رونمایی از «لذت نقد»-1

ترقی‌جاه: زبان فراستی چالش برانگیزاست/ برخی از نقدهای فراستی شخصی است

منتقد سینما گفت: زبان فراستی چالش برانگیز است و در نقدهای وی فوراً مقدمات درگیری فراهم می‌شود.

کد خبر: ۲۶۶۸۹۱

سه‌شنبه - ۱۶ مهر ۱۳۹۲ / October 08, 2013

به گزارش خبرنگار فرهنگی «خبرگزاری دانشجو»، مسعود ترقی جاه در مراسم رونمایی از «لذت نقد» که عصر روز گذشته در فرهنگسرای اندیشه برگزار شد، گفت: چند موضوع محوری در کتاب لذت نقد به چشم می خورد که نویسنده به آن معطوف شده، یکی از این موضوعات نگاه به نقد است که مورد توجه قرار می گیرد. نکته دوم رسیدن به این سوال است که سینما چیست؟ البته این موضوع یک نظریه است که فراستی در کتابش بارها در مورد برخی از فیلم ها از این معیار استفاده کرده که مثلاً بگوید فلان فیلم سینما نیست. نکته بعدی سینمای ملی، مستقل و جهانی است، در سینمای ما در حال حاضر عنوان ملی خیلی رواج یافته و البته بیشتر از سوی کسانی  مطرح می شود که فراستی به آنها انتقاد دارد.

وی با اشاره به اینکه سینما یک زبان جهانی است که باید به واسطه آن پیام جهانی ارائه دهیم، افزود:  مسئله دیگری که برای فراستی مهم است و در لذت نقد بیشتر به آن پرداخته، روشنفکری در سینمای فعلی است، بنظرم بیشترین مناقشه در این رابطه صورت گرفته و با وجود چالش هایی که در این زمینه وجود دارد فراستی این موضوع را دنبال می کند و به آن علاقه دارد.

این منتقد سینما ادامه داد: ممکن است دیدگاهم با فراستی متفاوت باشد که قطعاً در مواردی این چنین است، هر کسی شیوه ای در نقد نویسی دارد و اساساً نقدها با یکدیگر متفاوت است؛ در واقع ما به واسطه متن می توانیم قصد مولف را دریابیم، انتظار می رفت تحلیل و یادداشتی در خصوص چیستی نقد از سوی مولف در کتاب درج شود. معتقدم باید از مباحث جدید در غرب فراتر رویم و بررسی کنیم که اساساً نقد از آغاز در تفکرات ایرانی چگونه بوده است.

ترقی جاه افزود: اینکه چگونه یک اثر را نقد کنیم مستلزم این است که بدانیم معیار نقد چیست و زمانی که معیار نقد معین باشد می توان بر اساس آن، نقد را سنجید؛ در واقع کسی که به معیار معتقد باشد نقد را یک اثر شخصی تلقی نمی کند و یک نقاد باید از معیارهای روشنی برخوردار باشد.

وی با بیان اینکه نگارش ادبی و نقادی در جامعه ما بیشتر شخصی است، گفت: بعضی از نقدهای فراستی شخصی بوده و بیشتر شبیه یادداشت است؛ البته این امر از زمان جلال آل احمد  و صادق هدایت در جامعه وجود داشته و در یادداشت های هر کدام از این نویسندگان نقدهایی به چشم می خورد. عموماً منتقدان اظهارات شخصی شان را دخیل می کنند و بیشتر نقدهایی که نوشته می شود، از این صنف است.

منتقد سینما عنوان کرد: این نظریه که غرب زدگی در تفکر ما حاکم است از گذشته وجود داشته و سهروردی از اولین کسانی است که آن را به کار می برد؛ در نقدهای فراستی اصطلاحات و واژگانی به کار برده می شود که در نقد باید از آنها خودداری کرد؛ به عبارتی این واژگان با ذات صادقانه ای که خالق هنری باید از آن برخوردار باشد، همخوانی ندارد.

ترقی جاه ادامه داد: فراستی در نقدهایش از کلمات به صورت صریح استفاده کرده، به عنوان مثال نظر نهایی اش را درباره یک فیلم همان اول بیان می کند، در حالی که نقدهای علمی بر این مبنا نوشته نمی شود و این موضوع به عنوان شیوه ای در نقد نویسی، کاربرد ندارد.

وی در همین زمینه افزود: استفاده از این شیوه باعث چالش برانگیز بودن نقدهای وی شده و فکر می کنم به همین دلیل بیشترین درگیری های نظری را با سینماگران دارد.

منتقد سینما در پایان با اشاره به اینکه زبان فراستی چالش برانگیز است، ابراز داشت: در نقدهای فراستی فوراً مقدمات درگیری فراهم می شود، به عقیده من صراحتی که در سطر اول مقاله و نقد خود به کار می برد شیوه نقادانه ای در بر ندارد؛ در نهایت باید بگویم فراستی با حرارت و هیجان نظریه خود را صریح بیان می کند.