بازگشت به عقب؛

ساختارهای نادرست سابق در انتظار سازمان فضایی کشور

تغییر و تحولات ساختاری در سازمان فضایی کشور منجر به دستاوردهای عظیمی برای کشور شد اما صحبت اخیر وزیر ارتباطات درباره بازگشت این سازمان به وزارت ارتباطات به نظر باعث از بین رفتن فرصت‌های تازه و پیشرفت‌های نوین در این حوزه خواهد شد.

کد خبر: ۲۵۸۲۵۷

چهارشنبه - ۳۰ مرداد ۱۳۹۲ / August 21, 2013

به گزارش گروه فضای مجازی «خبرگزاری دانشجو»، محمود واعظی وزیر جدید ارتباطات در سخنرانی‌های خود در جریان بررسی صلاحیت‌ها در مجلس گفته بود قصد دارد سازمان فضایی ایران را دوباره به وزارت ارتباطات بازگرداند.

وی در این زمینه گفت: با مشورتی که با رئیس ‌جمهور داشتم، نظر ایشان این بود که جدایی سازمان فضایی از وزارت ارتباطات با تصویب شورای عالی اداری غیرقانونی بوده و باید بازگردد.

سازمان فضایی در جریان تغییر تحولات سال 89 از وزارت ارتباطات جدا شده و ذیل نهاد ریاست جمهوری قرار گرفت. گرچه شنیده‌ها حاکی از آن است که بنا بر طرحی که سال 86 به دست رییس جمهور رسیده بود پیشنهاد شده بود پژوهشگاه هوافضا از وزارت علوم منفک شده و زیر نظرسازمان فضایی قرارگرفته و در ‌‌نهایت این سازمان از وزارت ارتباطات جدا شده و زیرنظر نهاد ریاست جمهوری قرار گیرد و درفاز دوم نیز چندین پژوهشکدهٔ محصول محور تشکیل شود. البته بنا به نظر ستاد کل نیروهای مسلح لزومی به تشکیل ساختار جدید نبوده و طرح از تشکیل ساختار جدید به ارتقا سازمان فضایی منجر شد.

یکی از بخش‌های این طرح که طی پروسه‌ای چند ساله باعث سرعت بخشیدن به پروژه‌های فضایی کشور شد جدا شدن سازمان فضایی کشور از وزارت ارتباطات و پیوستن آن به نهاد ریاست جمهوری بود که این بخش طرح در 7/7/89 با تصویب شورای عالی اداری صورت پذیرفت و سازمان فضایی از وزارت ارتباطات جدا شد. پس از ارتقاء جایگاه سازمان فصایی ایران، با مصوبه شورای گسترش آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، پژوهشگاه هوافضا نیز با توسعه قابل توجه با نام جدید «پژوهشگاه فضایی ایران» و چند پژوهشکده جدید تغییر ساختار داد.

با بررسی روند پرتاب ماهواره بر‌ها و ماهواره‌هایی که این سازمان انجام داده است این نکته روشن می‌شود که با شروع تغییر و تحولات از سال 86 اولین ماهواره بر این سازمان نیز ارسال شده و با تغییر ساختاری پژوهشگاه هوافضا و سازمان فضایی ایران در سال 89 اولین ماهواره بر سازمان فضایی با قابلیت ارسال محموله زیستی ـ که گام آغازین ارسال انسان به فضاست ـ در این سال رخ می‌دهد.

نکته حائز اهمیت این است که اصولا از بعضی از صنایع پیشرفته به عنوان صنایع استراتژیک یاد می‌شود که انرژی هسته‌ای، فناوری نانو و هوافضا از جمله این صنایع هستند. دولت‌ها معمولا در بسیاری از صنایع به طور مستقیم به عنوان تصدی گر وارد عمل نمی‌شوند و بیشتر نقش رگولاتور و ناظر را اجرا می‌کنند اما در صنایع استراتژیک با ایجاد سازمان‌هایی ویژه خود به عنوان تصدی گر وارد حوزه اجرا می‌شوند. چرا که پرتاب ماهواره یا ایجاد راکتورهای هسته‌ای از عهده بخش خصوصی خارج است و سرمایه گذاری در آن باعث سود دهی در کوتاه مدت نخواهد شد. حتی در صورتی که سازمان فضایی به وزارت ارتباطات برگردد امکان دارد تحریم‌هایی که متوجه مسائل فضایی ایران است به وزارت ارتباطات نیز تسری یابد وزارتخانه‌ای که تمامی زیرساخت‌های ارتباطی کشور را در بر می‌گیرد.

بنا براین همانطور که سازمان انرژی اتمی به جای فعالیت ذیل وزارت نیرو، به طور مستقیم زیر نظر نهاد ریاست جمهوری فعالیت می‌کند، سازمان فضایی کشور نیز به درستی در سال 89 از ساختار وزارت ارتباطات جدا و به نهاد ریاست جمهوری پیوست.

اما در حالی‌که روند رو به رشد تغییر و تحولات ساختاری در سازمان فضایی کشور منجربه دستاوردهای عظیمی برای کشور شده و میوه‌های این تحولات ارسال ماهواره‌ها و ماهواره برهایی بود که آخرین مورد آن به ارسال موجود زنده به فضا ختم شد، به نظر می‌رسد صحبت اخیر وزیر ارتباطات درباره بازگشت سازمان فضایی به وزارت ارتباطات نه تنها به ارتقا سازمان فضایی و پیشرفت‌های بیشتر در این حوزه منجر نخواهد شد بلکه باعث بازگشت به عقب و از بین رفتن فرصت‌های تازه و پیشرفت‌های نوین خواهد شد.

منبع: فارس