چمران در گفت‌وگو با «خبرگزاری دانشجو»:

دچار مرگ تدریجی شده ایم/ شهرداری برای رفع آلودگی هوا خودش را به آب و آتش می زند

هر سال به اواخر آبان و آذر که می‌رسیم، پرونده آلودگی هوا در کلانشهرها علی الخصوص تهران باز می‌شود و مقامات مختلف در سازمان‌های متفاوت به اظهارنظر در این باره می پردازند.

کد خبر: ۲۷۸۲۰۱

دوشنبه - ۱۱ آذر ۱۳۹۲ / December 02, 2013

گروه اجتماعی «خبرگزاری دانشجو»؛ هر سال به اواخر آبان و ماه آذر که می رسیم، پرونده آلودگی هوا در کلانشهرها، بخصوص تهران باز می شود و مقامات مختلف در سازمان های متفاوت به اظهارنظر در این باره می پردازند، اما سالهاست که تصمیمات نتیجه ای نداده و آلودگی هوای کلانشهرها تنها با مسکن های موقت رفع می شود تا سه چهار ماه زمستان بگذرد و باران و باد بهاری، به داد هوای آلوده برسد.

از بین نهادهای مختلف که در امر آلودگی هوا مسئولیت دارند، نقش شورای شهر در اتخاذ تصمیمات جدی در این زمینه غیرقابل انکار است. به همین بهانه و در روزهایی که آلودگی هوا با راهکارهای موقتی و البته باران و باد کنترل می شود، پای صحبت های عضو شورای شهر تهران نشستیم.

مهندس چمران درباره آلودگی هوا و نقش نهادهای مختلف توضیحاتی می دهد و اذعان دارد که مردم ساکن در کلانشهرها، دچار مرگ تدریجی شده اند. اتفاقی هولناک که اگر جلوی آن گرفته نشود، در سلامت نسل های بعد نیز تاثیرگذار خواهد بود.

در ادامه مشروح این گفت و گو را می خوانید:

«خبرگزاری دانشجو»- بحث آلودگی هوا در کدام کمیسیون شورای شهر پیگیری می‌شود؟

چمران: آلودگی هوا مبحثی است که همه آن را پیگیری می‌کنند؛ چون آلودگی به یک کمیسیون خاص ارتباط ندارد. ظاهرش این است که کمیسیون سلامت باید آن را دنبال کند، اما تحرکات را باید کمیسیون حمل و نقل و ترافیک و عمران انجام بدهد. معماری و شهرسازی هم دخیل است تا بتوانند با یک همکاری کلی و تصمیم‌گیری‌های مفید، روی کار کمیسیون‌های مرتبط تاثیر بگذارند.

کمیسیون برنامه و بودجه هم باید تنظیم نیازمندی‌ها که در وظیفه شهرداری است را انجام بدهد، بنابراین آلودگی هوا به خیلی از کمیسیون‌ها ارتباط دارد.

«خبرگزاری دانشجو»- در بحث آلودگی هوا، شورای شهر نقش نظارتی دارد یا تصمیم‌های عملی شونده هم می‌گیرد؟

چمران: شورای شهر مهمترین کاری که در این زمینه توانسته انجام بدهد، انجام داده است. یکی از کارها که در دوره دوم انجام شد، مصوبه هیئت وزیران در سال 79-78 برای یک دوره 10 ساله بود که به منظور رفع آلودگی هوای تهران بررسی شد؛ این 10سال، سال 88 تمام شد و مجدداً این مصوبه را مرور کرده و بروز کردیم و برای هیئت دولت فرستادیم و به دولت فشار آوردیم که خوشبختانه هیئت دولت در همان سال آن را تصویب کرد که این مصوبه باعث شده سازمان حفاظت از محیط زیست و وزارتخانه‌های دیگر دستورالعمل جدید مصوبه دولت داشته باشند. خود آنها در هیئت دولت هم تغییراتی انجام دادند، ولی زمینه و پایه آن همان مصوبه شورای شهر است که به تصویب رسید.

ما یک کار اصولی انجام دادیم. کارهای دیگری که شورای شهر در آن دخیل است، کارهایی است که شهرداری هم می‌تواند انجام دهد. شهرداری در این زمینه هر چه قدر که بتواند کار انجام می‌دهد. راهکارها مختلف است.

«خبرگزاری دانشجو»- متولی امر آلودگی هوا کیست؟

چمران: متولی یک نفر نیست. در درجه اول متولی دولت است؛ چرا که کل این مسائل به این نهاد باز می‌گردد، ولی یک دستگاه و یک سازمان مسئول نیست. حتی وزارت بهداشت هم مسئول است؛ چرا که او باید اعلام کند که الان این آلودگی تا کجا برای انسان ضرر دارد. براساس اعلام اوست که کمیته رسیدگی به آلودگی هوا تصمیم‌گیری می‌کند.

سازمان حفاظت از محیط زیست از اسمش مشخص است که متولی اصلی است، ولی وزارت صنعت، معدن و تجارت هم به دلیل مباحث مختلف جایگاهی در این بحث دارد، استانداری هم دخیل است، کارخانه‌هایی که اطراف تهران هستند، خیلی دخیل هستند؛ چون درصد بالایی از آلودگی را ایجاد می‌کنند. شما ببینید از مسیر کرج به تهران چه قدر کارخانه آسفالت‌پزی داریم گاهی که در آن مسیر می‌آییم انگار شب شده از بس که آلودگی و دود زیاد است یا نیروگاه‌هایی که با مازوت کار می‌کنند اینها مسائلی است که استانداری باید دنبال کند و خوشختانه پیگیر هستند. ما هم مرتب به آنها تذکر می‌دهیم.

«خبرگزاری دانشجو»- طبق بررسی‌های انجام شده چه عاملی درصد بیشتری از آلودگی هوای تهران را تشکیل می‌دهد؟

چمران: یک عامل نیست اما درصد بالایی از آن مربوط به خودروست.

«خبرگزاری دانشجو»- در این بخش چه قدر بنزین بی‌کیفیت داخلی را موثر می‌دانید.

چمران: یک بخش از بنزین نشات می‌گیرد اما بعد از آن وجود خودروهایی با آلایندگی بالا که میزان آلایندگی آن اگر بخواهیم نمره بدهیم 14-15 است در مقابل اتومبیل‌هایی که یک و نیم است می‌بینیم که این آلایندگی با استاندارد خیلی فاصله دارد.

در تهران این اتومبیل‌ها ساخته می‌شوند و وجود دارند و باید به عنوان اتومبیل فرسوده از چرخه خارج شوند. بحث کاتالیست برای خودروها هم هست که یا در بازار کم است یا بسیار گران...

«خبرگزاری دانشجو»- این مصوبه شورای شهر که اشاره کردید برای همگی اینها راهکار ارائه شده؟

چمران: بله، همه اینها پیش‌بینی و تصمیم‌هایی گرفته و پیشنهاداتی ارائه شده است.

«خبرگزاری دانشجو»- در بحث آلودگی هوا، تعداد متولیان زیاد هستند. فکر نمی‌کنید این هم‌پوشانی مسئولیت باعث شده هیچ نهادی خود را مسئول نداند و پاسکاری وظایف صورت بگیرد؟

چمران: این مشکل یک مشکل سی ساله است. در همین شورای عالی ترافیک که هفته پیش هم تشکیل شده برای تصمیم‌گیری در مورد زوج و فرد از درب منازل، در آنجا مطرح کردم که این طور نمی‌شود که راهکارهای مسکنی و موقت به کار بریم.

اگر می‌خواهید کار جدی کنید باید تصمیمات کلی‌تر بگیریم. حتی در جواب اینکه آنها معتقد بودند این طرح تا پایان بهمن باید اجرا شود، گفتیم ما حتی طرح را تا پایان اسفند اجرا می‌کنیم به این شرط که سال دیگر، این وضع را نداشته باشیم. ولی اگر قرار باشد سال دیگر هم این وضع را داشته باشیم و با همین رویه ادامه دهیم و عملا دچار «مرگ تدریجی» شویم، بگذارید امسال بمیریم و راحت شویم دیگر! چرا زوج و فرد کنیم که این پروسه یک سال عقب بیفتد! اگر کار جدی قرار است انجام شود ما مردم را راضی می‌کنیم که بپذیرند. فروردین را هم بپذیرند اما به این شرط که سال دیگر این شرایط نباشد ولی اگر قرار است اقدام جدی صورت نگیرد، ملت را اذیت نکنید همه بیایند بیرون و همه هوای آلوده را استنشاق کنند و بیمار شوند و آخر سر بمیرند!

«خبرگزاری دانشجو»- آمار تکان دهنده ای هم دارد این مرگ ومیر و بیماری در اثر آلودگی هوا ...

چمران: بله، یک مرگ تدریجی است، فرض کنید یک زلزله چند ثانیه ای بیاید و اعلام کنیم که در این مدت تعدادی از شهروندان جانشان را از دست داده اند، همه می ترسند ولی این آمار را چون در عرض یک سال اعلام می کنند، کسی متوجه نمی شود چرا که یک مرگ تدریجی است که وجود دارد و من فکر می کنم هنوز به شکل جدی به آن پرداخته نشده است.

«خبرگزاری دانشجو»- با محدود کردن قسمتی از شهر به عنوان محدوده طرح ترافیک و زوج و فرد که در ایام خاص گسترده تر هم می شود، موافق هستید؟

چمران: چاره ای نیست، شاید ما با خیلی چیزها موافق نباشیم اما چاره ای جز این راهکارها نداریم، ولی باید بدانیم که راه حل اصلی نیست و نباید به آن بسنده شود و چاره ای جز انجام آن نیست.

«خبرگزاری دانشجو»- منظورم از مطرح کردن این بحث، اصل محدوده طرح ترافیک است، این که ما یک محدوده را آن هم در مرکز شهر برای افراد خاص و دارای مجوز باز بگذاریم سبب شده تا خیلی ها به موتور سیکلت ها روی بیاورند که عوارض استفاده از این موتورها هم برای همه مشخص است. یعنی برای کاهش ترافیک و رفع آلودگی، تصمیمی گرفته شده که همین تصمیم، خودش موجب افزایش آلودگی و ترافیک شده است تا جایی که راهنمایی و رانندگی بارها استیصال خود را از عدم توانایی در کنترل موتور سیکلت ها اعلام کرده است.

چمران: حق با شماست. موتور سیکلت ها براساس آمار 20 درصد آلودگی را به وجود می آورند، آلودگی صوتی که بیش از 50 درصد تخمین زده شده، بحث موتور سیکلت ها بسیار قابل اعتناء است چرا که ناهنجاری هایش فقط محدود به آلودگی هوا و آلودگی صوتی نمی شود.

می بینیم که در همه خطوط ویژه حرکت دارند و حتی خلاف جهت حرکت می کنند، هم جان آدم ها به خطر می افتد و هم ایجاد مشکل می کند باید به این بحث توجه شود که اثرات سوء موتور سیکلت ها کم شود.

«خبرگزاری دانشجو»- شهرداری تا چه حد مسئول رسیدگی به بحث آلودگی هواست؟

چمران: شهرداری تا جایی که دستش می رسیده اقداماتی را انجام داده یکی ازمهمترین اقداماتش گسترش مترو است و به آب و آتش می زنند تا سیستم اتوبوسرانی را گسترش دهد.

بایستی به تدریج مسایل پیگیری شود، اگر سی سال پیش در مورد آلودگی هوا تصمیم گیری می کردیم و با مسایل دیگر مثل زلزله و ... جدی کار می کردیم امروز به این وضعیت دچار نمی شدیم.

«خبرگزاری دانشجو»-  یک سوال از شورای شهر؛ این دوره برای اولین بار تعداد کرسی های شورای شهر از 15 به 31 افزایش یافت. با این امر موافق بودید؟

چمران: به دلایل دیگری موافق افزایش کرسی ها نبودم ولی از این جهت که شوراها شاید از این جهت قوت بگیرد و جنبه پارلمانی خودش را حفظ کند، موافقت کردم وقتی هم که در مجلس شورای اسلامی مطرح شد مخالفت جدی با افزایش کرسی ها نداشتم ولی مشکلات شورا بیشتر می شود، انشاء الله که در مسیر درستی پیش برویم واین افزایش سبب هم افزایی فکری شود.

«خبرگزاری دانشجو»- به عنوان سئوال آخر با توجه به حضور افراد با جناح های مختلف آیا فضای حاکم بر شورای شهر تهران در حال حاضر فضای تفاهمی است؟ یا تفاوت دیدگاه های سیاسی بر تصمیم گیری ها تاثیر می گذارد؟

چمران: مسایل شهری، کاملاً اجتماعی هستند، نباید به آنها با دید سیاسی نگاه کرد و می بایست دید تخصصی به آن داشت. مثلاً همین آلودگی چه ربطی به چپ و راست می تواند داشته باشد؟ مربوط به همه مردم است ورفع آن هم به نفع مردم بدون در نظر گرفتن جناح سیاسی خواهد بود. بایستی بیاموزیم که مسایل سیاسی و اجتماعی را با هم مخلوط نکنیم.