استفاده از نانوکره در نابودي سلول‌هاي سرطاني

نانوکره‌هاي توخالي از جنس طلا که با پپتيدهاي کوچک نشان‌دار شده‌اند، مي‌توانند سلول‌هاي ملانوما را پيدا کرده، به آنها نفوذ کنند و پس از نفوذ به آنها با تابش نور مادون قرمز نزديک گرم شده، سلول‌هاي ميزبان را بسوزانند.

کد خبر: ۲۲۵۹۴

شنبه - ۱۵ فروردين ۱۳۸۸ / April 04, 2009

به گزارش گروه علمي و آموزشي «شبکه خبر دانشجو»، يکي از مهم‌ترين اهداف فناوري‌نانو در درمان سرطان، نشانه‌گيري فعالانه‌ سلول‌هاي توموري با استفاده از نانوذرات است.

طبق نظر Chun Li (نويسنده‌ اصلي مقاله) با اين روش ما به هدف فوق بسيار نزديک شده‌ايم؛ هنگامي که به کمک نور ليزر، اين نانوکره‌ها را گرم کرديم، آنها در مقايسه با نانوکره‌هاي غير نشان‌دار که در سلول‌هاي ملانوماي موش جمع شده بودند، هشت برابر بيشتر به سلول‌هاي ملانوما آسيب وارد کردند.

آزمايش‌هاي مختلف نشان داد که تومورهايي که در معرض نور مادون قرمز بودند، در مقايسه با آنهايي که در معرض نور ماوراي‌ بنفش و يا نور مرئي قرار داشتند، ضمن هدف‌گيري دقيق‌تري که داشتند، به‌طور بسيار مؤثرتري نابود شدند؛ چرا که نانوکره‌هاي فوق به عمق بافت تومورها نفوذ کرده بودند.

از پديده‌ فتوترمالalbatioin براي تيمار برخي از سرطان‌ها از طريق قرار دادن فيبرهاي نوري در اطراف تومورها براي انتقال نور مادون قرمز استفاده مي‌شود.

پروفسور Li معتقد است که نقص اين روش هنگامي برطرف مي‌شود که از جاذب نور مادون قرمز استفاده شود.

البته در مورد ملانوما محدوديت‌هايي وجود دارد؛ چرا که بافت‌هاي اطراف تومور نيز گرم مي‌شوند و در نتيجه دز استفاده‌شده و طول مدت استعمال نور مادون قرمز محدوديت دارد.

با کمک نانوکره‌هاي طلاي توخالي در سلول‌هاي ملانوما، تابش نور ليزر با دزي که 12 درصد کمتر از دز لازم بدون نانوکره‌هاست، موجب مرگ سلول‌هاي موش‌هاي مورد آزمايش مي‌شود.

به عقيده‌ پروفسور Li چنين دزي به بافت‌هاي سالم اطراف آسيبي نمي‌زند.

وي مي‌گويد: اين نانوکره‌ها به‌دليل کوچک بودن نسبت به منافذ بزرگ مويرگ‌هاي خوني غير طبيعي (که تغذيه‌ تومور را انجام مي‌دهند) عبور كرده، در تومورها جمع مي‌شوند.

محققان اين نانوکره‌ها را با پپتيد کوچکي پوشش مي‌دهند که ترکيبي از چند اسيد آمينه است.

اين نانوکره‌هاي نشان‌دارشده به گيرنده‌ ملانوکوتين نوع1 (که در سطح سلول‌هاي ملانوما بسيار فراوان هستند) مي‌چسبند.

با کمک خواص فلورسانس نانوکره‌ها مشخص شده که آنها به سلول‌هاي ملانوما وارد شده‌اند؛ در حالي که نانوکره‌هاي غير نشان‌دار نتوانستند وارد اين تومورها شوند و به همين دليل با تابش نور مادون قرمز، سلول‌هاي توموري حاوي نانوکره‌هاي نشان‌دار با نسبت بسيار بيشتري نابود مي‌شوند، همچنين مشخص شد که نانوکره‌هاي غير نشان‌دار در نزديکي مويرگ‌هاي خوني دور تومورها جمع شده و نانوکره‌هاي نشان‌دار به درون تومورها رفته‌اند.

سدهاي زيستي زيادي در سر راه نانوذرات فوق وجود دارند كه مهم‌ترين آنها کبد و طحال است.

Li مي‌گويد: بدن انسان پس از دريافت ذرات خارجي آنها را به کبد و طحال منتقل مي‌کنند تا تخريب شوند.

بيشتر نانوکره‌هاي نشان‌دار به سلول‌هاي توموري رفته، تعداد کمي از آنها وارد طحال مي‌شوند، ولي بيشتر نانوکره‌هاي غير نشان‌دار در طحال و کبد ديده شدند؛ اين در حالي است كه تعداد کمي در تومورها رفته بودند و همين مشاهدات به‌خوبي بيانگر نقش نشان‌دار شدگي در افزايش بازدهي نانوکره‌ها به شمار مي‌رود.

در گروهي از موش‌ها، 66 درصد از تومورها با نانوکره‌هايي نابود شدند که در معرض نور مادون قرمز بودند و 9/7 درصد از تومورهايي که با نانوکره‌هاي غير نشاندار تيمارشده بودند، از بين رفتند.

کروي بودن نانوکره‌ها و قطر کم آنها (40-50 نانومتر)، ويژگي مطلوبي براي تسهيل عبور آنها از رگ‌هاي خوني و ورود به سلول‌هاي توموري، فراهم آورده‌است.

همچنين توانايي بالاي آنها در جذب نور در محدوده‌ مرئي و مادون قرمز، اين نانوکره‌ها را از ديگر نانوذرات فلزي متمايز ساخته‌است.

به علاوه اين نانوکره‌ها (که از طلاي خالص ساخته شده‌اند) از نظر بهداشتي هم کاملاً سالم بوده و مشکلي براي بدن ايجاد نمي‌کنند.

يک گروه تحقيقاتي به رهبري دانشمندان مرکز سرطان آندرسون دانشگاه تگزاس، نتايج اين تحقيق را در شماره فوريه مجله Clinical Cancer Research چاپ کردند./انتهاي پيام/