است كه بر مردان دارد. مردان بر ملت‌ها حق دارند و زن‌ها حق بيشتر دارند، زن‌ها مردان شجاع را در دامن خود بزرگ مي‌كنند. قرآن كريم انسان‌ساز است و زن‌ها نيز انسان ساز، وظيفه زن‌ها انسان‌سازي است. اگر زن‌هاي انسان ساز از ملت‌ها گرفته بشود، ملت‌ها به شكست و انحطاط مبدل خواهند شد، شكست خواهند خورد، منحط خواهند شد. زن‌ها هستند كه ملت‌ها را تقويت مي‌كنند، شجاع مي‌كنند.

لازمه تحقق هدف سازندگی بانوی شیعه چیست؟

هنگامی که رسالتی با این ابعاد و وسعت از جانب معمار کبیر انقلاب اسلامی برای بانوی شیعه در نظر گرفته می‌شود، الزاماتی را با خود به همراه می‌آورد. در واقع یکی از اصلی‌ترین مبانی و لازمه تحقق هدف سازندگی بانوی شیعه، تحولی در نگرش ایشان نسبت به نقش‌ها و رسالت‌هایشان می‌باشد.

در جامعه کنونی و با توجه به برهه‌ای که تاریخ بشری در آن واقع شده است، از جهتی می‌توان گفت شکل کلی نقش بانوان مانند گذشته است نقش دختری، همسری و مادری.

اما این سوال مطرح می‌شود که آیا راه و روش اجرای این ماموریت‌ها هم به همان شیوه و مدل پیشین و نسل‌های گذشته است؟

آیا رسالات بانوان شیعه تنها به خانه و خانواده محدود می‌شود؟

آیا بانوان شیعه نباید نسبت به مرتفع کردن نیازهای جامعه و انتظاراتی که فقط بانوان می‌توانند نسبت به آن پاسخگو باشند مسئولیت‌پذیر باشند؟

سوالات مطرح شده و سوال‌های دیگر، دغدغه پیش روی بانوی متعهد جامعه امروز است.

با این طرز تفکر و شناخت و با این گستردگی حیطه رسالات بانوان، به مسئولیت و سازندگی بانوان هر چه بیشتر پی می‌بریم. اولین و مهم‌ترین مسئولیت، در برابر رشد و پرورش یافتن هر چه بیشتر فرد فرد بانوان نسبت به خودشان و دست‌یابی به راهکارهایی نوین به منظور تحقق انواع نقش‌هایی که هر بانویی برای خودش تعریف می‌کند و اجتماع از وی انتظار تحقق چنین رسالات‌هایی را دارد، مطرح می‌شود.

دغدغه روز افزون دختران امروزی برای حضور فعال در اجتماع، مشارکت فعال در سرنوشت سیاسی و اجتماعی خویش و دودوشاش مردان در عرصه فعالیت‌های اقتصادی ظاهر شدن، مسائل جدیدی را پیش روی جامعه زنان قرار می‌دهدکه هریک باید از ابعاد گوناگون بررسی و پرداخته شود.

پی‌نوشت:

1- وسائل الشیعه، باب فرزند
2- وسائل، ج 21، ص 362
3- صحيفه نور، ج 11، صفحه 253؛ تاريخ: 12/11/58