نقد و تحليل فيلم «هامون» - بخش اول

از «حميد هامون» به «علي عابديني»! الو؟!

«هامون» حديث سرگشتگي هاست. بيان حال آدمي كه در چنبره سنت و زندگي جديد و به عبارت بهتر زيستن جديد جماعت، نه مي تواند به گذشته ها و باورهايش مستدام بماند و نه مي تواند خود انساني خود را يكپارچه تقديم عصر جديد نمايد.

کد خبر: ۲۸۰۳۲

دوشنبه - ۰۴ خرداد ۱۳۸۸ / May 25, 2009

محمد رضا محقق:

در تاريخ سينماي ايران «هامون» جلوه تام و تمام حيات ظاهري و باطني روشنفكري ايران است كه توانسته به ظهور و بروزي جدي، ماندگار و مهم دست يابد.

ترديدي نيست كه اگر نبود عقبه و سبقه جدي كارگردان در فهم سينما و شناخت دقيق و تنظيم محققانه ميزانسن بر مبناي اين شناخت فكري و عقبه انديشگي، «هامون» هرگز به چنين جايگاه و پايگاهي در تاريخ سينماي ايران نمي رسيد.

مصداق تام و تمام آدم معلق ميان زمين هوا، ميان اين و آن، ميان خود و خود، خود سنتي مانده در «بدويت كپك زده قرن نوزدهمي» و خود متطور در مراحل و مقامات پنجگانه عرضه كالا ميان ديروز و امروز و فردا بي آنكه ديروز را درست فهم كرده باشد؛ آنچنان كه عرفان ابراهيم و امروز را فهميده باشد چنانكه زندگي و همسرش و آينده را شناخته يا حدس زده باشد و بتواند بر مبناي افق آن خود را و زندگي را و جهان را بسازد چنانكه نگاهش درباره كودك كوچكش: «نه، نه، نه، اصلاً اين جوري فكر نكن، هيچ بعيد نيست نگاه اون به زندگي نه نگاه من و تو خيلي گه تر باشه!»

هامون اهل مطاله است، اهل دقت، اهل شعر، اهل فلسفه، اهل تصوف،‌ اهل سلوك، اهل عرفان، ‌اهل ... او از بودا مي گويد، از اوپانيشاد، از كريستينا، از كيركسكارد،‌ از علي و از ذن و هنر موتور سيكلت.

ترنم نجواي او شعر شاملوست و تجسم عرفان او دوست و مرادش، همكلاسي اش، علي او به دنبال علي است و علي اما خود، سرگشته و دور از زندگي و عشق و ....خوشبخت،‌ بيچاره، بدبخت، آواره ....

هامون سرگشته است و اين سرگشتگي در تمام اجزاي ظاهري و باطني و رفتاري او در ديالوگ و حركت و حتي ادا و اطوارش جاري و ساري است و عجيب و زيبا و جذاب به چشم مي آيد: هش! چته؟ يواش تر!

هامون درگير با حريم حرمت استقلال شخصي آدم هاست. در كش و قوس با خود حقيقي آدم ها و خودي كه ديگران از آنها توقع دارند. يعني تو خود حقيقي ات هستي؟ يعني تو با خود چند سال پيشت هيچ تغييري نكردي؟!/انتهاي پيام/