درنگي در باب لغو امتياز تنباكو به فتواي آيت الله ميرزا حسن شيرازي

مرجعيت ديني و حراست از دستاوردهاي ديني و ميهني

«بسم‌الله الرحمن الرحيم اليوم استعمال تنباكو و توتون بِاي نحوه كان در حكم محاربه با امام زمان عجل الله تعالي فرجه است.»

کد خبر: ۲۶۵۵۷

سه‌شنبه - ۲۲ ارديبهشت ۱۳۸۸ / May 12, 2009

به گزارش خبرنگار فرهنگي «شبکه خبر دانشجو»، حكم ميرزاي بزرگ شيرازي در باب تحريم توتون و تنباكو، يكي از فرازهاي بلند حضور موثر و معتبر مرجعيت شيعي در صحنه سياسي و اقتصادي جامعه اسلامي است.

وقتي ميرزاي شيرازي با حكمي در حد يك جمله توانست استعمار پير، بريتانياي كبير را به خاك بنشاند، قرار داد ننگيني را كه انحصار فعاليت هاي اقتصادي توتون و تنباكو را به كشور انگليس مي سپرد نابود كرد، چشم ها همگي متوجه نهاد مرجعيت شيعه گشت و تجلي اراده مردم و حفظ و حراست از اصالت حقانيت حقوق آنها را در اين نهاد به ظهور و بروزي شگرف و ماندگار كشاند.

بر اساس قرارداد ننگيني كه ميان ناصر الدين شاه و دولت انگليس منعقد گشته بود، انحصار اقتصاد اين ماده مهم و پر در آمد براي مدت پنجاه سال به استعمار سپرده شده و بخش قابل توجهي از اقتصاد و درآمد مردم به شكلي مذبوحانه و ستمگرانه به يك ابر قدرت استعماري تقديم شد.

در آن هنگام سيد جمال الدين اسد آبادي، منادي بزرگ تفكر مبارزه و جهاد، اين روشنفكر متعهد و برجسته ديني، در نامه اي خطاب به ميرزاي شيرازي كه درعراق مستقر بود، با شرح و بيان موقعيتي كه براي مردم و دو لت ايران از يك طرف به عنوان بازندگان و خسران ديدگان اين معاهده ننگين دولت انگليس از طرف ديگر به عنوان عامل غارت اموال و ثروت هاي ملت ايران، ميرزاي شيرازي را در جريان اين موقعيت و امر مهم قرار داد.

ميرزاي شيرازي نيز با توجه به اين امر و دقت و تدبيري كه در موضوع اعمال داشت و با در نظر گرفتن جايگاه منحصر بفرد مرجعيت شيعي، در محتوايي تحريم تنباكو را به موقعيتي براي به زانو در ‌آوردن عمال انگليس تبديل كرد.

«بسم‌الله الرحمن الرحيم اليوم استعمال تنباكو و توتون بِايِِ نحوه كان در حكم محاربه با امام زمان عجل الله تعالي فرجه است.»

و همين جمله كوتاه و گويا و جدي، فضايي فراهم آورد كه تجار و بازرگانان اين عرصه، مقادير متنابهي از تنباكوهاي خود را به آتش كشيدند يا در دربار شاه،  قليان ها را شكستند و وقتي با مخالفت و اعتراض شاه روبرو گشتند با اين جمله روبرو شدند كه همان كسي كه ما را به تو حلال كرده است، همراه آن استعمال اين توتون و تنباكو را حرام كرده است.

و اين گونه بود كه نفوذ كلام مرجعيت ديني، موجي از حركت هاي مردمي را در اقشار و محيط هاي مختلف پديدآورد و فضا را عليه استعمارانگليس به سمتي برد كه منجر به منحل شدن اين قرارداد گشت.

ترديدي نيست كه اين واقعه، نشانه اي عظيم و مهم و معتبر، بر اين نكته است كه كاركردها و حايگاه مرجعيت ديني تا چه حد مي تواند به حفظ و حراست از دستاوردهاي ديني و ميهني اين سرزمين مدد رساند و كساني كه سعي در تضعيف اين نهاد مقدس ومعتبر دارند، خواسته يا ناخواسته، از روي سادگي يا مغرضانه، بر سر شاخ نشته اند و سود مي برند!

ياد و خاطره ميرزاي بزرگ شيرازي سيد جمال الدين اسد آبادي و تمامي رهروان پاك راه آزادي و شرف گرامي باد و راهشان جاودانه و پر رهرو./انتهاي پيام/