نمایش «کل عنایت» یک سیاه بازی بدون سیاه

جواد انصافی گفت: با آنکه نمایش«کل عنایت» بر مبنای نمایش های شادی آور و سیاه بازی شکل می گیرد، ولی شخصیت اصلی یعنی کل عنایت را سیاه نخواهم کرد

کد خبر: ۲۵۲۴۳۹

يکشنبه - ۳۰ تير ۱۳۹۲ / July 21, 2013

به گزارش گروه فرهنگی «خبرگزاری دانشجو»، جواد انصافی که با نمایش "کل عنایت" به شانزدهمین دوره جشنواره نمایش های آیینی سنتی راه یافته، درباره دلیل انتخاب این سوژه برای نگارش و کارگردانی اظهار کرد: «کل عنایت»به دوران شاه عباس مربوط می شود. می خواستم از این طریق بگویم در فضای نمایش های شادی آور و سیاه بازی، کل بازی یا همان کچلک بازی از این دوران شروع شده و تا زمان اوج در دوره قاجار ادامه داشته است. این شیوه در آن نقطه، با "داش آکل" تمام می شود.

وی در ادامه افزود: کچلک بازی در واقع روشی جوانمردانه و نوعی از منش پهلوانی بوده است. در نمایش های شادی آور، ما این نکته را داریم که سیاه، آدمی جوانمرد، راستگو، صادق، چشم پاک بوده و دروغ نمی گفته، حتی اگر به ضررش تمام می شده است. اگر به تاریخ گذشته و پیش از اسلام برگردیم، می بینیم که اغلب افراد پیرو خط سیاه وش بوده اند، یعنی«وَش» یا همان صورتشان را سیاه می کردند. به داستان سیاه وش یا سیاوش در ادبیات کهن و شاهنامه نیز اشاره شده که مانند حضرت یوسف (ع)، چشم پاک بوده است.

انصافی در ادامه توضیحاتش بیان کرد: نمایش«کل عنایت» را انتخاب کردم که بگویم این سیر تاریخی وجود داشته و چنین منشی در تئاتر ما هم وجود دارد. پس از آن گونه نمایشی، در دوران کریم خان زند و قاجار، لوطی بازی ها شروع به کار می کند. لوطی صالح که خیلی ها آن را به نام محله ای در تهران می شناسند، از کسانی بوده که این منش را داشته و حتی در دوره ای دلقک دربار می شود.

کارگردان این نمایش  خط داستان«کل عنایت» را چنین تشریح کرد: شاه عباس در لباس درویشی زیاد به این سو و آن سو رفته است. روزی به خانه ای می رسد که صدای بزم و شادی از آن برمی خیزد و مردم در رفت و آمد و پذیرایی اند. در واقع صاحب آن خانه، هم غذای روح به مردم می دهد هم غذای جسم. شاه عباس از صاحب خانه می پرسد شغل تو چیست؟ می گوید کفاش هستم! شاه می پرسد چطور با درآمد کفاشی چنین مجلسی به پا کرده ای؟ کفاش می گوید خدا می رساند. شاه عباس با ترفندی جلوِ کار کفاشی او را می گیرد. این بار مرد صاحب خانه، خاکشیر می فروشد و همین طور شغل عوض می کند تا در نهایت شاه عباس متنبه می شود که این فرد عادی به فکر شادی مردم است درحالی که او اینگونه نیست.

نویسنده و کارگردان این نمایش در بخش دیگری از سخنانش به اشعار و موسیقی های به کار رفته اشاره کرد : در نمایش "کل عنایت" از موسیقی هایی که به نوعی شادی آور بوده و در حال از بین رفتن اند، استفاده کردم. همچنین از ترانه هایی که مربوط به کسب و کار بوده، مثل سبزی فروش و نانوایی بهره برده ام.

انصافی در پایان :مدت زمان این کار را 80 دقیقه اعلام کرد و ترکیب بازیگران را به این شرح نام بُرد: جواد انصافی، محسن نقیبیان، علی یداللهی، حمید رئوف، رضا معراجی، امیرمحمد انصافی، امیرحسین انصافی(آهنگساز)، محمدرضا لوانی، ابوالفضل اشرب، حسن مصطفی پور، امید یاراندی و میثم جبارزاده. طراح صحنه و عکاس نیز سمیرا انصافی و طراحی لباس و دوخت برعهده فروغ یزدانی عاشوری بوده است.