باید به ‌عنوان انسان مورد احترام باشیم

یکشنبه ۱۰ آذر ۱۳۹۲ ساعتِ ۱۸:۴۴ دقیقه به مدت ۴۲ دقیقه میهمانِ برنامهٔ زندهٔ برخطِ شبکهٔ آموزش بودم. در طول برنامه حرف هایِ عجیبِ مجری و کار‌شناس، بحث را به سویی برد که ناچارم کرد موضوع «سایبر آپارتاید» را طرح کنم و از آن روز دنبال فرصت و بهانه‌ای می‌گشتم تا در حد زمان و علم‌ام به این موضوعِ مهم بپردازم.

کد خبر: ۲۷۹۷۱۴

يکشنبه - ۱۷ آذر ۱۳۹۲ / December 08, 2013

به گزارش گروه فضای مجازی «خبرگزاری دانشجو»، روح الله مومن نسب در یادداشتی که در فضای مجازی منتشر کرده، نوشته است: ساعاتِ پایانی پنجشنبه 14 آذر 1392 این بهانه را به من داد، زیرا در این ساعاتِ تاریخی قهرمانِ مبارزه با آپارتاید به دیگر قهرمانانِ تاریخِ بشری پیوست و بشر را دوباره به فکر فرو برد، فکر اینکه آیا آپارتایدی که موهای ماندلا را سپید کرد، امروز ازمیان‌رفته یا چون استعمارِ قاتلِ گاندی، تغییرِ نام و تغییر شکل داده است؟

آپارتاید از نظر لغوی به معنای مجزا و جدا نگه‌داشتن است. اساساً به رژیم کشورهایی که انسان‌ها را بر اساس نژاد‌هایشان از هم جدا می‌کنند، آپارتاید می‌گویند.

از سال 2000 تا کنون اندیشمندان زیادی در جهان به شکل‌گیری آپارتاید جدید با عنوان سایبر آپارتاید (Cyberapartheid) اشاره‌کرده و به آن پرداخته‌اند، اما امروز کمتر حقوقدان و جامعه‌شناسی را می‌توان یافت که رژیم حاکم بر فضای مجازی را نمونه تمام‌عیارِ آپارتایدِ جدید نداند.

بر اساس «کنوانسیون بین‌المللی منع و مجازات جنایت آپارتاید»، «هر گونه اقداماتی که احتمالاً مانند اعمال آپارتاید تلقی گردند طبق حقوق بین‌الملل یک جنایت محسوب می‌شوند.»

برای اینکه مشابهتِ نحوه اداره اینترنتِ جهان با رژیم آپارتاید را بهتر درک کنیم، باید نگاهی به ترکیبِ جمعیتی اینترنت و شبکه‌های اجتماعی بی‌اندازیم.

طبق گزارش «موسسه جهانی آمار اینترنت» (Internet World Stats) در لحظه تنظیم این مقاله تعداد کاربران اینترنت در آمریکا 245/203/319 نفر و جمعیت کاربران اینترنت کل جهان 2/405/518/376 اعلام شده است، این بدان معناست که تنها 10% کاربران اینترنت جهان در ایالات‌متحده آمریکا زندگی می‌کنند، درحالی‌که تمام مراکز عمده اینترنتِ جهان در آمریکا بوده و پهنایِ باندِ اینترنتِ بین‌الملل نیز از آمریکا تامین می‌شود.

برخی از این مراکز عبارت‌اند از IAB، IANA، ICANN، IESG، IETF، IRTF، ISOC، NANOG، NRO، W3C که ساختار سازمانی آن‌ها به نحوی تنظیم شده است که به طور کامل تحت کنترلِ آمریکا باشند و به این شکل عملاً کشورهای جهان حقِ دخالتِ موثر بر سرنوشت ملت‌های خود در اینترنت را ندارند.

پایگاه‌های اینترنتیِ آمریکاییِ نسل وبِ 2 که بخش بزرگی از مردم جهان را تحت کنترل خود دارند نیز از هیچ‌گونه نظام دموکراتیکی پیروی نمی‌کنند و رژیمِ سیاسی و اقتصادیِ آن‌ها بر مبنای دیکتاتوری مطلق بنانهاده شده است.

اگر به خاطر داشته باشید در سال 1390 طی مقاله‌ای این جنایتِ بشریِ بزرگ را بررسی کردیم و در آنجا نشانه‌های دیکتاتوری مطلق را با تکیه بر دانشِ جامعه‌شناسی به این شرح بر شمردیم: دارای یک ایدئولوژی کلی، یک سیستم متعهد به آن ایدئولوژی کلی که توسط یک نفر هدایت می‌شود، دارای پلیس مخفی گسترده، انحصار در استفاده از تجهیزات سلبی، انحصارِ وسایلِ ارتباط‌جمعی، انحصارِ اقتصادی.

ه‌مان طور که می‌بینید تمام این ویژگی‌ها در رژیمِ حاکم بر شبکه‌های اجتماعی و تارنماهای کاربر محورِ عمده کنونیِ آمریکایی از جمله فیسبوک، گوگل و یاهو وجود دارد و آن‌ها را تبدیل به بزرگ‌ترین دیکتاتوری‌های تاریخِ بشری کرده است.

به‌عنوان نمونه بر اساس گزارشِ موسسهٔ پیش‌گفته، تعداد اکانت‌های فیسبوک در لحظهٔ تنظیم این مقاله برابر با 937/407/180 اکانت بود، درحالی‌که کشورِ آمریکا با 166/029/240 اکانت تقریباً 15% از اعضاء این دیکتاتوری مجازی را تشکیل می‌دهد، اما اکنون با همه اعضاءِ این شبکه اجتماعی بر اساسِ قوانین ایالات‌متحده آمریکا رفتار می‌شود.

بندِ دومِ کنوانسیونِ بین‌المللیِ منع و مجازاتِ جنایتِ آپارتاید، «هر گونه اعمال غیرانسانی که به‌منظور ایجاد و برقراری سلطه یک گروه نژادی بر گروه نژادی دیگر انجام گیرد و به طور سیستماتیک آنان را مورد ظلم قرار دهد» را «جنایتِ آپارتاید» نامگذاری کرده و مرتکبِ آن را مستحق مجازات‌های سنگین دانسته است.

در پایان ضمن دعوت از همه اندیشمندان و آینده پژوهانِ آزاداندیش برای پرداختن به این مهم، با بیانِ «نِلسون رولیهلاهلا ماندِلا» و این بار به نمایندگی از مردم جهان خطاب به جنایتکاران آمریکایی «اعلام می‌کنیم که باید به‌عنوان انسان مورد احترام باشیم و باید در اینجامعه، بر روی این زمین، در این دوره، از حقوقِ انسانی که خواهانِ احیایِ آن هستیم، برخوردار باشیم؛ به هر طریق لازم.»