یادداشت// حجت شمامی

ترس آمريكا از قدرت‌يابي چين

چين در چند دهه اخير در زمينه‌هاي اقتصادي و بين‌المللي توسعه گسترده‌اي پيدا كرده و اين مسئله جايگاه بين‌المللي آمريكا را با مشكل نفوذ استراتژيك در مناطق آسيايي مواجه كرده است.

کد خبر: ۲۰۶۳۷

شنبه - ۰۳ اسفند ۱۳۸۷ / February 21, 2009

گروه بين الملل: هيلاري كلينتون در اولين سفر خارجي خود وارد آسيا شده و از برخي از كشورهاي شرق و جنوب شرق آسيا بازديد كرده است.

وي در اين سفر به كنايه گفته است: «آسيا در چين خلاصه نمي شود.»

آمريكا كه به خوبي از توسعه يابي چين در عرصه بين الملل آگاه است آن را تهديدي عليه خود مي داند، بنابراين بي مورد نيست كه آمريكا وزير امور خارجه خود را در اولين سفر خارجي به آسيا مي فرستد.

شايد برخي معتقد باشند كه اين سنت شكني نشان دهنده اصرار باراك اوباما به شعار تغيير است و با اين كار درصدد است تا نشان دهد اين دولت حتي در سفرهاي خود روند ديگري را انتخاب كرده و در تغييري اساسي، اولين ديدارهاي خود را نه از متحدان اروپا، بلكه از آسيا و سرزمين هاي شرقي آغاز كرده است.

اين مسئله اگر چه براي اولين بار در تاريخ 300 ساله آمريكا رخ داده است، اما بيش از آن كه نشاني از تغيير رفتارهاي سياسي اين كشور باشد بيانگر تغيير در تحولات نظام بين الملل و برآمدن قدرت و قدرت هاي نوپا، اما مصمم و موثر در جهان است.

چين از ابتداي دهه 80 خود را از فضاي ايدئولوژيك كمونيسم رها كرد و اقتصاد خود را به سمت بازار آزاد، و همچنين سياست هاي بين المللي خود را از حالتي واكنشي به مسيري كنشي سوق داد.

اين مسئله باعث شد تا چين از سويي اقتصاد خود را پويا كرده و به اين ترتيب توسعه يابد؛ به گونه اي كه مدعي شود مي تواند در سال 2015 برترين اقتصاد جهان باشد و از سويي ديگر با برگزيدن روش كنشي و تعاملي در عرصه بين الملل از كشوري تاثيرپذير به كشوري تاثيرگذار تبديل شود.

آمريكا با وجود درگير بودن با بحران مالي و كشاكش در خصوص طرح انگيزشي و احياي اقتصادي باراك اوباما، تحولات جهاني را زير ذره بين گرفته است، بنابراين بيهوده نيست كه كلينتون در سفر به اندونزي به عنوان اولين كشور مسلماني كه آمريكا به آنجا سفر مي كند، در حالي كه با مقامات سياسي كشوري كه ميزبان كودكي هاي اوباما بود، به كشور چين طعنه سياسي مي زند و مي گويد: سفر او به اندونزي بدين معناست که چين تنها هدف ايالات متحده در آسيا نيست و واشنگتن خواهان برقراري رابطه با ساير کشورها نيز است.

هيلاري كلينتون حتي در گفت و گو با وزير امور خارجه چين با اذعان به اينكه آمريكا براي گذشتن از بحران مالي نيازمند چين است و اين دو كشور مي توانند بحران اقتصادي جهان را از بين برده و بر آن فايق آيند، دستي به سياست هاي داخلي اين كشور برده و علنا از آن انتقاد مي كند تا چين بداند اگر بيش از اين نفوذ استراتژيك آمريكا را در مناطق مختلف آسيا و حتي جهان با مشكل مواجه كند، ابزارهاي نرمي را تا كنون براي كشورهاي ديگر جهان همچون ايران به كار برده در چين نيز پياده خواهد كرد.

وزير امور خارجه در نشست خبري كه با يانگ جي اي چي، وزير امور خارجه چين برگزار كرد، گفت: اكنون زمان آن فرارسيده تا در خصوص مسائلي كه با يكديگر اختلاف داريم بي پرده سخن بگوييم؛ مسائلي مثل حقوق بشر، قضيه تبت، آزادي مذهب و آزادي بيان در چين كه بايد بيشتر به آنها پرداخته شود.

ارائه اين جملات نشان مي دهد كه آمريكا بيش از اين نمي تواند در برابر توسعه چين در فضاي بين الملل سكوت كرده و بوضوح و در حالي كه وزير خارجه اين كشور در خاك چين بسر مي برد، مي گويد: اگر چين پاي خود را بيش از اين دراز كند و عرصه بين الملل را براي ما تنگ كند ما نيز قاليچه را از زير پاي او خواهيم كشيد.

چين به همراه روسيه با ايجاد پيمان دفاعي شانگهاي در منطقه آسياي ميانه مانع نفوذ گسترش ناتو به شرق شده است و از سويي با گسترش شعاع امنيتي و همچنين توسعه ديپلماسي فعال خود در منطقه، آمريكا را در آسياي شرقي، جنوب شرقي، جنوب و در كل آسيا با مشكل مواجه كرده است.

طرح تعطيلي پايگاه ماناس در آسياي ميانه كه بسياري از نقش هاي جنگي آمريكا را در مبارزه با تروريسم در افغانستان و پاكستان ناكارآمد مي كند تنها يكي از نشانه هاي تنگ شدن عرصه بازيگري آمريكا در منطقه است.

بيهوده نيست كه آمريكا با كشور هند كه كشوري هسته اي بوده و از لحاظ اقتصادي و تكنولوژيكي قدرتمند است قرارداد گسترش و نوسازي فعاليت هاي هسته اي مي بندد.

آمريكا با اين كار درصدد است تا در اين منطقه در برابر چين از قدرتي حمايت كند كه در مخالفت با چين منافع آمريكا را دنبال مي كند.

با اين اوصاف به نظر مي آيد سفر كلينتون بيش از آن كه نشان از تغيير تاكتيكي صرف از كشورهاي اروپايي و كشورهاي آسيايي باشد نشانگر تغيير استراتژيكي قدرتمند براي كنترل و مهار قدرت و قدرت هاي نوپا در اين منطقه است و براي اين كار نيازمند ديگر كشورهاي آسيا است./انتهاي پيام/