عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه:

شیوه اثبات خالقیت خداوند در کتاب‌های مدارس اشتباه است

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با انتقاد از اینکه شیوه مخلوق خدا بودن در کتاب‌های دوران ابتدایی و راهنمایی تدریس می‌شود، بیان داشت: مطالبی که از مخلوق بودن انسان‌ها برای دانش آموزان گفته می‌شود، قابل درک نیست.

کد خبر: ۲۰۹۵۰۲

دوشنبه - ۱۷ مهر ۱۳۹۱ / October 08, 2012

به گزارش خبرنگار «خبرگزاری دانشجو» از قم، جان بزرگی در نشست علمی درمانگری مذهبی که شب گذشته در انجمن روان شناسی اسلامی قم برگزار شد، با اشاره به اینکه درمان مذهبی به دو نیاز اساسی تاکید دارد، گفت: نیاز به تعادل و نیاز به تعالی دو تفاوت درمانگری مذهبی با درمانگری سکولار است.

وی افزود: درمانگری مذهبی زمینه ساز است تا انسان ها مسیر خود را پیدا کنند.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بیان اینکه در بحث تشخیص و صورت بندی مشکلات روانی این سوال به وجود می آید که اختلال روانی چطور به مسائل معنوی ربط پیدا می کند، اذعان داشت: اگر امروزه کسی نتواند مشکل بیمار را با روش درمانگری خود برطرف کند، از روش دیگران استفاده کرده و راه جدید و صحیحی را پیش نخواهد برد.

این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه در درمانگری مذهبی علاوه بر روش های معمول دنیا، نظام تعالی جویانه یا معنوی فرد نیز مورد بررسی قرار می گیرد، بیان داشت: دلایل مختلفی وجود دارد که ارزیابی و تشخیص در درمانگری مذهبی انجام می شود.

وی افزود: درک جهان بینی مراجعه کننده و در پی آن ظرفیت درک و حساسیت همدلانه خود که با آن فرد را بالا می برد و همچنین جهت گیری مذهبی و معنوی فرد سالم یا ناسالم و این که چه تاثیری بر مشکل فعالی مراجع دارد، از این دلایل است.

عوامل موثر در ارزیابی بعد معنوی و مذهبی مراجعه کننده

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بیان اینکه تعیین این که آیا باورهای معنوی مراجعه کننده می تواند به درمان مبتنی بر جامعه و رشد شخصی مقابله و شفای او مورد استفاده قرار گیرد، گفت: تعیین اینکه مداخله معنوی برای کمک به مراجعه کننده آیا می تواند مورد استفاده قرار گیرد یا خیر، یکی دیگر از مسائلی است که در ارزیابی بعد معنوی و مذهبی مراجعه کننده موثر است.

جان بزرگی با اشاره به اینکه انواع و اقسام مختلفی در مداخله معنوی در درمانگری زیاد است، ابراز داشت: تعیین اینکه مراجعه کننده چه تردیدها، نگرانی ها یا نیازهای معنوی داشته و به آن نیاز دارد، در درمان به آن پرداخته می شود.

جهان بینی هر فرد از سطح مادی تا ماوراطبیعی ممکن است

این استاد دانشگاه جهان بینی فرد را از سطح مادی تا ماوراطبیعی و الهی را ممکن دانست و گفت: سوال هایی همانند بشر  چگونه به وجود آمده، آیا مخلوق خداوند بودن برای بشر قابل درک است و اگر این مطلب قابل درک است رابطه انسان با خدا را چگونه می توان تبیین کرد.

اثبات خالقیت خداوند در کتاب های مدارس ابتدایی و راهنمایی اشتباه است

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با انتقاد از اینکه مخلوق خدا بودن در کتاب های دوران ابتدایی و راهنمایی تدریس می شود، بیان داشت: مطالبی که از مخلوق بودن انسان ها برای دانش آموزان گفته می شود، قابل درک نیست و این باعث می شود که به صورت عملی و درست مطالب طرح  شده درک نشود.

این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه سعادت به معنی رسیدن به نعمت پایدار است، ابراز داشت: آن نعمت پایدار در تفاسیر قرآن به صورت کامل بررسی شده است و سعادت را رسیدن به نعمت همیشگی لازم می داند.

وی معنا کردن عذاب و رنج از نظر شخص بیمار را یکی دیگر از مسائلی دانست که در درمانگری مذهبی موثر است و گفت: اگر کسی به مسائل الهی اعتقاد عملی نداشته باشد، آن اعتقاد زیر سوال می رود و نحوه درمان خاصی برای این نوع بیان و بینش وجود دارد.

درمانگری مذهبی در تمام دنیا بسیار حساس است

جان بزرگی با تاکید بر اینکه درمانگری مذهبی بسیار حساس است، اظهار داشت: صراحت یا ورود مستقیم به مباحث اعتقادی در تمام دنیا حساس و کارشناسی شده است و نمی توان بدون برنامه ریزی به این مسائل ورود کرد.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بیان این سوال که اگر فردی اعتقاد به جهان بینی معنوی داشته باشد، آیا رغبت ها و تعلقات مذهبی در فرد موثر می باشد یا خیر، خاطرنشان کرد: مسائل معنوی باید بتواند رغبت ها و علایق مذهبی فرد را کنترل کند و آن را تحت تاثیر قرار دهد.

وی افزود: بررسی مسائل روانی افراد باید بر اساس اعتقادات و عقاید حقیقی اشخاص پیگیری شود.

جان بزرگی با بیان اینکه میزان پایبندی مذهبی در درمانگری مذهبی در مرحله بعد باید بررسی شود، گفت: زمانی که فرد به باورهای مذهبی معتقد باشد و رفتار خود بر اساس این باورها به طور نسبتا دقیق تنظیم کند به او پایبند گویند؛ این پایبندی شکل های مختلفی به خود می گیرد، پایبندی ار روی شناخت و پایبندی های سنتی و عاطفی متفاوت از پایبندی است.

این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه سبک حل مشکلات مذهبی در بسیاری از درمان های مختلف کشورهای خارجی وجود دارد، بیان داشت: پارگامنت سه سبک مذهبی به نام های سبک خود جهت یافته، تسلیم یا به تعویق انداختن و سبک مشارکتی بررسی می شود.

وی افزود: سبک مقابله مذهبی در زمان استرس و بحران ها، قوی ترین و منحصر به فرد ترین نوع مقابله است.

مقابله های مثبت و منفی در مقابله های مذهبی

جان بزرگی با بیان اینکه در مقابله های مذهبی، مقابله های مثبت و منفی داریم، گفت: در خصوص مقابله مثبت می توان سوالاتی همچون چرا خودتان را با معنویت درگیر کرده اید و یا چه درکی از مقدسات دارید، مطرح کرد، ولی در مقابله منفی می توان سوالاتی همچون معنویت شما چگونه به بدتر شدن زندگی شما کمک کند و یا این که تا چه حد معنویت شما منبع درد شما است را مطرح کرد.

وی افزود: وفاداری یعنی این که اگر مذهب با علایق من مخالف بود، مسائل مذهبی من را تحت تاثیر قرار ندهد؛ ساخت اساسی هویت، وفاداری است و تا زمانی که شخصی به هویت پایبند نباشد، هیچ ایدئولوژی ای شکل نمی دهد.

این استاد روانشناسی مذهبی خداپنداره را ادراک و وانمودهایی که فرد از خدا دارد، دانست و تصریح کرد: سنجش خداپنداره از چند جهت برای درمانگری مناسب است و ارتقا حرمت خود، می تواند این پنداره را از حالت منفی و به مثبت تغییر دهد و برعکس اصلاح مشکلات مذهبی و معنوی ممکن است بر آن متغیرها تاثیر بگذارد و چارچوب روابط و حرمت خود فرد بهبود یابد.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با اشاره به اینکه نحوه گفتگوی مراجعه کننده با خداوند در درمانگری مذهبی بسیار مهم است، گفت: عبارت هایی از قبیل اینکه «خدا به دلم انداخت»، «برایم مسلم بود که خدا...» و بسیار دیگر از این نوع دعاهایی که بیان می شود از این نوع است؛ در حالیکه گفتگوهایی که در دعاهای مذهبی آمده  است به صورت دوجانبه و دوطرفه بین انسان و خداوند می باشد.

وی در ادامه افزود: دعاهایی که به صورت یک طرفه باشد، اثر منفی دارد.

جان بزرگی با بیان این که اگر گفتگوها با خداوند دوطرفه باشد، افکار مثبتی را به شما القا می کند، اذعان داشت: هنگامی که انسان ها با خداوند به صورت دو طرفه صحبت کنند و عکس العمل اعمال را پیش بینی کنید، انسان را به سمت پیش روی به سمت افکار مثبت حرکت می دهد.

این استاد و پژوهشگر با بیان این که صداکردن کدام یک از نام های خداوند توسط مراجعه کننده مهم می باشد، ابراز داشت: این نوع صدا کردن ناشی از حس درونی و شخصی شخص می باشد و نشان دهنده ظرفیت و توانایی شخص با آن قابلیت و درون خود می باشد.

وی با بیان این سوال که اگر در طول روز با خداوند صحبت نمی کنیم، پس با چه کسی صحبت می کنیم، تاکید کرد: بررسی این که فرد اگر با خداوند صحبت نمی کند، پس با چه کسی صحبت می کند، بسیار مهم می باشد و در درمان ها بسیار مفید و موثر بوده است.

جان بزرگی با اشاره به این که سطح همگونی سبک زندگی انتخابی فرد با ارزشهای مذهبی و معنویت او از اهمیت بالایی برخوردار است، گفت: در درمانگری مذهبی بررسی سبک زندگی در آخرین بخش از درمان مفید است و می توان شاکله و شخصیت طرف را تحت تاثیر قرار دهد.

احساس رضایت یعنی همه چیز دنیا را آن طور که هست، ببینیم

وی خاطرنشان کرد: احساس رضایت را امروزه در درمانگری های جدید تحت عنوان دنیا و همه چیز آن را همانطوری که هست، بپذیرید، می باشد که آخرین مرحله درمان است.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بیان اینکه فرمول بندی مشکل مراجعه کننده بسیار سخت ولی بسیار مهم است، اذعان داشت: اگر فرمول بندی در درمانگری وجود نداشته باشد، باید ریسک انجام داد، ولی با فرمول بندی می توان مشکلات را تقسیم بندی و برنامه ریزی تا حصول نتیجه ادامه داد.

وی افزود: فرمول بندی یعنی این که فرضیه سازی، مبتنی بر داده های جمع آوری شده از مراجع، در زمینه علل یا عوامل جدید آورند آن می باشد.

این استاد روانشناسی مذهبی در خصوص مزایای فرمول بندی گفت: این روش باعث افزایش احساس شایستگی و اعتماد به نفس در مواجهه با مراجعان جدید می شود و چارچوبی برای تدارک برنامه متناسب درمانی فراهم می کند.

جان بزرگی با اشاره به اینکه گام اول در درمانگری این است که جهت گیری نظری شخص درمانگر مشخص شود، اظهار داشت: اگر هسته اصلی مشکل مراجعه کننده به معنویت او مربوط باشد، فرمول بندی با محوریت معنویت و مذهب بسته می شود، ولی اگر مربوط به مسائل دیگری باشد، باید به درمانگر دیگری که تخصص بیشتری داشته باشد، ارجاع داده شود.