گزارشی از روند انتشار کارنامه فرهنگی دانشگاه‌ها؛

«کارنامه فرهنگی»؛ روندی مثبت یا منفی در بودجه فرهنگی دانشگاه‌ها

تا کنون سه دوره کارنامه فرهنگی دانشگاه‌ها منتشر شده که نشان می دهد اوضاع فرهنگی دانشگاه‌ها نه تنها مطلوب نیست، بلکه بیشتر دانشگاه‌ها بودجه‌های فرهنگی را در حوزه‌های دیگر هزینه می‌کنند.

کد خبر: ۲۲۳۸۳۸

دوشنبه - ۲۵ دی ۱۳۹۱ / January 14, 2013

به گزارش خبرنگار فرهنگی «خبرگزاری دانشجو»، معاونت فرهنگی وزارت علوم از سال تحصیلی 90-89 و با توجه به بخشنامه وزیر مبنی بر تفکیک معاونت فرهنگی از معاونت دانشجویی در دانشگاه‌ها، دستورالعملی مبنی بر جداسازی معاونت‌ها به دانشگاه ها ابلاغ کرد.

با توجه به ابلاغ این بخشنامه و جدا شدن معاونت فرهنگی و دانشجویی از یکدیگر، بودجه‌ای به معاونت فرهنگی اختصاص داده شد تا هر دانشگاه بودجه جداگانه فرهنگی دریافت کند.

بر این اساس معاونت فرهنگی وزارت علوم برای هزینه‌کرد بهتر این بودجه در دانشگاه‌ها، به انتشار کارنامه فرهنگی برای دانشگاه‌ها اقدام کرد که مبنای اختصاص بودجه به دانشگاه ها شد؛ این کارنامه بر اساس عملکرد فرهنگی دانشگاه‌ها و گزارش‌هایی که خود دانشگاه‌ها به وزارت علوم ارائه می‌دهند، منتشر می‌شود.

طبق رتبه‌بندی فرهنگی که از طریق این گزارش‌ها صورت می‌گیرد، هر دانشگاهی که در حوزه فرهنگی عملکرد مثبتی داشته باشد، بودجه مناسب‌تری دریافت می کند یا اینکه بودجه فرهنگی دانشگاه‌ها بر اساس گزارش عملکرد و ارزیابی آن توسط وزارت علوم اختصاص داده می‌شود.

در دور اول انتشار این کارنامه بسیاری از دانشگاه ها، بخصوص دانشگاه های بزرگ کشور و مخصوصاً دانشگاه های تهران گزارشی برای ارائه به وزارت علوم نداشتند و حتی گزارش این دانشگاه ها با نمره صفر رد شد.

اما در مرحله دوم همین دانشگاه هایی که در دور اول هیچ گونه فعالیتی نداشتند، فعالیت خود در حوزه فرهنگی را برای دریافت بودجه افزایش دادند و آماری از فعالیت های خود ارائه کردند.

علمشاهی، مشاور معاون فرهنگی وزارت علوم علت انتشار کارنامه فرهنگی دانشگاه ها را شناخت از وضعیت موجود، آگاهی از میزان تحقق رسالت ها و اهداف معین شده فرهنگی-اجتماعی فرادستی، ارتقای کارآمدی، رصد فرصت‌ها و تهدیدها، شناخت نقاط قوت و ضعف برای حرکت به سمت تعالی و ارزیابی اینکه دانشگاه ها تا چه اندازه در راهبردها و برنامه‌های تعریف شده پیش می‌روند عنوان کرد و آن را از اهداف طرح تدوین کارنامه و نظام رتبه بندی فرهنگی اجتماعی دانشگاه ها دانست.

وی افزود: با توجه به ویژگی‌ها و مختصات دینی و تمدنی جامعه ایران و برخورداری از یک فرهنگ غنی اسلامی- ایرانی، در کنار استفاده از مدل های روزآمد جهانی، طراحی یک مدل بومی برای رویه ارزیابی فرهنگی دانشگاه‌ها بر اساس واقعیت‌های موجود در فضای فرهنگی آموزش عالی و استانداردسازی شاخص‌های فرهنگی قابل اندازه‌گیری و با توجه به دو حوزه ساختاری و محتوایی و میزان کارایی و اثربخشی فعالیت های فرهنگی الزامی است.

مشاور معاون فرهنگی وزارت علوم خاطرنشان کرد: در حال حاضر طرح ارزیابی فرهنگی دانشگاه‌ها در دو سطح کلان، یعنی ارزیابی در مقیاس ملی با هدف سنجش همگرایی فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی دانشگاه‌ها و نیز در سطح صف و خرد با هدف ارزیابی پیوسته مراکز آموزش عالی، در فعالیت‌های فرهنگی آغاز شده است.

به گفته علمشاهی در مرحله اول این طرح، بزودی بر اساس اطلاعات ثبت شده دانشگاه ها در سایت این دفتر به نشانی http://www.dnva.ir/، کارنامه فرهنگی هر دانشگاه بر اساس نرخ رشد و پیوستگی فعالیت ها، میزان جذب مخاطب و زیرساخت ها و امکانات فرهنگی آن دانشگاه در سال های 88 و 89 منتشر خواهد شد.

علمشاهی گفت: با دریافت این اطلاعات، هیئت داوران برای دانشگاه ها یک نمره کیفی در نظر می گیرد، بنابراین انتشار این کارنامه ها بر کیفیت برنامه های فرهنگی دانشگاه ها تکیه دارد.

درصد اعتبارات دانشگاه در حوزه فرهنگی، وضعیت منابع انسانی، فضاهای فرهنگی و اسلامی، ساختار فرهنگی دانشگاه، برخورداری از نظام برنامه‌ریزی راهبردی، تشکیل شوراهای فرهنگی دانشگاه، میزان تعامل و تبادل نظر بین مسئولان دانشگاه و دانشجویان، برنامه‌های آموزشی فرهنگی ویژه دانشجویان، استادان و کارکنان، فعالیت در فضاهای مجازی، اهتمام به امور نماز و نیایش، میزان جذب مخاطبان در هر یک از حوزه‌های سیاسی، علمی، فرهنگی هنری و مذهبی، اهتمام دانشگاه در برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی، بیداری اسلامی، عفاف و حجاب و انتخابات مجلس در سال گذشته، نسبت شرکت کنندگان در اردوهای علمی، فرهنگی، تفریحی و زیارتی، نشریات دانشجویی، میزان مشارکت دانشجویان در انجمن‌های علمی دانشجویی، کانون‌های فرهنگی- هنری، بسیج دانشجویی و تشکل‌های اسلامی، میزان مشارکت فعال اعضای هیئت علمی در برنامه‌های فرهنگی دانشگاه، جوایز و افتخارات کسب شده فرهنگی در سال گذشته، برنامه‌های فاخر ملی، ابتکارات و نوآوری‌های دانشگاه در حوزه فرهنگی، تولیدات فرهنگی و رضایتمندی فعالان فرهنگی از برنامه‌های دانشگاه مهمترین شاخص‌ها به شمار می‌آیند.

علمشاهی همچنین با اشاره به ارزیابی صورت گرفته از عملکرد رؤسا و معاونان فرهنگی دانشگاه‌ها در حوزه فرهنگی طی سال گذشته و نظرخواهی از فعالان فرهنگی دانشگاه‌ها تصریح کرد: کاندیداهای رئیس و معاون فرهنگی برتر در حوزه فرهنگی و اجتماعی دانشگاه ها در سال 91-90 معرفی می‌شوند.

وی با اشاره به اسامی دانشگاه‌های دارای رئیس و معاون برتر فرهنگی گفت: رؤسای دانشگاه‌های علوم و فنون دریایی خرمشهر، حکیم سبزواری و علامه طباطبایی همچنین معاونان فرهنگی دانشگاه‌های شهید چمران اهواز، امام خمینی(ره) قزوین، لرستان و زابل به عنوان نامزد انتخاب رئیس و معاونان فرهنگی معین شدند که در این میان از یک رئیس و معاون برتر فرهنگی تقدیر به عمل می‌آید.

اهتمام به حوزه فعالیت‌های فرهنگی، اجتماعی و سیاسی، شرکت در شورای فرهنگی دانشگاه ها، ارتباط و تعامل با دانشجویان، حضور در برنامه‌های فرهنگی، میزان نقدپذیری، چگونگی فرایندهای فرهنگی دانشگاه ها، برخورداری از سند راهبردی فرهنگی، میزان اعتبارات هزینه شده و نمره اکتسابی دانشگاه در کارنامه فرهنگی و همچنین نمره بدست آمده از نظرسنجی به عمل آمده از فعالان فرهنگی دانشگاه ها از شاخص‌های این ارزیابی است.

تا کنون سه دوره کارنامه فرهنگی دانشگاه‌ها منتشر شده که انتشار این کارنامه‌ها گواه این است که اوضاع فرهنگی دانشگاه‌ها نه تنها مطلوب نیست، بلکه بیشتر دانشگاه‌ها بودجه‌های فرهنگی را در حوزه‌های دیگر هزینه می‌کنند؛ این در حالی است که انتشار این کارنامه باعث شده تا بسیاری از دانشگاه ها که در حوزه فرهنگی منفعل بودند، به این حوزه توجه کنند، در واقع انتشار این کارنامه نقشه راهی بود برای انجام بیشتر فعالیت های فرهنگی در دانشگاه ها.