نقد و تحليل فيلم هامون – بخش دوم

وقتي از «هامون» حرف مي زنيم، از چه چيزي حرف مي‌زنيم؟

مشكل هامون اين است كه به طرز وحشتناكي معجون است؛ معجوني از هزار و يك فكر و ذكر و موقعيت و فضا و شرايط و آدم و عالم و ... . از همسر بي تعهد و شبه بورژواي خرده هنرمند گرفته تا مراد ناكجا آبادي از روان شناس فضول بي ادب متداخل تا همكاران نان به نرخ روز و از هامون تا هامون.

کد خبر: ۲۸۳۰۸

چهارشنبه - ۰۶ خرداد ۱۳۸۸ / May 27, 2009

محمد رضا محقق:

«هامون» شعار سلوك و طي طريق و رهايي و آزادي و تحقيق مي دهد، ولي درعين حال چار چنگولي همين زندگي نكبتي را چسبيده است و البته آنقدرها پر روست – تو بگو صداقت دارد – كه در طول فيلم چندين بار به تلويح و تصريح، به همين موضع و موقف خود اشاره مي كند.

گفتيم كه ميزانس فيلم كامل و بي عيب است – يا حداقل معايبش در مقايسه با ساير آثار كارگردان و ساير توليدات سينماي ايران در  اين سال ها كلاً قابل اغراض است و تبديلب به احسن حسنه – و مي گوييم كه بازي خسرو شكيبايي در هامون، شاهكار تكرار ناشدني سينماي ايران است.

اين همه اما اشاراتي است براي تطبيقي مهم در تلاقي و تنيدگي جلوه هاي ساختاري فيلم و وجوه استعاري و مضامين كنايي از انگاره هاي معنايي داستان والبته نوع روايت.

فيلمنامه اي بسيار خوب، درست، بجا، كارآ، پرمغز، خوش رتيم، جذاب به همره بازي هاي منحصر بفرد تقريباً همه بازيگران،‌كارگرداني حرفه اي، تدوين عالي و ... ساير و عواملي كه به صورت كامل وجامع و مانع در كنار هم به خلق هامون نايل گشته و خود را در تاريخ سينماي ايران، به درشتي و درستي به ثبت رسانيدند.

داستان چيست؟ صيد هامون! همين. روشنفكري كه در زندگي روزمره اش در تلاقي با عصبيت هاي خانوادگي و مشاجرات و دعواهاي فلسفي و عاطفي با همسرش، به بن بست رسيده، در عين حال در هيئت يك شكاك تمام عيار كه مطالعات گسترده اي در فلسفه و عرفان و تصوف و سلوك دارد و مريد مرادي به نام علي عابديني – يك پيشواي مدرن و امروزي – است،‌به عنوان ويزيتور ابزار آلات پزشكي، مشعول گذران عمر است.

او دچار سرگشتيگي هاي متعدد فكري – فلسفي است و در نتيجه اين ملغمه اي كه زنگي براي او يا او براي زندگيش فراهم آورده، دست به خود كشي مي زند و در امتداد يك داستان سان اما عجيب و عادي – همزمان ! – به تشريح هزار و يك عيب و ايراد فكري، عاطفي، عقيدتي، معنايي و اجرايي در فلسفه وكلام و عرفان و شعر و هنر مي پردازد و نمي پردازد./انتهاي پيام/