نقد و تحليل سينماي پس از انقلاب(بخش سوم)

بيم و اميد

سينماي پس از انقلاب، از منظري، محل رويكردها و رهيافت هاي متفاوت و متناقض مسئولان فرهنگي شد، اين روند به نوعي تغيير و تبديل خارج از حوزه سينما را به اين هنر، رسانه، صنعت تحميل کرد.

کد خبر: ۲۲۱۹۷

شنبه - ۲۴ اسفند ۱۳۸۷ / March 14, 2009

با هر تغيير و تبديل سياسي و رفتن و آمدن دولت و مسئولي سياست هاي حوزه سينماي انقلاب حوزه تغييرات كلي و جزئي را به خود ديده و به نوعي تزلزل مديريتي در اين عرصه بنا نهاده شد، دفترچه هاي متنوع قوانين سينمايي،‌ يكي پس از ديگري انتشار يافت و بخشنامه هاي مديريتي بر رفتار هنرمندان سايه افكند.

تعبير نقش هدايت، حمايتي مسئوليتي فرهنگي از سينماگران، چندان مبهم و يا استعداد سو تفاهم پذيري بالا بود كه در بعضي از فرازها، سينماي ايران را به سمت  و سوي نوعي بن بست و بحران كشاند.

واقعيت اين است كه سينما، نمي تواند و نبايد دچار تزلزلات ناشي از تغيير و تبديل هاي عرصه مديريت سياسي كشور شود، همانطور كه هر هنري ديگر.

قوانين حاكم بر سينما مي بايستي از يك مركزيت و جديت و اعتبار متمركز و تبيين شده برخوردار باشد تا روند فيلمسازي هنرمندان اين عرصه دستخوش فراز و فرودهاي سياسي كه در عرصه اجتماع هميشگي و هر از گاهي است، نشود.

با نگاهي به تاريخ مديريت فرهنگي، هنري كشور خاصه در عرصه سينما در طول سه دهه گذشته حجم عجيب و بالاي تغيير مديران سينمايي و بالتبع، تغيير رويكردها و سياست هاي مديران جديد نسبت به دوره هاي پيشين، نوعي تزلزل و اضطراب ناشي از اين همه آمد و شد و تغيير و تبديل در ميان هنرمندان و سينماگران پديد آورد كه هنوز هم آثار چنين فضايي در عرصه هنر سينماي كشور باقي است.

ايراد اصلي و جدي اين تغييرات و عدم ثبات هم به نوع نگاه و تلقي اين مديران بر مي گردد كه علي الاغلب ناشي از سلايق آنها و بي بهره از كارشناسي و دقت هاي لازم در عرصه مورد بحث مديريتي آنهاست.

نمونه هاي فراواني از اين نوع رهيافت هاي سليقه اي و ابتر در طول حيات سي ساله سينمايي پس از انقلاب ديده مي شود، سال ها پيش فيلمي ساخته شد به نام «ديدار» فيلمي در عرصه دفاع مقدس كه در آن زمان از نگاه و رويكردي جديد و بياني نو برخوردار بود در آن زمان فيلم شديداً دچار مشكل شد و تا مرز توقيف پيش رفت، بسياري از مديران و مسئولان امر بر اين عقيده بودند كه اين فيلم ضربه اي بر پيكر سينماي ارزشي و مخالف مقدسات و ارزش هاي انقلابي و دفاع مقدس است.

سرنوشت فيلم، تا مدت ها دستخوش اين اوضاع و احوال بود تا اينكه حضرت آيت الله خامنه اي، رهبر فرزانه انقلاب با مشاهده فيلم فرمودند كه اثري لطيف و داراي ابعاد زيبايي انساني را ديده اند و اين اتفاق باعث ديده شدن و رفع موانع فيلم ديدار شد.

واقعيت اين است كه اگر نبود حضور هنرمندانه و نگاه هنرشناس و با لطافت رهبر انقلاب، سينماي ما مدت ها پيش دچار بن بست واقعي و شايد تعطيلي هميشگي مي شد اينجاست كه تفاوت ميان يك نگاه عالمانه، ديندارانه و نگاه هاي معطوف به سلايق سياسي و تنگ نظري هاي فردي و گروهي به روشني معلوم مي شود.

تاريخ سينماي پس از انقلاب از اين نظر دوران پرفراز و  نشيب و جالبي است تاريخي كه با سيطره سليقه ها، جنگي تمام عيار ميان هنرورزي مصلحانه و پاك و بعضي مديريت هاي سليقه اي و شبه سياسي، درگير و داري از امدوشدهاي مديران سياسي، پي گرفته و رونق يافت./انتهاي پيام/