خاطره همسرمیرزا کوچک‌خان از آخرین دیدارشان

من با زندگی ساده و شرافتمند توام با فقر و قناعت خو گرفته‌ام و چون آمیخته به ریا و تصنع نیست، آن را محبوب و لذت بخش می‌شمارم و معتقد هستم که بهترین لذات جهان هستی، راحتی روح و آسایش وجدان است.

کد خبر: ۲۸۵۲۸۳

سه‌شنبه - ۱۷ دی ۱۳۹۲ / January 07, 2014

به گزارش گروه فضای مجازی «خبرگزاری دانشجو»، جریان آخرین دیدار میرزا و همسرش را ابراهیم فخرایى در کتاب سردار جنگل، از قول یکى از نزدیکان میرزا که در خانه میرزا حضور داشت این طور روایت می‌کند:

اوضاعمان از همه جهات مغشوش و نا‌معلوم است. خطر از همه سو احاطه‌مان نموده و در معرض طوفان حوادث قرار گرفته‌ایم. جریانات آینده بقدر کفایت مبهم و تاریک به نظر می‌رسد و امکان این هست که باز تاریک‌تر شود و تو گناهی نداری جز اینکه همسر من هستی و سزاوار نیست بی‌سرپرست و بلاتکلیف بمانی و زندگی‌ات سیاه و تباه شود یا خدای نکرده در معرض خطر قرار بگیرد. در حقیقت حیف است که هنوز از گلستان زندگی گلی نچیده دچار خزان حوادث شوی و از طراوت و جوانی‌ات بی‌بهره بمانی در حالی که (طلاق) حلال همهٔ این مشکلات است و تو بعد از طلاق به حکم شرع و عرف مجاز خواهی بود شالوده نوینی را برای زندگی آینده‌ات بریزی.

همسرش گفت من این پیشنهاد را نمی‌پذیرم. زیرا مایل نیستم به پیمان شکنی و بی‌وفائی متهم شوم، قبول این تکلیف در حقیقت به معنی تن در دادن به ملامت‌ها و سرزنش‌های مردم است. من اگر این پیشنهاد را بپذیرم مردم به من چه خواهند گفت. آیا نمی‌گویند هنگام خوشی و اقبال روزگار، با شوهرش انباز بود اما زمان بروز مصیبت ناسازگار گشته است؟ نه نه – تسلیم به چنین امری به من گوارا نیست. من زن بی‌حقوقی نیستم و تو را هنوز روی پله شهرت و افتخار می‌بینم. درست است که بین زنان، افراد هوس باز و پیمان شکن نیز یافت می‌شوند لیکن اکثریت با افراد باگذشت و با حقیقت و با شخصیت است که لوح ضمیرشان از وسوسه‌های شیطانی پاک و منزه است من که به مراتب از فرزانگی‌ات آگاهم از آنچه بر من گذشته است تاسفی ندارم و به آنچه به من وارد خواهد شد نیز راضی هستم زیرا به خدای عادل رئوف توکل دارم و همه پستی‌ها و بلندی‌ها و تحولات را از سرچشمه مشیت او می‌نگرم.

تو اگر زنده بمانی خدای بزرگ را سپاسگزار خواهم بود از اینکه به کالبدم روح تازه دمیده است و اگر از پای در آئی که طلاق خدایی خود به خود جاری شده است- با این همه محال است به پیوند دیگری در آیم و شخص دیگری را به همسری برگزینم و مطمئن خواهی بود که عهد خود را تا لب گور ادامه خواهم داد {این را گفت و‌های های گریست و اشک از دیدگانش جاری شد}.

یرزا از این حالت همسرش، سخت منقلب و متاثر گردید و از او پوزش طلبید و شخصیت و نجابتش را ستود و گفت: درس ادب و انسانیت را باید از طبقه شما آموخت زیرا روح و قلبتان از درک حقایق زندگی سرشار است. من زنی به نجابت و سلامت نفس و قدرت فهم و درایت تو کمتر دیده‌ام با اینکه دهقان زاده‌ای بیش نیستی معهذا می‌بینم که در خلال گفته‌هایت حقایق غیرقابل انکاری نهفته است.

از اینکه وضع مادی‌ام اجازه نداد که یک زندگی آسوده‌ای مطابق شانت فراهم کنم شرمنده‌ام و از اینکه در شدائد روزگار و دشواری‌های وارده بر من همچون کوه ثابت و پایدار مانده و با این همه، ذره‌ای از غم خواری و مهر و محبتت نکاست از تو سپاسگذارم.

معنی همسر و شریک همین است نه آنچه به دروغ بعضی‌ها ادعا می‌کنند، چه بسا زنان محیلی که به غلط و از روی خودستائی متظاهر به صفاتی می‌شوند که از آن‌ها به کلی عاری‌اند و چه بسا زنان پارسائی که با داشتن همهٔ سجایای اخلاقی ادعائی ندارند و لب از لب نمی‌گشایند. من تو را به نام یک زن شرافتمند و انسانی که در درجه کمال است می‌ستایم و از داشتن چون تو همسری که حقایق زندگی را با‌‌ همان مقدار شعور دهقانی‌اش درک می‌کند به خود می‌بالم. شاید این هم جزء مشیت الهی باشد که امید و آرزوهای چندین ساله‌ام زیر تلی از حوادث و آلام زندگی مدفون شوند ولی این آخرین کلام را باید بدانی که چون همسرت دزد نبود لاجرم از مال دنیا نیز چیزی نیاندوخت خیلی چیز‌ها درحقم گفته‌اند اما تو که از همسرت حتی برای روزگار نامعلوم و ابهام آمیز آینده‌ات کوچک‌ترین ذخیره‌ای دراختیار نداری بهتر از هرکس دیگر می‌توانی درباره‌ام قضاوت کنی من از تو راضی‌ام که هیچگاه من را مورد مواخذه و سرزنش درباره آنچه نداشته‌ام قرار نداده‌ای و از خدای بزرگ خواهانم که از این بزرگواری و کف نفس که مظهر تقوی و فضیلت است از تو راضی باشد تنها چیزی که از دارائی دنیا در اختیار دارم یک ساعت طلا است که یادگار هدیه انور پاشا است من اینک آن را به تو می‌بخشم که هر وقت زنگ ش به صدا در آمد به خاطرات گذشته رجوع کنی و همسر آزرده و حسرت بر دل مانده را به یاد آوری!

این را گفت و با چشمانی اشک آلوده از همسرش خداحافظی کرد.

منبع: نامه نیوز