شاه حسینی در همایش دشمن شناسی دین زاو:

آمریکا صد سال قبل طبق یک تهاجم فرهنگی مدیریت شده اشغال شده است/سینما در عرصه امر به معروف است تا نهی از منکر

مدیرعامل سابق بنیاد سینمایی فارابی گفت: از 1918 که هالیوود شروع به فعالیت کرد زبان فیلم های آمریکایی و ارزش های جامعه آمریکا عوض شد در واقع آمریکا صد سال پیش طبق یک تهاجم فرهنگی مدیریت شده اشغال شده است.

کد خبر: ۲۸۰۶۴۳

چهارشنبه - ۲۰ آذر ۱۳۹۲ / December 11, 2013

به گزارش خبرنگار اندیشه «خبرگزاری دانشجو» دومین همایش تخصصی دشمن شناسی دین زاو صبح امروز با حضور دکتر مجید شاه حسینی، کارشناس فرهنگی و مدیرعامل سابق بنیاد سینمایی فارابی در فرهنگسرای خاوران آغاز به کار کرد.

شاه حسینی در ابتدای این همایش با بیان اینکه موضوع صحبت او نقش رسانه های تصویری در تغییر الگوهای رفتاری جامعه است، بیان داشت: امروز قرار است ببنیم آمریکا از طریق رسانه ها در ساحت الگوهای رفتاری داخل خود چه تغییری را در عادات و ارزش های اخلاقی حاصل کرده و به نقطه امروز رسیده است، بنابراین این مسئله، تغییرات فرهنگی یک پروسه است، نه یک پروژه، یک باور غلط است. تغییرات فرهنگی اینگونه نیست که در تعامل اقوام و ادیان و باورها با یکدیگر پدید آید. در مدیریت رسانه این روند پروژه است و مدیریت می شود.

وی افزود: اینجا ممکن است عده ای بگویند که دوباره به تئوری توهم توطئه رسیده ایم، اما با گفتن این واژه‌ها نمی توان از واقعیات فرار کرد دنیای امروز در هر ساحتی برنامه ریزی خاص خود را دارد و فرهنگ را نیز نمی توان به افکار عمومی واگذار کرد، آنها پراگماتیسم هستند و از فرصت مدیریت هنجارها و افکار انسان ها چشم پوشی نمی کنند.

این کارشناس فرهنگی در ادامه گفت: الگوی رفتار اجتماعی آمریکایی ها در دهه دوم قرن 20 میلادی یک الگوی رسانه ای است و موضوع بحث ما این است که آیا آمریکایی ها صدسال قبل هم اینگونه بودند یا اینکه تغییرات جدی در رفتار آنها حاصل شده است با رصد رسانه های آن زمان می توان به سبک زندگی آن دوره پی برد. مثلاً می توان روی الگوی رفتاری و پوشش زن آن دوره متمرکز شد و مشاهده کرد که رسانه ها این مسئله را به کجا برده اند.

شاه حسینی اظهار داشت: در دهه دوم قرن بیستم تازه موج احقاق حقوق اولیه زنان در آمریکا پا گرفته بود. صدسال قبل زنان آمریکا حق رأی نداشتند و تازه در سال 1918 بود که زن آمریکایی حق رأی به دست آورد. این موجی که به راه افتاد تا حقوق اجتماعی زن را کسب کند معتقد بود زن در حال حاضر در دستمزد و تعلیم و تربیت با مرد یکسان نیست که باید این برابری صورت گیرد.

مدیرعامل سابق بنیاد سینمایی فارابی بیان داشت: سال 1918، سال پایان جنگ جهانی اول بود که آمریکا تنها پیروز این جنگ بود؛ زیرا این جنگ به قدری تلفات داشت که طرف های پیروز هم حس پیروزی نداشتند آمریکایی ها در این جنگ برای بار اول از زنان در عرصه های مانند کار در کارخانه و غیره استفاده کردند و برای استفاده از نیروی زنان در عرصه جنگ و جامعه شعارهای میهن پرستانه باب شد که در مقابل زنان نیز خواستار احقاق حقوق خود شدند، اما به محض اتمام جنگ و برگشتن مردان از جنگ و مشغول شدن آنها به کار در کارخانه‌ها زنان از کارخانه به خانه برگشتند و از اینجا به بعد قرار شد که زن آمریکایی که تا پیش از این مشغول بوده، مشغولیت ها و رفتار دیگری داشته باشد تا احساس بطالت نکند.

وی با اشاره به دین و قیود مذهبی جامعه آمریکا در آن دوره زمانی گفت: جامعه آمریکایی آن روز بیشتر پروتستان و متدین بود و زن آمریکایی نیز در پوشش و رفتار خود مقید بود و هنوز بالهوسی های زن اروپایی به آمریکا کشیده نشده بود از سوی دیگر استفاده از مشروبات الکی در جامعه آمریکا مطلقاً ممنوع بود و FBA به شدت با آن برخورد می کرد. طبق قانون اساسی آمریکا غماربازی ممنوع است و آن موقع به این قانون عمل می شد، اما اکنون بزرگترین مرجع غمار دنیا در آمریکا وجود دارد. این اتفاقات همه مدیریت شده است و اتفاق و قضا و قدر نبوده است.

شاه حسینی افزود: موج فمینیسم نسل اول در آمریکا ظاهراً معقول وارد شد و زنان این نسل حق رأی و موقعیت های تحصیلی و شغلی برابر با مردان می خواستند، اما پوشش آنها ولنگار نبود و قیودی را رعایت می کردند. اموری مانند سقط جنین و روابط آزاد جنسی نیز در آن زمان ضد ارزش بود.

وی با اشاره به ورود یهودیان مهاجر به آمریکا گفت: وقتی پای یهودیان مهاجر به امریکا باز شد آنها علیه استادیو سینمای ادیسون که تولید فیلم‌ها را در انحصابر گرفته بود شکایت کردند و در سال 1918 دعوای حقوقی را بردند و صنعت سینمای امریکا را به دست گرفتند همان زمان برخی مصلحین اجتماعی امریکا شروع به افشاگری کردند و گفتند شما فرهنگ امریکایی را یهودیان فروختید، اما کسی این اعلام خطر را جدی نگرفت از 1918 که هالیوود به عنوان یکتاز سینمای امریکا شروع به فعالیت کرد زبان کشور امریکا و ارزش‌های امریکا عوض شد در واقع امریکا صد سال پیش طبق یک تهاجم فرهنگی مدیریت شده اشغال شده است.

وی با بیان اینکه در سال 1920 اولین ضربه جدی به الگوی ارزشی امریکایی زده شد خاطرنشان کرد: در این زمان الگویی آمد که این الگو از یک فیلم سینمایی به نام فلپر آغاز شد. زنان نیز از این مد و الگو تقلید کردند که به نام مد فلپر مشهور شد. این فیلم داستان دختری است که از یک زندگی مقید فرار می‌کند به شهر می‌رود و رفتارهای بوالهوسانه انجام می‌دهد. شیوه مو کوتاه کردن، مشروب نوشیدن، سیگار کشیدن و رفتارهای خاص او به یک الگوی اجتماعی تبدیل شد، که نام این الگو فلپر بود، فلپر به معنای مگس کش است مگس خیلی لاغر و کثیف است و این صفات در الگوی فلپر امریکای به کار رفته بود.

این کارشناس مسائل فرهنگی افزود: این فیلم خیلی سروصدا کرد و با حضور بازیگر آن همان سال دو فیلم دیگر با همین الگو ساخته شد. فلپرها به شدت باید لاغر می‌بودند و روزه‌های سنگین لاغری می‌گرفتند. به طوری که به حال مرگ می‌افتادند چون معتقد بودند باید از شر اندام زنانه خلاص شد. رفتار آنها هم باید مردانه می‌بود. آنها باید سیگار می‌کشیدند و مشروب می‌نوشیدند. علاوه بر این در میان زنان امریکایی آن زمان آرایش امر مطلوبی نبود و آن را برای پیرزن‌ها یا قلیلی از زنان فاسد می‌دانستند، اما به یکباره آرایش بسیار غلیظ در میان فلپرها باب شد.

شاه‌حسینی تصریح کرد: لباس فلپر بیش از 20 مد داشت که یکی از آنها کت و شلوار و کراوات بود در واقع آنها از تیپولوژی مردانه استفاده می‌کردند و قیافه‌شان شبیه پسران نوجوان می‌شد و زن ایده‌آل از نظر آنها کسی بود که ظاهری شبیه پسران نوجوان داشت. از الگوی‌های فلپر در کشورهای دیگر از جمله کشور ما نیز تقلید شد و به این ترتیب بود که آنها دیدند سینما برد وسیعی دارد از اینجا رویای امریکای شکل گرفت و این امریکای رویایی چیزی بود که روی پرده سینما دیده می‌شد جامعه امریکا نیز خود را با این سینما تغییر می‌داد، اما خود جامعه هم متوجه این تغییرات نمی‌شد.

شاه‌حسینی خاطرنشان کرد: بسیاری از اتفاقاتی که در آمریکا افتاد چند سال قبل از وقوع آن اتفاق آمادگی برای آن در سینما دیده شده بود. مثلا در جنگ جهانی اول و دوم امریکایی‌ها با استفاده از فیلم افکار عمومی را برای ورود به جنگ آماده کردند فیلم دوش‌فنگ چارلی‌چاپلین در سال 1918، آدم‌ها یاد می‌گیرند که جنگ یک امر طنز و قابل تحمل است. این فیلم افکار عمومی را برای ورود به جنگ آماده کرد در جنگ جهانی دوم نیز فیلم کازابلانکا که ظاهرا ملودرام عاشقانه است ساخته شد تا افکار عمومی امریکا برای ورود به جنگ جهانی دوم که جنگی اروپایی بود و به آنها ربطی نداشت آماده شود. در همان سال ورود امریکا به جنگ، این فیلم که سال قبل ساخته شده بود اکران شد حتی خودشان هم اشاره می‌کنند که کمپانی برادران وارنر این فیلم را به سفارش مدیران وقت ساخت.

مدیرعامل سابق بنیاد سینمایی فارابی اظهار داشت: شاید این سوال مطرح شود که مگر امریکا وزارت ارشاد دارد که بگویند چه بساز و چه نساز پاسخ این است که امریکا وزارت ارشاد ندارد، اما مدیریت فرهنگ و رسانه در آنجا دو پله بالاتر از دولت تصمیم می‌گیرد، آنجا کانون‌های قدرت تصمیم می‌گیرند که چه باید ساخته شود، اما در کشور ما اگر بگویند درباره دفاع مقدس فیلم بساز کارگردان می‌گوید من سفارشی نمی‌سازم اگر هم نیاز مالی داشته باشد فیلم ضدجنگ می‌سازد.

وی در ادامه گفت: سوال دیگری که مطرح می‌شود، این است؛ پس چگونه است که در آمریکا فیلم‌هایی علیه سیستم آمریکا ساخته می‌شود، پاسخ این است که آمریکایی‌ها به این الگو رسیده‌اند که به مخالفان سیستم خود نیز جهت بدهند؛ یعنی آنها چه برای موافقان و چه برای مخالفان خود الگو دارند که اگر کسی در این الگو کلیشه قرار نگیرد، حذف می‌شود؛ در واقع مخالفان هم در کلیشه‌های از پیش طراحی شده کار می‌کنند، از سوی دیگر برای مخالفان در فیلم‌های سینمایی شیوه‌هایی مانند مواد مخدر و اعتیاد طراحی می‌کنند که در نهایت به مرگ این شخصیت‌ها منجر می‌شود، اما در جامعه دینی حتی با یک معتاد هم نمی‌توان چنین رفتاری کرد.

شاه‌حسینی بیان داشت: اگر ما تاریخ یک کشور را بررسی می‌کنیم، از باب آسیب‌شناسی است و می‌خواهیم متوجه شویم که رسانه‌ها چقدر می‌توانند در الگوهای رفتاری دخالت کنند، اما باید دید آیا این قبیل مدیریت‌ها از بعد مثبت و سازنده آن و از باب ارتقای اخلاق عمومی در کشور ما وجود دارد یا خیر که پاسخ به این سوال منفی است؛ زیرا ما هنوز ضرورت این گونه مدیریت‌ها را نشناخته‌ایم. از سوی دیگر در ایران به جای اینکه امر مدیریت سینما را به افراد تئوریسین بسپاریم، به تکنسین‌ها سپرده‌ایم. تکنوکرات‌ها نیز به اولین چیزی که فکر می‌کنند بازگشت سرمایه است و برای این مسئله ممکن است دست به هر کار بزنند. در تلویزیون‌ هم که بحث سرمایه مطرح نیست، رقابت‌های بین شبکه‌ای وجود دارد؛ این در حالی است که در هیچ جای دنیا مدیریت رسانه با تکنوکرات‌ها نیست، بلکه تئوریسین‌ها رسانه‌ها را مدیریت می‌کنند.

مدیرعامل سابق بنیاد سینمایی فارابی تصریح کرد: تعریف آنها از رسانه، سرگرمی نیست، شما ظاهراً با تماشای فیلم‌های هالیوودی تفریح می‌کنید، اما در واقع آموزش می بینید، در حالی که در اینجا به رسانه به دید سرگرمی نگاه می‌شود؛ از 1920در آمریکا نوشیدن مشروب روی پرده سینما رایج شد، در حالی که نوشیدن آن در جامعه غیرقانونی بود، اما در 1933 عرضه مشروبات در آمریکا آزاد شد و این یعنی جنگ رسانه‌ای مفصلی آغاز گردید؛ چون 13 سال مشروب روی پرده سینما نوشیده شد و سپس قانونی شد.

وی اظهار داشت:‌ در اخلاقیات آمریکا حتی عاداتی بیش از عرف وجود داشت؛ مثلاً مایو شنای مردان مانند لباس کشتی‌گیران و حتی پوشیده‌تر از آنها بود، اما سال‌ها مردم آمریکا بازیگری را در نقش تارزان با پوشش حداقلی و به‌عنوان یک قهرمان دیدند و به این ترتیب کم کم پوشش ورزشی مردان نیز تغییر کرد، حتی بتدریج مردان و زنان به هم نزدیک شدند، پس اگر تغییری در جامعه صورت می‌گیرد، اتفاقی نیست.

شاه‌حسینی افزود: شما باید در مقابل رسانه‌ها گارد داشته باشید، مثلاً اینکه بدون آنتی‌ویروس وصل شوید خود را هلاک کرده‌اید، حال چرا گارد همه ما در مقابل فرهنگ باز است، همه هم می‌گویند ما حواسمان هست، اما من دوست دارم افرادی بگویند ما مدافع حقوق معنوی مخاطب در عرصه رسانه هستیم، ای کاش محلی غیردولتی و مردم نهاد وجود داشت که از باب حمایت حقوق معنوی محصولات رسانه‌ای مردم به فیلم‌ها ستاره می‌داد؛ زیرا شما به محض اینکه در مقابل رسانه قرار می‌گیرید حقوق به شما تعلق می‌گیرد و کسانی باید مدافع حقوق شما باشند؛ چون وقتی در سالن سینما قرار می‌گیرید در خلسه فرو می‌روید تا بتوانید از فیلم لذت ببرید؛ در این شرایط آسیب‌پذیر می‌شوید و آن وقت است که شما حقوق معنوی دارید، در خارج از کشور سازمان‌هایی برای این کار تعریف شده و حداقل این است که ریتینگ وجود دارد.

مدیرعامل سابق بنیاد سینمایی فارابی افزود: دو ماه آینده جشنواره فیلم فجر برگزار می‌شود، اما ما چیزی به نام ریتینگ نداریم، البته در دوره جشنواره این مسئله بود اما همه اعتراض کردند که این کارها فاشیسم بازی است و آزادی را زیر سوال می‌برد، الان یک تعداد بلیت صلواتی به دست برخی می‌رسد و بعضی از خانواده‌ها هم چون بلیت دارند بدون اینکه هیچ اطلاعی راجع‌به آن فیلم داشته باشند با فرزندان خود به دیدن آن فیلم می‌روند، کارگردان هم عنوان می‌کند که قصد من آسیب‌شناسی اجتماعی است، اما باید گفت سینما بخش پاتولوژی نیست که شما هر چه می‌خواهید را روی پرده نشان دهید و جامعه تا 10 سال آینده به آن تأسی می‌کند.

وی با بیان اینکه سینما بیشتر عرصه امر به معروف است نه نهی از منکر گفت: فیلم آسیب‌شناسانه برای مخاطب خاص است نه مخاطب عام؛ کارگردان‌های ما سراغ سوژه‌ها و مسائل خاص می‌روند و بعد هم می‌گویند قصد ما اصلاح جامعه است. می‌بینیم که در سینمای ما شخصیت‌های دوجنسه بتدریج اهمیت آماری معناداری پیدا می‌کنند، مگر ما چقدر در جامعه افراد ترانس داریم که درباره آنها فیلم می سازیم، به دلیل همین فیلم‌هاست که دختران پسرنما و پسران دخترنما در جامعه زیاد می شوند، در واقع ما تهور بدون بصیرت داریم؛ مدیری که به هر چیزی مجوز می‌دهد برای این است که خودش تکنوکرات است و دوباره باید به عرصه فیلم‌سازی برگردد؛ او دلی را نمی شکند تا بعداً دلش شکسته نشود.

شاه‌حسینی  در ادامه گفت: افکار عمومی جامعه و اخلاقیات حقی بر مدیران دارند که مدیران فرهنگی نمی‌توانند با دیدگاه‌های لیبرال دمکرات از آن حقوق دفاع کنند؛ اگر این گونه است، شما در جایگاه مدیریت و ممیزی چه می ‌کنید، شما باید تصمیم بگیرید و بابت تصمیم خود هزینه شوید.

مدیرعامل سابق بنیاد سینمایی فارابی در خاتمه گفت: ما به نهادهای مردم نهادی نیاز داریم که شأن مشورتی داشته باشند، فضلا و کسانی باشند که از منظر کارشناسی به جامعه مشورت دهند و بگویند که این فیلم خوب نیست و یا اگر می‌خواهید این فیلم را ببینید فرزندانتان را با خود نبرید، البته این شیوه ستاره دادن هم باید به گونه‌ای باشد که به ترویج آن مسئله منجر نشود.